Η μεγάλη δίκη των δωσιλόγων-προδοτών

Του Θοδωρή Παπαδόπουλου, Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α

Ο μεν δειλός της πατρίδος, ο δε φιλόδοξος της πατρώας ουσίας εστί προδότης.

Σωκράτης, 469-399 π.Χ.

«Η αρχαία κοινωνία ήταν αμείλικτη στο θέμα της προδοσίας. Τον προδότη δεν τον θεωρούσε άνθρωπο, ήταν ένα άχθος αρούρης, ένα αχρείαστο, περιττό βάρος της γης, μία μιασμένη ύπαρξη χωρίς ηθικές αναστολές… ένα κοινωνικό απόβρασμα που, καίτοι γεννήθηκε άνθρωπος, απέγινε υπάνθρωπος… ο άξιος αποστροφής, ο ανίερος, ο απόβλητος, το περίτριμμα… η τύχη που έμελλε τον προδοτούντα ήταν συνήθως μακάβρια και την ανιχνεύουμε σε πάμπολλες αναφορές αρχαίων συγγραφέων. Θεωρούταν αδιανόητο για έναν προδότη να φέρει όπλα, ως ύψιστη ατίμωση η Πολιτεία του τα έπαιρνε για να τα διαθέσει σε Οπλίτες που πολεμούσαν στην πρώτη γραμμή. Το κατακουρέλιασμα της υπόστασής του οφείλετο να αποτελέσει σαφές υπόδειγμα και παράδειγμα προς αποφυγή. Απαγορευόταν ρητά η ταφή του εντός των ορίων του άστεως διότι μετέδιδε το ρυπαρό νόσημα της προδοσίας στον αιθέρα της πόλης. Αν είχε ήδη θαφτεί, ο τάφος ξηλωνόταν και τον εξοβέλιζαν μακρυά, λογίζοντάς τον ως απόρριμμα ρημαδιασμένο.

Ομοία τύχη ανέμενε και τους «συμπράκτες» και υπερασπιστές του, καθώς σε πάμπολλες των περιπτώσεων τους εξίσωναν με τους προδότες. Τους θεωρούσαν επικίνδυνους και βλαβερούς για την ομαλότητα της Πόλεως καθόσον με την υπερασπιστική τους γραμμή στον προδοτούντα επιδίωκαν να μειώσουν την επιζήμια συνέπεια της προδοσίας, διασπείροντας στάχτη στα μάτια των κατοίκων»

Η χειρότερη ύβρις, προσβολή, ταπείνωση, αλλά και εξευτελισμός που μπορεί να υποστεί άνθρωπος είναι να γίνει προδότης της Πατρίδας του.

Τελείως επιγραμματικά, ο λαός θυμάται τις Θερμοπύλες και τον Λεωνίδα με τους τριακόσιους του αλλά δεν ξεχνά και τον Εφιάλτη.

Άπαντες θυμούνται τον Κ. Παλαιολόγο και το « η πόλις εάλω» αλλά και την Κερκόπορτα που έχει καταγραφεί στο συλλογικό υποσυνείδητο των Ελλήνων, ως η καταστροφική αιτία που οδήγησε την Κωνσταντινούπολη στα χέρια των Τούρκων το 1453.

Στα σύγχρονα χρόνια και κατά την εθνική παλιγγενεσία ο λαός θυμάται τους ήρωες του αλλά δεν ξεχνά τον Νενέκο, τον Πήλιο Γούση, τον Γκούρα, αλλά και άλλους προδότες

Ο Λαός με το αλάνθαστο αισθητήριο του αλλά και συνηγορούσας της λαϊκής παράδοσης πολλές φορές ξεχνά τον ήρωα μια εποχής και θυμάται με θυμηδία τον προδότη. (αυτή είναι και η τιμωρία τους κατά την άποψή μου)

Οι λαοί που δεν τιμώρησαν όπως τους άξιζε τους προδότες είναι αναγκασμένοι να ανεχθούν καινούργιους και πολύ χειρότερους.

Έτσι μετά την λήξη του Β΄ΠΠ και την απελευθέρωση της Ελλάδας και πριν αρχίσει ο αδελφοκτόνος εμφύλιος πόλεμος στην πατρίδα μας άρχισαν οι δίκες των δωσιλόγων έτσι ονόμασαν τους προδότες τότε.

