Ποιός χάνει σε χρήμα, αν συγκρουστούν Ισραήλ με Τουρκία;

Η κίνηση από τις ΗΠΑ να μεταφέρουν την πρεσβεία τους  του Ισραήλ στην Ιερουσαλήμ δείχνει εν μέρει να είναι συναισθηματική. Για το Ισραήλ, ήταν συγκινητική, η Ιερουσαλήμ είναι η ιστορική πρωτεύουσα. Ομως  το μοντέρνο κράτος του Ισραήλ δημιουργήθηκε με προσαρτήσεις εδαφών που φαίνεται να μην υπολογίζουν την Ιερουσαλήμ, κατά κάποιους, στο ‘αναμφισβητητο κομμάτι γης’ του Ισραήλ, για πολλούς λόγους που δεν είναι το αντικείμενο αυτής της ανάλυσης. Ειναι παρεπιπτόντως φορτισμένη καθώς τόσο Ισραηλινοί, όσο και Παλαιστίνιοι φαίνεται να είναι αρχαίοι λαοί που ζούσαν στις περιοχές αυτές, οπότε κάθε σπιθαμή γης φαίνεται να είναι ‘ιερή’ γι αυτούς για ιστορικούς λόγους. Η συμπόνοια από αλλους Αραβικούς λαούς προς τους Παλαιστίνιους για το θέμα της Ιερουσαλήμ φαίνεται να βασίζεται σε πολιτισμικη γειτνίαση των Αράβων με τους Παλαιστινίους. Όμως η στάση της Τουρκίας να όρθωσει το ανάστημά΄της στο Ισραήλ στο θεμα της Ιεουσαλήμ φαίνεται εξ αρχής ακατανόητη. Ιδιαίτερα, καθώς η Τουρκία ηταν η πρωτη μουσουλμανική χωρα που αναγνώρισε το Ισραήλ το 1949, με γνώμονα φυσικα το καθαρά εμπορικό, τότε,  όφελος.

 

Το ιστορικό οφελος της Τουρκίας απο το Ισραήλ

Θα αποφύγουμε τη γεωπολιτική ανάλυση, καθως αυτή αποτελεί αντικέιμενο άλλων, ειδικών αναλυτών. Σε ότι όμως αφορά την οικονομική, υπάρχουν κάποια αναμφισβήτητα δεδομένα.  Εμπορικά, η Τουρκία έχει επωφεληθεί σημαντικά από τις εμπορικές συμφωνίες με το Ισραήλ, όπως και τεχνολογικά για τον στρατό της, καθως το Ισραήλ διαθετει κορυφαία θεση σε κατασκευή ηλεκτρονικών για πολεμικές επιχειρήσεις, αλλά αναρωτιέται κάποιος ποιος τελικά χάνει σήμερα σε μια πιθανή σύγκρουση!

Στην παρούσα φαση το ΑΕΠ της Τουρκίας πλησιάζει τα 860 δις δολάρια ενώ του Ισραήλ στα 320 δις δολάρια περίπου. Οι δυο χώρες είχαν υπογράψει στις 14 Μαρτίου του 1996 διμερη συμφωνία εμπορίου που οδήγησε σε σταδιακή κατάργηση των φόρων και ορίων εμπορίου (πχ 100 τόνοι επιτρέπονταν πριν ανά  γεωργικό  προϊόν σε κάποιες κατηγορίες) ως το τελος του 1999. Η συμφωνία αυτή φαίνεται να ηταν ανάμεσα σε εκείνες που επέτρεψε στην Τουρκία τον σταδιακό απεγκλωβισμό της από την κατάσταση με την ενταξη στο ΔΝΤ στις αρχες της προηγούμενης δεκαετίας, οδηγώντας την  στο να φυγει απο τα πέτρινα χρόνια και να μπεί σε ανάπτυξη.

Στα πλαίσια αυτά η Τουρκία κατάφερε να εξάγει όχι μονο γεωργικά προιόντα αλλά ακόμη και βιομηχανικά, όπως τσιμένο, το οποίο όπως κατηγορείται συχνά, παρά την αντι-ισραηλινη ρητορική του Ερντογάν, εχει χρησιμοποιηθεί για το… χτίσιμο του Τείχους ανάμεσα στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη! Η συμφωνία μαλιστα μιλάει για προνομιακή για τα Τουρκικά προϊόντα προμήθεια αγροτικών προϊόντων από το Ισραηλ. Η συμφωνία αυτή τα τελευταία χρονιά κινείται σε επίπεδα 3 περίπου δις δολαρίων τοσο σε εισαγωγές οσο και εξαγωγές. Αυτό αποτελεί το 5% των 55,8 δις εξαγωγων του Ισραήλ και μολις 2,2% των 140 περιπου δις δολαρίων που εξήγαγε η Τουρκία το 2016.Κρίνοντας, επομένως από την συγκριτικα μεγαλύτερη σημασία, της συμφωνίας για την Ισραηλινή (5%) παρά για την Τουρκικη (2,2%) οικονομία, δεν είναι η Τουρκία, αλλά το Ισραήλ εκεινη η χωρα που χάνει τα περισσότερα!

 

Συμπέρασμα

Η στοχοποίηση, επομένως, από την Τουρκία του Ισραήλ, όχι απλά αποσκοπεί στην ψευδαίσθηση ότι η Τουρκία θα αναβιώσει το νέο-Οθωμανικό δόγμα. Του δογματος που περιλαμβανει κατα ορισμένους το κομμάτι στρατηγικού ελέγχου από την Αλβανία, το Κοσοβο  και την Κροατία ως τα βάθη της Περσίας και της Αιγύπτου, ανάσχεση στην οποία αποτελεί το μη-μουσουλμανικό κράτος του Ισραήλ αλλά κάτι παραπάνω! Στηρίζεται στη λογική του εκφοβισμού ενός εύκολου, σχετικά, με καθαρά εμπορικά κριτήρια στόχου!

 

 

 Κωνσταντίνος Βέργος , Καθηγητής Χρηματοοικονομικών, Πανεπιστήμιο Πόρτσμουθ, Αγγλία.

*Το παρόν άρθρο εκφράζει τις προσωπικές απόψεις του γράφοντος, δεν αποτελεί οδηγό ή σύσταση για επενδύσεις οποιασδήποτε μορφής προς οιονδήποτε και για οτιδήποτε τίτλο ή παράγωγο αυτού.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •