Ο αγωγός East Med είναι επιταγή άνευ αντικρύσματος, χωρίς στρατηγική ενεργειακής ασφάλειας

Του Θοδωρή Παπαδόπουλου

Σε έναν λαό όπως εμείς μετά από ένα γεγονός και ύστερα από τους όποιους πανηγυρισμούς δίκαιους ή υπερβολικούς, καλό είναι να κάνουμε μια αποτίμηση όλων των παραμέτρων που θα βασίζονται στην λογική, στην επιστήμη, στην ενημέρωση και στην πραγματικότητα.

Άπαντες οι Πολιτικοί πλην Λακεδαιμονίων είχα σημειώσει επέδειξαν μια στοιχειωδώς συνέχεια, συνέπεια, και ομοφωνία για την τριμερή και μελλοντικά τετραμερή συμφωνία για τον East Med Pipeline (Ισραήλ, Κύπρος, Ελλάδα και μελλοντικά Ιταλία) Δηλαδή για ένα θέμα Εθνικό, εξωτερικής πολιτικής.

{«Αλέξανδρος Φιλίππου και οι Έλληνες πλην Λακεδαιμονίων από των βαρβάρων των την Ασίαν κατοικούντων»

Είχα να το διαβάσω από την Αλεξάνδρου Ανάβασις του Αρριανού. Και το είδα με την υπογραφή του East Med Pipeline

Μακάρι να συνεχίσουν έτσι…………..} ‘Έτσι είχα σημειώσει

Στοιχεία του έργου.

Ο αγωγός East Med εκτείνεται σε μήκος περίπου 1.900 χιλιομέτρων, με σχεδιαζόμενη δυναμικότητα 10 δισ. κ.μ. φ.α. ετησίως, και αποτελείται από τα παρακάτω επιμέρους τμήματα:

• 165 χλμ. περίπου υποθαλάσσιου αγωγού από την Λεκάνη της Λεβαντίνης μέχρι την Κύπρο.
• 732 χλμ. περίπου υποθαλάσσιου αγωγού από την Κύπρο έως την Κρήτη.
• 421 χλμ. περίπου Υποθαλάσσιου αγωγού από την Κρήτη μέχρι την Πελοπόννησο.
• 292 χλμ. περίπου μέχρι τα παράλια του Πατραϊκού κόλπου
• 17 χλμ. περίπου υποθαλάσσιου αγωγού για τη διάσχιση του Πατραϊκού κόλπου.
• 245 χλμ για τη διάσχιση της Δυτικής Ελλάδας μέχρι το Φλωροβούνι Θεσπρωτίας.

(Ελλάδα= 421+292+17+245 =  975) Περίπου το 50% της απόστασης

Φάσεις του East Med Pipeline

1η Φάση: Οι τρεις από τις τέσσερις χώρες που εμπλέκονται στον East Med υπέγραψαν διακρατική συμφωνία κατά την τελετή που πραγματοποιήθηκε στο Ζάππειο Μέγαρο στην Αθήνα, Ελλάδα, Κύπρος και Ισραήλ τα βρήκαν και είναι έτοιμες για δουλειά. Η Ιταλία, που είναι ο τέταρτος συνδετικός κρίκος της αλυσίδας, δήλωσε ότι υποστηρίζει την προσπάθεια, αλλά όλοι αντιλαμβάνονται πως χωρίς την ιταλική συμμετοχή τα πράγματα θα είναι δύσκολα. Το γεγονός ότι σε πολιτικό επίπεδο η Ιταλία είναι υπέρ του έργου στέλνει ένα θετικό μήνυμα. Τα προβλήματα που υφίστανται είναι σε τοπικό επίπεδο στην Ιταλία και αφορούν στα έργα που θα γίνουν επί του εδάφους όπου κάποιες επηρεαζόμενες κοινότητες αντιδρούν.

2η Φάση: Οι τεχνικές μελέτες, δηλαδή εκείνες που θα καταδείξουν ΕΑΝ ΤΟ ΕΡΓΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΕΙ κ.λπ., αναμένεται να ολοκληρωθούν στα μέσα του 2021.

3η Φάση: Τέλος του 2021, δηλαδή σε 2 χρόνια, θα ξεκινήσουν οι αδειοδοτήσεις.