Σε πολλές πόλεις της Ελλάδας άρχισαν δίκες και άλλες τελείωσαν άλλες όχι δυστυχώς.

Την περίοδο 1945-1949 διεξήχθησαν 3629 δίκες, 2205 τελεσιδίκησαν, και 1424 αναβλήθηκαν. Επεβλήθησαν 114 θανατικές καταδίκες, 121 ισόβια δεσμά, 191 από 10-20 έτη, 103 από 5-10 έτη, 173 από 1-5 έτη 147 ποινές μικρότερες του έτους, δηλαδή καταδικάστηκαν για δωσιλογισμό 849 δωσίλογοι και απαλλάχθηκαν 1356.

Αυτό φυσικά δεν σημαίνει ότι οι επιβληθείσες ποινές εκτελέσθηκαν όλες. Αντίθετα δόθηκαν χάρες ,αμνηστεύσεις, κυβερνητικές αποφάσεις και το κακό συναπάντημα και επί της ουσίας η μεγάλη πλειονότητα δεν εξέτισε τις ποινές της.

Και οι περισσότεροι από δαύτους στελέχωσαν τον κρατικό μηχανισμό και την δημόσια διοίκηση ,πως λέει ο λαός, «εκεί που μας χρωστούσαν μας πήραν και το βόδι».

Αυτά είναι οι επίσημοι αριθμοί από τα αρχεία του κράτους, ο πραγματικός αριθμός των προδοτών-συνεργατών των Γερμανών είναι απείρως μεγαλύτερος.

Η μεγάλη δίκη των δωσιλόγων στην Αθήνα με την ακροαματική διαδικασία ξεκίνησε στις 21/2/1945, στο ειδικό δικαστήριο δωσιλόγων.

Οι συνεδριάσεις γίνονταν σε αίθουσα των δικαστηρίων της οδού Σανταρόζα, στην Αθήνα. Οι δωσίλογοι παραπέμφθηκαν με βάση δύο συντακτικές πράξεις (6/1945 και 12/1945, αντίστοιχα).

Συγκεκριμένα, κάθισαν στο εδώλιο όσοι συμμετείχαν στις 3 κατοχικές κυβερνήσεις (Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλου και Ράλλη), με τις εξής κατηγορίες:

διευκόλυνση του έργου του στρατού Κατοχής, προπαγάνδα υπέρ των κατακτητών κ.ά.

Ο Τσολάκογλου και μερικοί ακόμη στρατηγοί παραπέμφθηκαν και για παράβαση του άρθρου 199 της στρατιωτικής ποινικής νομοθεσίας, δηλαδή για συνθηκολόγηση εις ανοικτόν τόπον.

Ωστόσο, όλοι απαλλάχθηκαν απ’ αυτή την κατηγορία, πλην του Τσολάκογλου.

Κατηγορούμενος για παράβαση του παραπάνω άρθρου ήταν και ο υποστράτηγος Γιώργος Μπάκος, από τους πρώτους συνωμότες που στήριξαν τον Τσολάκογλου για την υπογραφή της κάλπικης συνθηκολόγησης.

Χρημάτισε υπουργός Εθνικής Άμυνας στην κυβέρνηση Τσολάκογλου.

Μετά την απελευθέρωση, ο Μπάκος συνελήφθη και προφυλακίστηκε στις φυλακές Αβέρωφ.

Εκεί τον εντόπισαν άνδρες του ΕΛΑΣ στα Δεκεμβριανά και τον εκτέλεσαν στα Κρώρα (άλλη ονομασία του χωριού Στεφάνη, κοντά στη Θήβα).

Λίγα λόγια για την κάλπικη συνθηκολόγηση:

Στις 18/4/41 φτάνει στην Αθήνα, ως απεσταλμένος του Τσολάκογλου, ο συνταγματάρχης Θανάσης Χρυσοχόου.

Συναντά τον αρχιστράτηγο Αλ. Παπάγο στο Γενικό Στρατηγείο και του εκθέτει την κατάσταση στο ελληνοϊταλικό μέτωπο, υπογραμμίζοντας ότι:

«Επιβάλλεται η λήψις αμέσου αποφάσεως ίνα προληφθή η εις Ιταλίαν μεταφορά ως αιχμαλώτου του νικητού ελληνικού στρατού» (ΓΕΣ, Το τέλος μιας εποποιίας, Αθήνα 1959, σ. 221).

Ο Παπάγος απαντά ότι γνωρίζει πλήρως την κατάσταση. Προσθέτει, ωστόσο, ότι αδυνατεί να συνθηκολογήσει «τουλάχιστον προ της πλήρους αποχωρήσεως των βρετανικών στρατευμάτων εξ Ελλάδος» (ΓΕΣ, ό.π.) ( sic)

Δηλαδή, ο αρχιστράτηγος ζητεί πίστωση χρόνου, έτσι ώστε να προλάβει να φύγει και να μην αιχμαλωτιστεί από τους ναζί το βρετανικό εκστρατευτικό σώμα, δύναμης περίπου 60.000 ανδρών.

Μέσω του ασυρμάτου του Γενικού Στρατηγείου, ο Χρυσοχόου στέλνει στον Τσολάκογλου κρυπτογραφημένο τηλεγράφημα, αναφέροντας την άρνηση του Παπάγου για άμεση ανακωχή.

Μάλιστα, προτείνει τον αρχιεπίσκοπο Ιωαννίνων, Σπυρίδωνα, ως πρωθυπουργό!

Την επομένη (19/4/41), ο Χρυσοχόου στέλνει στον Τσολάκογλου απόρρητη προσωπική αναφορά, πάλι μέσω του ασυρμάτου του Γενικού Στρατηγείου, με το εξής κείμενο:

«Ενέργεια ανάγεται αρμοδιότητα Στρατιάς (σ.σ.: εννοεί το Τμήμα Στρατιάς Δυτικής Μακεδονίας, με διοικητή τον Τσολάκογλου). Εάν αναλάβητε σεις, δέον πρώτον λάβητε εξουσιοδότησιν λοιπών Σωμάτων Στρατού, αναθετόντων υμίν ενέργειαν ως έχοντα επαφήν με Γερμανούς. Εκ φρουραρχείου Θ.»

Εδώ αποκαλύπτεται η όλη συμπαιγνία και απάτη, διότι «Φρουραρχείο Θ» είναι η κωδική ονομασία του Γενικού Στρατηγείου.

Δηλαδή, το τηλεγράφημα φέρεται ότι έχει αποστολέα τον Παπάγο και όχι τον Χρυσοχόου.

Το ΓΕΣ (ό.π., σ. 222) βέβαια ξεκαθαρίζει το τοπίο, υπογραμμίζοντας ότι και τα δύο τηλεγραφήματα «απεστάλησαν εν πλήρει αγνοία του Αρχιστρατήγου, ὅστις ηγνόει τόσον τας ενεργείας ταύτας όσον και τας ενεργείας του μητροπολίτου Ιωαννίνων».

Στο δεύτερο τηλεγράφημα, ο Χρυσοχόου αποκαλύπτει, άθελά του ίσως, πως ο Τσολάκογλου είχε από πριν επαφές με τους Γερμανούς. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Ώρα 05:45 της 20/4/41, ανήμερα του Πάσχα, ο Τσολάκογλου τηλεφωνεί στον διοικητή του Τμήματος Στρατιάς Ηπείρου, αντιστράτηγο και αρχαιότερό του, Γιάννη Πιτσίκα, γνωρίζοντάς του ψευδώς ότι:

«1. Έχει στα χέρια του εξουσιοδότηση του Γενικού Στρατηγείου, για να συνάψει ανακωχή εντός της πρωίας της 20ής Απριλίου, […], διαβιβάσας αυτώ και το προαναφερθέν δεύτερον τηλεγράφημα του επιτελάρχη του ως προερχόμενον δήθεν από τον αρχιστράτηγον, καίτοι σαφώς εγνώριζεν ότι τούτο προήρχετο από τον επιτελάρχην του» (σ.σ.: εννοεί τον Χρυσοχόου).

Στη συνέχεια, ο εθνοπροδότης στρατηγός γνωρίζει στον Πιτσίκα ότι έστειλε στους Γερμανούς τριμελή αντιπροσωπεία για τη σύναψη ανακωχής στο Βοτονόσι. Όπως και έγινε.

Ο Πιτσίκας οδηγήθηκε ως όμηρος σε στρατόπεδο συγκέντρωσης στη Γερμανία.