4η Φάση: Τελική επενδυτική απόφαση περί τα τέλη του 2021.

5η Φάση: Αυτή  είναι ίσως από τις πιο κρίσιμες φάσεις από τις οποίες πρέπει να περάσει ο αγωγός. Και δεν είναι άλλη από την εξεύρεση αγοραστή φυσικού αερίου. Σύμφωνα με πληροφορίες , η διαδικασία εξεύρεσης αγοραστή από την περιοχή για την ευρωπαϊκή αγορά στα πλαίσια του East Med έχει ήδη ξεκινήσει.

Η συμφωνία που υπέγραψαν οι τρεις χώρες συνεχίζει να προκαλεί αντιδράσεις στα κατεχόμενα και στην Τουρκία.

Κόστος του έργου.

α) Πολλές οι εκτιμήσεις αλλά πάντα όμως εκτιμήσεις ποικίλουν από τα έξι (6) έως δώδεκα (12) δισεκατομμύρια

β) Πως θα κατανεμηθεί αυτό το κόστος πχ ανάλογα με την απόσταση ,ή ανάλογα με την δυσκολία και τα εμπόδια, ή ανάλογα με την εκμετάλλευση του φ.α ή ακόμα από την συμμετοχή και άλλων κρατών σε ότι αφορά την μεταφορά δικού τους  φ.α ,ή ακόμα και την εκμετάλλευση κλπ. δεν έχει ακόμα ρυθμιστεί αλλά πάντως αυτή η πολυπαραγοντική κατανομή είναι ένα θέμα διαπραγματεύσεων και διαφόρων διακρατικών συμβάσεων ,χρονοβόρο μεν, αλλά θα επιλυθεί.

γ) Οι εταιρείες που κατασκευάζουν υποθαλάσσιους αγωγούς είναι ελάχιστες και συγκεκριμένες

δ) Σε κάθε περίπτωση το κόστος θα είναι πολύ μεγάλο.

Από όλα τα παραπάνω θα εξαρτηθεί αν το έργο  είναι όχι μόνο οικονομικά βιώσιμο, αν δηλαδή θα βρεθούν τα εικαζόμενα υπερ-κοιτάσματα φυσικού αερίου , αλλά και αν τεχνικά θα είναι εφικτό, ή αλλιώς πως το λέμε διεθνώς; cost /effective ;

East Med Pipeline ή μια Πολιτική Συμφωνία.

Η συμφωνία που πήρε δέκα χρόνια για να υπογραφεί πρώτα από όλα έχει πολιτική σημασία, αφού θα χρειαστεί πολύ χρόνο ακόμα και πολλά λεφτά για να υλοποιηθεί.

«Ένας αγωγός όνειρο μαζί και εφιάλτης» είπε ο Έλληνας Υπουργός Κωστής Χατζηδάκης μιλώντας για όνειρο και εφιάλτη -αλλά για άλλες χώρες- και στην ομιλία του μιλάει για ανηφορικό δρόμο».

Ο υπηρεσιακός Πρωθυπουργός Νετανιάχου υπερασπίζεται τον αγωγό που θα μετατρέψει το Ισραήλ σε ενεργειακό κόμβο. Μιλάει για «αμυντική συνεργασία», αν και ο υπουργός Εξωτερικών του πρόσφατα είπε πως η χώρα του μπορεί να θεωρεί παράνομη τη συμφωνία Άγκυρας-Λιβύης, αλλά αυτό «δεν σημαίνει ότι θα στείλουμε πολεμικά πλοία για να αναμετρηθούμε με την Τουρκία».

Ο Κύπριος πρόεδρος είπε, είπε, είπε, είπε ……όπως  μια μικρή χώρα που δεν μπορεί να κάνει τίποτα άλλο από το να επικαλείται το διεθνές δίκαιο και να ψάχνει για προστάτες δίδοντας τους και το κάτι τις τους.

Ο Ερντογάν θα πει: «Το Ισραήλ, η Ελλάδα, οι Ελληνοκύπριοι και η Αίγυπτος συγκεντρώθηκαν κι άρχισαν να μιλούν για τον East Med  ». Άρχισαν να σχεδιάζουν τη μεταφορά του αερίου στην Ευρώπη που θα βρεθεί στην ανατολική Μεσόγειο, παρακάμπτοντας την Τουρκία. Μιλούν για αγωγούς, εμφανίζουν χάρτες. Όταν συμβαίνουν αυτά, εμείς δεν μπορούμε να καθόμαστε με δεμένα τα χέρια».