Αντίθετα, ο Τσολάκογλου εισέπραξε τα αργύρια της προδοσίας, με τον διορισμό του στην πρωθυπουργία.

Η απόφαση

Έπειτα από ακροαματική διαδικασία 80 ημερών, το δικαστήριο εξέδωσε την 49/31 Μαΐου 1945 ιστορική απόφασή του.

Στο εδώλιο κάθονταν 22 από τους 27 κατηγορουμένους. Οι υπόλοιποι 5 δικάστηκαν ερήμην.

Η απόφαση αρχίζει ως εξής:

Κηρύσσονται αθώοι 7 κατηγορούμενοι

(Αναστ. Ρουσόπουλος, Ν. Ραγκαβής, Λεωνίδας Τσιριγώτης, Εμμαν. Λουλακάκης, Ι. Γρηγοράκης, Μανόλης Κανακουσάκης και Δημ. Μπακογιάννης).

Και οι 7 κατηγορούνταν, ότι στη διάρκεια της Κατοχής και «καθ’ όν χρόνον έκαστος τούτων διετέλεσεν υπουργός ή υφυπουργός, διευκόλυνε το έργον της ξένης κατοχής».

Ο αντιστράτηγος Ραγκαβής, μέλος της κυβέρνησης Τσολάκογλου, παρουσιάζει μια σπάνια ιδιαιτερότητα.

Ενώ ο γιος του είχε εκτελεστεί από τους Γερμανούς, αυτός καταδέχθηκε να γίνει υπουργός της φιλογερμανικής κυβέρνησης (βλ. εφημερίδα «Καθημερινή» της 22.2.45).

Ο υποστράτηγος Ρουσόπουλος είναι προφανές ότι παγιδεύτηκε από τον Τσολάκογλου, δεχόμενος να γίνει υπουργός Εργασίας.

Αποδέχθηκε τη σχετική πρόταση 8 ημέρες αργότερα από την ορκωμοσία των άλλων στρατηγών και λοιπών υπουργών.

Ωστόσο, ύστερα από 45 ημέρες, αντιλαμβανόμενος τις προδοτικές κινήσεις του Τσολάκογλου, όχι μόνο παραιτήθηκε, αλλά κατάγγειλε παλικαρίσια τους κατακτητές, που αμέσως τον φυλάκισαν.

Στη σελίδα 32 της απόφασης πλέκεται το εγκώμιο του Ρουσόπουλου ως εξής:

«Εκ της βεβαιωθείσης […] πολιτείας τούτου ως υπουργού της Εργασίας επί 45 ημέρας μόνον, της παραιτήσεώς του με καυστικόν χαρακτηρισμόν της δυσμενούς διαγωγής των κατακτητών κατά της Ελλάδος, ήτις κατ’ αυτόν επέβαλλε την υποδεικνυομένην παραίτησιν όλων και της μετά την παραίτησιν φυλακίσεώς του υπό των κατακτητών διά την εκδηλωθείσαν δράσιν του συνεργασίας μετά των συμμάχων, προκύπτει έλλειψις παρ’ αυτώ της απαιτουμένης γνώσεως της διευκολύνσεως».

Θάνατος στους εθνοπροδότες

Οι υπόλοιποι 20 κατηγορούμενοι καταδικάστηκαν στις εξής ποινές:

Γ. Τσολάκογλου:

α) Θάνατος και στρατιωτική καθαίρεση διά την πράξιν της συνθηκολογήσεως εις ανοικτόν τόπον.

β) Ισόβια δεσμά και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων για την ανάληψη της προεδρίας της κυβέρνησης και διευκόλυνσης του έργου της ξένης Κατοχής.

γ) Ισόβια δεσμά και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων διά την πράξιν της προπαγάνδας.

Ο Τσολάκογλου δεν εκτελέστηκε. Χρημάτισε δοτός πρωθυπουργός από τις 30/4/41 μέχρι την 1/2/42. Πέθανε το 1948 στο νοσοκομείο ΝΙΜΙΤΣ, όντας κρατούμενος.

Κων/νος Λογοθετόπουλος, καθηγητής γυναικολογίας (διαδέχθηκε στην… πρωθυπουργία τον Τσολάκογλου):

α) Ισόβια δεσμά για την ανάληψη της πρωθυπουργίας και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων. (Ο επίτροπος είχε προτείνει τη θανατική ποινή.)

β) Πρόσκαιρα δεσμά δέκα ετών για τη διευκόλυνση του έργου της Κατοχής και

γ) Πρόσκαιρα δεσμά δέκα ετών και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων.

Οι τρεις ποινές συγχωνεύτηκαν σε ισόβια και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων.

Πριν γίνει πρωθυπουργός, ο Λογοθετόπουλος χρημάτισε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Τσολάκογλου, υπουργός Πρόνοιας και, προσωρινά, Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας.

Γιάννης Ράλλης:

Ισόβια για την πρωθυπουργία και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων. (Ο επίτροπος είχε προτείνει τη θανατική ποινή.)

Ο Ράλλης ήταν ο ιδρυτής των περιβόητων ταγμάτων ασφαλείας. Πέθανε στη φυλακή, το 1946.

Αντώνης Λιβιεράτος, δικηγόρος:

Ανέλαβε υπουργός Δικαιοσύνης και, προσωρινά, Αγορανομίας. Καταδικάστηκε σε πρόσκαιρα δεσμά 11 ετών για τη διευκόλυνση του έργου της ξένης Κατοχής και σε στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων.

Ειδικότερα και μεταξύ άλλων το δικαστήριο του καταλόγισε τα εξής:

«Συνυπέγραψε το Ν.Δ. 1117/1942, με το οποίο επιβάλλονταν ποιναί της λαθρεμπορίας και δημεύσεως εις τους παραγωγούς και εμπόρους καπνών, τους μη θέλοντας να παραδώσωσι τα καπνά των εις τους Γερμανούς».

Μ’ άλλα λόγια, ο Τσολάκογλου και η συμμορία του χαρακτηρίζουν λαθρέμπορους τους καπνοπαραγωγούς που δεν παραδίδουν στους Γερμανούς το προϊόν του μόχθου τους!

Με τη διευκρινιστική εγκύκλιο 9033/18.6.42, που συνυπογράφουν οι Μπάκος και Σωτήρης Γκοτζαμάνης (υπουργός Οικονομικών), εντέλλονται τα ακόλουθα άκρως δουλοπρεπή:

1. Τα καπνά που θα κατάσχονται θ’ αποδίδονται στις γερμανικές εταιρείες.

2. Την κατάσχεση θα πραγματοποιούν όργανα της Χωροφυλακής.

3. Η κατάσχεση και παράδοση των καπνών «τυγχάνει άσχετος προς καταβολήν τιμήματος, του ζητήματος τούτου ρυθμισθησομένου μεταγενεστέρως μετά γερμανικών αρχών κατοχής».

Εδώ πρόκειται για καθαρή ληστεία σε βάρος των αγροτών, που διέπρατταν τα ίδια τα όργανα του ελληνικού κράτους!

Αλλά και για όσα καπνά αγοράζονταν από γερμανικές εταιρείες, οι αγρότες ουσιαστικά ουδέν εισέπρατταν, επειδή πληρώνονταν με τα πληθωριστικά νομίσματα της εποχής.

Αναφέρει χαρακτηριστικά η δικαστική απόφαση (σ. 24):

«Με τον αλματικόν όμως επερχόμενον πληθωρισμόν και την συνεπεία τούτου υποτίμησιν της δραχμής, αι τιμαί αύται (σ.σ.: των καπνών) κατήντησαν τελείως εξευτελιστικαί μέχρι του σημείου ώστε […] οι παραγωγοί δεν μετέβαινον καν εις ταμεία παρακαταθηκών και δανείων να αναλάβωσι το εις την διάθεσίν των καταβαλλόμενον τίμημα».

Η απόφαση αποκαλύπτει επίσης πως τα καπνά που παραδόθηκαν στους ναζί μέχρι το 1943 ανέρχονταν σε 120.200 τόνους και η αξία τους σε 7.600.000 χρυσές λίρες!

Η μεγάλη δίκη των δωσιλόγων

Είχαμε-δεν είχαμε, τους προικίσαμε γενναία τους χιτλερικούς.