Οφέλη του East Med

Από την πλευρά του το υπουργείο Ενέργειας τονίζει πως τα πλεονεκτήματα για τη χώρα είναι πολλά: «Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ευρωπαϊκό διαμετακομιστικό κόμβο και αναμένεται να έχει θετικές οικονομικές επιδράσεις διευκολύνοντας την οικονομική ανάπτυξη.

Διασφαλίζει ακόμη την παροχή φυσικού αερίου σε περιοχές που δεν έχουν πρόσβαση στο Εθνικό Δίκτυο, όπως η Κρήτη, η Πελοπόννησος, και η Δυτική Ελλάδα.

Γενικά κάθε διακρατική συμφωνία ειρηνικής και οικονομικής υφής πάντα κάτι καλό έχει να προσφέρει.

Απειλές για την ……Πολιτική Συμφωνία

Οι τουρκικές απειλές πως «κανένα σχέδιο που αποκλείει την Τουρκία δεν θα επιτύχει», είναι πολλαπλές και σε πολλά επίπεδα και συναντήσεις κορυφής ή διασκέψεις.

Για μην υπάρχει καμιά παρανόηση η τουρκική ηγεσία δηλώνει καθαρά πως «τα παιχνίδια που στόχο έχουν να μην μπορούμε να βάλουμε τα πόδια μας στο νερό, να μην μπορούμε να ρίξουμε παραγάδι θα είμαστε εκεί για να τα καταστρέψουμε».

Προφανώς η συμφωνία για την ΑΟΖ που υπεγράφη με τη Λιβύη είναι ένα βήμα για αυτή την καταστροφή και τα γεωτρύπανα Φατίχ και Γιαβούζ,(το ένα μάλιστα ελληνικής πλοιοκτησίας!!!)  καθώς και το ερευνητικό πλοίο Μπαρμπαρός που κάνουν βόλτες στην περιοχή θα αναλάβουν να την υλοποιήσουν κοντά στην Κρήτη ,όπως έχει προαναγγείλει ο Ερντογάν: «Εάν υπάρχει ρίσκο, θα το αναλάβουμε, θα κάνουμε ό,τι χρειαστεί».

Ο αγωγός περνάει από ζώνες που δεν έχουν οριοθετηθεί και από άλλες που διεκδικεί η Τουρκία «η κίνηση της Άγκυρας να υπογράψει το μνημόνιο συνεργασίας στην ενέργεια με την Τρίπολη δηλώνει την τάση της Τουρκίας αλλά και της Ρωσίας να δημιουργήσουν έναν άξονα Βορρά – Νότου που θα κόψει τον άξονα Ανατολής – Δύσης που προσπαθούν να δομήσουν το Τελ Αβίβ, το Κάϊρο, η Λευκωσία και η Αθήνα. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι και η αμφισβήτηση της ελληνικής ΑΟΖ μεταξύ Κρήτης και Καρπάθου από την Τουρκία και την Τρίπολη της Λιβύης».

Η Άγκυρα δεν συμπεριφέρεται καν ως συνιδιοκτήτης, αλλά ως  ιδιοκτήτης και κουρσάρος της Ανατολικής Μεσογείου παρακάμπτοντας το Καστελόριζο και αξιοποιώντας το μιας  η Ελλάδα δεν έχει ανακηρύξει τη δική της Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη. Ήδη από καιρό η Τουρκία έχει διαμηνύσει πως «κάθε δραστηριότητα πρέπει να υπόκειται σε προηγούμενη τουρκική άδεια. Η χώρα μας δεν θα επιτρέψει σε κανένα ξένο κράτος, εταιρία, ή πλοίο να διεξαγάγει ερευνητικές δραστηριότητες για την αξιοποίηση υδρογονανθράκων, χωρίς άδεια».

Στο μεταξύ η Διάσκεψη του Βερολίνου για την ειρηνική επίλυση του λιβυκού συγκαλείται με πρωτοβουλία της Γερμανίας και συμμετέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ρωσία, η Γαλλία, η Ιταλία, η Βρετανία, η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Τουρκία, αλλά όχι όπως θα ήθελε η Ελλάδα.