Πλάτων Χατζημιχάλης:

Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και, προσωρινά, Οικονομικών. Πρόσκαιρα δεσμά 20 ετών για διευκόλυνση του έργου της Κατοχής και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Γιάννης Καραμάνος:

Υπουργός Γεωργίας και Επισιτισμού (1941-1942). Ισόβια δεσμά για διευκόλυνση του έργου της Κατοχής και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Κατάφερε… ν’ αφήσει χωρίς παπούτσια πολλούς Έλληνες, ως εξής:

Με την 121900/41 αγορανομική διάταξη, υποχρέωσε τους παραγωγούς δερμάτων να τα παραδίδουν υποχρεωτικά στους Γερμανούς και Ιταλούς.

«Διά της ιδίας διατάξεως επεβάλλοντο ποιναί εις τους αρνουμένους να πωλήσωσι τα δέρματά των».

Έκτωρ Τσιρονίκος: (Πρωθυπουργός της άγνωστης «κυβέρνησης» της Βιέννης)

Για να μην υστερήσει σε δωσιλογισμό έναντι του Καραμάνου, ο Τσιρονίκος [συμμετείχε στις κυβερνήσεις Λογοθετόπουλου και Ράλλη, διαδοχικά ως υπουργός Γεωργίας και Επισιτισμού (από 2.12.42), Οικονομικών, Εθνικής Οικονομίας και Πρόνοιας], εξέδωσε την 9657/1943 διαταγή, που όριζε τα ακόλουθα:

[…] άπασαι αι υπάρχουσαι ποσότητες των δερμάτων, αι εις χείρας οιουδήποτε, εδεσμεύοντο και ετίθεντο εις την διάθεσιν των Γερμανών και Ιταλών.

Στη σελίδα 25, η δικαστική απόφαση επισημαίνει:

«Συνέπεια των πράξεων τούτων των κατηγορουμένων είναι να στερηθεί ο ελληνικός λαός παντελώς υποδημάτων, λόγω τρομακτικής ελλείψεως δερμάτων».

Παναγιώτης Δεμέστιχας, αντιστράτηγος:

Για τη διευκόλυνση του έργου της Κατοχής τιμωρήθηκε με 15 χρόνια πρόσκαιρα δεσμά και με άλλα 20 για την προπαγάνδα.

Το δικαστήριο συγχώνευσε τις δύο ποινές σε 20 χρόνια πρόσκαιρα δεσμά και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Για τη συνθηκολόγηση αθωώθηκε.

Σωτήρης Μουτούσης, υποστράτηγος:

Υπουργός Σιδηροδρόμων και Αυτοκινήτων. Καταδικάστηκε σε 11 χρόνια πρόσκαιρα δεσμά και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Αθώος για τη συνθηκολόγηση. Το 1950 τού δόθηκε χάρη.

Χαράλαμπος Κατσιμήτρος, υποστράτηγος:

Πεντέμισι χρόνια ειρκτή και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Του αναγνωρίστηκαν ελαφρυντικά, όπως ότι παρέμεινε για βραχύν σχεδόν χρόνον υπουργός στην κυβέρνηση Τσολάκογλου και ότι παραιτήθηκε εκουσίως.

Νίκος Μάρκου, υποστράτηγος:

Πρόσκαιρα δεσμά 11 ετών για τη διευκόλυνση και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Δημήτρης Πολύζος, συνταγματάρχης, υπουργός στην κυβέρνηση Τσολάκογλου:

Ειρκτή 5 ετών για τη διευκόλυνση, άλλα 5 χρόνια για την προπαγάνδα και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Στον Πολύζο αναγνωρίστηκαν τα ίδια ελαφρυντικά με αυτά του Κατσιμήτρου.

Ιάσων Παπαδόπουλος, πλοίαρχος Π.Ν., υπουργός Εμπορικής Ναυτιλίας:

Ειρκτή 5,5 ετών για διευκόλυνση και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Του καταλογίστηκε επίσης ότι απαγόρευσε στα ελληνικά εμπορικά πλοία να κάνουν μεταφορές για λογαριασμό της Αγγλίας.

Ελαφρυντικά, τα ίδια με αυτά του Κατσιμήτρου.

Σωτήρης Γκοτζαμάνης ή Κοτζαμάνης, γιατρός:

Καταδικάστηκε ερήμην δύο φορές σε θάνατο, για διευκόλυνση του έργου της Κατοχής και για προπαγάνδα, αντίστοιχα.

Τιμωρήθηκε, επίσης, με δήμευσιν ολοκλήρου της περιουσίας του και στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων.

Η θανατική ποινή, όμως, δεν εκτελέστηκε, λόγω διαφυγής του στο εξωτερικό. Αργότερα, του δόθηκε αμνηστία. Πέθανε το 1958.

Αναστάσιος Ταβουλάρης, στρατιωτικός: (Υπουργός και της άγνωστης «κυβέρνησης» της Βιέννης)

Υπουργός Δημόσιας Ασφάλειας στην κυβέρνηση Ράλλη, υπηρέτησε συνειδητά και με υπερβάλλοντα ζήλο τους κατακτητές.

Καταδικάστηκε ερήμην σε ισόβια για διευκόλυνση, ενώ του στερήθηκαν τα πολιτικά του δικαιώματα. Πέθανε το 1945.

Η απόφαση (σ. 60) τού καταλογίζει μεταξύ άλλων:

«Εν γνώσει του αι υπ’ αυτόν υπαγόμεναι αρχαί Ασφαλείας παρέδιδον εις τους Γερμανούς τους […] συλλαμβανομένους πολίτας Έλληνας, οίτινες Γερμανοί εφυλάκιζον αυτούς εις Χαϊδάρι».

Υπογραμμίζεται ότι στο Χαϊδάρι οι ναζί εκτέλεσαν χιλιάδες πατριώτες.

Γιάννης Πασαδάκης, υπουργός-διοικητής Κρήτης: (Υπουργός και της άγνωστης «κυβέρνησης» της Βιέννης)

Καταδικάστηκε ερήμην σε ισόβια δεσμά και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων για προπαγάνδα υπέρ των κατακτητών.

Κώστας Πουρναράς, αρεοπαγίτης, υπουργός Δικαιοσύνης (1943) στην κυβέρνηση Ράλλη:

Καταδικάστηκε για τη διευκόλυνση σε πενταετή ειρκτή και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Είχε προφυλακιστεί από τις 13/10/1944.

Νίκος Λούβαρης, καθηγητής της ερμηνείας της Καινής Διαθήκης στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, υπουργός Παιδείας (1943-44):

Καταδικάστηκε σε πενταετή ειρκτή και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων. Είχε προφυλακιστεί στις 12/12/1944.

Το 1951 κατάφερε να αμνηστευθεί, για να γίνει ακαδημαϊκός το 1959…!!!!!!!!!

Αγησίλαος Γέροντας, αντιναύαρχος, υπουργός Συγκοινωνίας επί Ράλλη:

Προφυλακίστηκε στις 2/4/1945. Καταδικάστηκε για διευκόλυνση σε πενταετή ειρκτή και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Του αναγνωρίστηκε ως ελαφρυντικό το ότι προέβαλε ποιάν τινά αντίστασιν για την έκδοση διατάγματος της 20/5/1944.

Απ’ αυτό προκύπτει πως ο Τσιρονίκος ήταν ο διαβιβαστής των γερμανικών εντολών προς τους λοιπούς υπουργούς.

Βασίλης Καραπάνος, βουλευτής και γερουσιαστής προπολεμικά, χρημάτισε υπουργός Πρόνοιας στην κυβέρνηση Ράλλη:

Προφυλακίστηκε στις 12/10/1944 και καταδικάστηκε για διευκόλυνση σε πενταετή ειρκτή και στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων.

Το δικαστήριο καταδίκασε όλους τους ενόχους να καταβάλουν τα έξοδα και τέλη της δίκης, εισπρακτέα αλληλεγγύως και διά προσωπικής των κρατήσεως.

Η σύνθεση του ειδικού δικαστηρίου της Αθήνας, που εξέδωσε την απόφαση, ήταν η ακόλουθη:

• Πρόεδρος ο αρεοπαγίτης Χρήστος Καλλέλης
• Μέλη ο πρόεδρος εφετών Αντώνης Χαμάρτος και οι εφέτες Θανάσης Παπαναστασίου, Παναγιώτης Πετρέας, Κων/νος Κουκάς και Θεόδωρος Γιαννόπουλος.
• Εκτός από τα έξι δικαστικά μέλη, τη σύνθεση του δικαστηρίου συμπλήρωναν και τρία λαϊκά. Τα ονόματά τους: Μαρίνος Βαλλιάνος, γιατρός, Βαγγέλης Δανόπουλος, γιατρός, και Θεόδωρος Δασκαρόλης, δικηγόρος.
• Ειδικός επίτροπος ήταν ο Νίκος Παπαδάκης, αντεισαγγελέας εφετών, και γραμματέας ο Γ. Οικονομίδης.