Η Ελλαδίτσα που δεν τολμά να πάρει πρωτοβουλίες για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της. Πότε το συζητά – ν’ αρχίζαμε από το Ιόνιο και σιγά και τμηματικά και βλέπουμε – πότε το ξεχνά, πότε συνάπτει διακρατικές συμφωνίες, κι αν κρίνουμε από παλιότερες δηλώσεις του Ερντογάν κρύβεται στη φούστα της Ευρώπης. Και πίσω από την Εxxon Mobil μπορούμε να πούμε επίσης περιμένοντας να μπει στην Τρίπολη ο Λίβυος στρατηγός Χαφτάρ, και να ακούει τι λέγει ένας ελληνοσπουδαχθείς  Λίβυος Ναύαρχος άνευ στόλου.

Αυτά τα ωραία και καλά για να μην γράψω κι άλλα ………….

Κατά τα άλλα η ψωροπερήφανη και φοβική ελληνική πολιτική -που τώρα επαίρεται που η Ελλάδα γίνεται «ενεργειακός κόμβος» μάλλον δεν αντιλαμβάνεται πως μάλλον κρύβεται και ένα μεγάλο ναρκοπέδιο. Και όπως άλλοτε.. «η Κύπρος κείται μακράν» μπορεί και τώρα  και «η Κρήτη  μαζί με την Κύπρο να κείνται μακράν» που έχουν την ατυχία -μαζί με την τύχη νάχουν πλούσια κοιτάσματα- να βρίσκεται στο επίκεντρο πετρελαϊκών και εμπορικών δρόμων.

Η μοιρασιά στην Ανατολική Μεσόγειο

Η μοιρασιά στη Ανατολική Μεσόγειο άρχισε, η Τουρκία επιδιώκει με την στρατιωτική εμπλοκή της στην περιοχή να είναι συνομιλητής της Ουάσιγκτον και της Μόσχας ταυτόχρονα και καλείται από την Γερμανία στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για την επόμενη ημέρα του Λιβυκού προβλήματος. Όπου δεν έχει να χάσει απολύτως τίποτα, ακόμα και υποχωρώντας, αλλά να πάρει κάτι.

Η φωτιά στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο και πιθανόν και στο Αιγαίο άναψε και ένα θερμό επεισόδιο πχ «που μπορεί να αφορά την σύλληψη Ελλήνων ψαράδων», όπως είπε πρόσφατα ο πατέρας της ελληνικής ΑΟΖ, είναι μάλλον το ελάχιστο μεταξύ των άλλων που μπορεί να συμβεί.

Η μικρή Ελλάς «πιο μικρή και από μια μεγάλη πόλη της Τουρκίας κατά έναν Τούρκο αξιωματούχο» τάχει αναθέσει όλα στους «συμμάχους» και την Χάγη ,στην οποία όμως δεν ξέρει τι θα πάει να συζητήσει. Κατά μία άποψη πολλών και διεθνών αναλυτών έχουν αποφασιστεί οι παραχωρήσεις στο όνομα της ειρήνης και στο βρείτε τα κι απλώς εκκρεμεί ποιος πρωθυπουργός θα τις ανακοινώσει ,αν δεν το αναθέσει στον επόμενο. Αυτό πιά και αν είναι μια εκτίμηση.

Οι Αμερικάνοι επιχαίρουν και χειροκροτούν για την πολιτική συμφωνία του  East Med αλλά όχι επειδή υποστηρίζουν εμάς αλλά διότι έτσι πιστεύουν ότι κόπτεται ή περιορίζεται ο άξονας Ρωσίας – Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και περιορίζεται η εξάρτηση της Ευρώπης για φυσικό αέριο από την Ρωσία.

Οι Ρώσοι «το ξανθό γένος» δεν είδαν με καλό μάτι την συμφωνία για τους αντίθετους ακριβώς λόγους από του Αμερικανούς.

H Toυρκία σ’ αυτό το παιχνίδι δεν έχει να χάσει, αλλά μόνο να κερδίσει. Η Ελλάδα μόνο να χάσει. Κι ο Ερντογάν δεν έχει δείξει όλους τους χάρτες του ακόμα, αν και έχει ανοίξει όλα τα χαρτιά του. Η Ελλάδα για μια ακόμα φορά δεν ήταν  και  δεν είναι κατά την εκτίμησή μου εκεί που κρίνονται τα σύνορά της.