Όλοι οι παραπάνω καταδικασθέντες αλλά και πολλοί περισσότεροι άλλοι που δεν παραπέμφθηκαν, δεν συμμετείχαν και δεν συνεργάσθηκαν με τις δωσίλογες κυβερνήσεις και με τους κατακτητές λόγω:

– Κάποιου έστω μέγα λάθους τους ή

– Παρασύρθηκαν από τα γεγονότα ή

– Επηρεάστηκαν από κάποιους συναδέλφους τους ή

– Από την «αγάπη» τους για την πατρίδα ή

– Για να βοηθήσουν τον χειμαζόμενο ελληνικό λαό από τα αίσχη του κατακτητή ή

– Για να περιορίσουν τις ταλαιπωρίες του λαού από την πείνα και την εξαθλίωση ή

– Για να υπάρχει κάποια κυβέρνηση τέλος πάντων που να κυβερνιέται ο λαός

– Από μια εσφαλμένη εκτίμηση περί της έκβασης του Β΄ΠΠ ότι δηλαδή η φασιστική Γερμανία θα νικούσε ή

– Ούτε οι στρατηγοί υπέγραψαν την ανακωχή ως μη όφειλαν δήθεν για να μην γίνει περισσότερη αιματοχυσία κλπ (Οι αξιωματικοί έχουν ορκισθεί να πέφτουν μέχρι τελευταίας ρανίδας του αίματός των ….)

(Τα περί μοναξιάς της της εξουσίας που έγραψαν μερικοί δεξιοί δυστυχώς και αξιωματικοί και άλλα φληναφήματα, περικοκλάδες και αμπελοφιλοσοφίες για να ξεπλύνουν Τσολάκογλου και άλλους απλά προκαλούν θυμηδία.)

Συνεργάστηκαν με το φασιστικό κατοχικό καθεστώς συνειδητά με την θέλησή τους και με πλήρη συναίσθηση του τι κάνουν διότι ήταν και αυτοί απλά φασίστες Συμπαθούσαν το Γερμανικό φασιστικό καθεστώς, το θαύμαζαν και ήθελαν να συνεργασθούν μαζί του. Πολύ πριν από τον πόλεμο είχαν δείξει τις προτιμήσεις τους για τον Γερμανικό φασισμό.

Επί πλέον ήθελαν και σε προσωπικό επίπεδο να περνούν καλά, να ενδιαιτώνται καλά και να αυξάνουν και τις περιουσίες τους (πληθώρα παραδειγμάτων γι’ αυτούς και για τους απογόνους των μερικοί μας εξουσιάζουν ακόμα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά.)

Προσωπικό βίωμα: Γνωρίζω δυό περιπτώσεις γερμανοτσολιάδων της εποχής κανονικών δωσιλόγων της περιοχής μου (όλοι τους ξέρουμε) που αυτοί και κυρίως οι κληρονόμοι τους έγιναν ζάπλουτοι.

Έγραψα σε άλλη μου ανάρτηση ότι σ’ αυτόν το τόπο που γεννιούνται οι Ήρωες δυστυχώς περισσεύουν και οι προδότες.

(ΥΓ) Το παρόν κείμενο αποτελεί μια εκτενή περίληψη μελέτης μου για τους δωσίλογους της Γερμανοϊταλικής κατοχής.

Βιβλιογραφία:

Αρχείο του Ειδικού Δικαστηρίου Δοσιλόγων Αθηνών

Πρακτικά συνεδριάσεων Βουλής των Ελλήνων {1946-1952)

Πλήθος Εφημερίδων της Κυβερνήσεως(1943-1954)

Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ

Ιστορικό Αρχείο Ιδρύματος Κ Καραμανλής

Ιστορικό Αρχείο της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος

ΓΕΣ. Το τέλος μιας εποποιίας, Αθήνα 1959

Πλήθος Εφημερίδων της περιόδου (1941-1954)

Νίκος Πηγαδάς «Το Όχι της Ρωμιοσύνης»

Δημήτρης Κουσουρής «Δίκες των Δοσίλογων»