Η Τουρκία κέρδισε ή θα κερδίσει ήδη έναν πόλεμο χωρίς να το κάνει στον οποίο η Ελλάδα Του….δεν διεκδικούμε τίποτα, αλλά ούτε παραχωρούμε τίποτα…ή θα εφαρμόσουμε το ισοδύναμο τετελεσμένο ….ή επιδεικνύουμε στρατηγική ψυχραιμία…ή έχουμε αυτοσυγκράτηση…ΑΛΛΑ ΠΑΝΤΑ ΥΠΟΧΩΡΩΝΤΑΣ. Η Τουρκία τα παίρνει με τον τσαμπουκά της δημιουργώντας τετελεσμένα στα οποία η Ελλάδα απαντούσε με διπλωματία, ψυχραιμία και αυτοσυγκράτηση και άλλα ηχηρά παρόμοια.

Δημιουργεί δηλαδή πραγματικότητες όπως το «ψευδοκράτος» των Τουρκοκυπρίων που χτίζουν ψευδοκτήρια και ψευδό-υποδομές, που κάνουν χρόνια τώρα ψευδοεπικοισμούς, όλοι πίνουν «ψευδοκαφέ» όπως είχε πει ο Ντεκτάς σε κάποια επίσκεψη ελλήνων αξιωματούχων και ισχύει σαράντα πέντε χρόνια  de facto.  Φυσικά θα γίνει και  de jure και ίσως έτσι θα γίνει και η ΑΟΖ Τουρκίας -Λιβύης αν δεν αντιδράσουμε σωστά και εγκαίρως.

Η γεωπολιτική του East Med περιπλέκει την κατάσταση

Τα αποτελέσματα του κενού ισχύος που παρατηρείται στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο, τον τελευταίο καιρό, και το οποίο προέρχεται από τον αυτοπεριορισμό των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ και την ταυτόχρονη ενίσχυση της Ρωσίας και της Τουρκίας, που προσπαθούν να αναλάβουν τα ηνία και σε ένα σημαντικό βαθμό τα έχουν καταφέρει. Ιδιαίτερα η Μόσχα που έχει επεκτείνει σημαντικά την επιρροή της και διεκδικεί την αναδιανομή της γεωπολιτικής – και κατ’ επέκταση ενεργειακής – πίτας.

Οι καταιγιστικές εξελίξεις στην Λιβύη είναι αποτέλεσμα του κενού ισχύος που παρατηρείται στην Μέση Ανατολή την τελευταία δεκαετία και σταδιακά επεκτείνεται στην Ανατολική Μεσόγειο κατά τους τελευταίους μήνες με γεωμετρικούς ρυθμούς. Το εν λόγω αυτό κενό ισχύος προέρχεται από την πλευρά των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-Ισραήλ και προσπαθεί να το καλύψει η Ρωσία και η Τουρκία. Το εν λόγω κενό ισχύος δημιουργήθηκε μετά την Αραβική Άνοιξη και την αποτυχημένη προσπάθεια των ΗΠΑ-Ισραήλ να προωθήσουν την «««εκδημοκρατικοποίηση»»» μόνο σε κράτη των οποίων τα καθεστώτα είχαν αντιαμερικανο-ισραηλινή πολιτική (Συρία, Λιβύη) με εξαίρεση την Αίγυπτο όπου το πείραμα της εκδημοκρατικοποίησης απέτυχε να πείσει την πλειονότητα των Αιγυπτίων υποστηρικτών της Μουσουλμανικής Αδελφότητας με αποτέλεσμα η διοίκηση της χώρας να επιστρέψει στο στρατιωτικό βαθύ κράτος μετά από το σύντομο διάλειμμα διακυβέρνησης του νόμιμα εκλεγμένου Ισλαμιστή προέδρου Μόρσι.

Εννέα χρόνια μετά σε αντίθεση με την Αίγυπτο και την σταθεροποιούμενη Συρία, η Λιβύη βρίσκεται στο χάος του εμφυλίου χωρίς να είναι ορατό το ενδεχόμενο εξόδου της από αυτή την κατάσταση. Η διαίρεση των δυνάμεων στο εσωτερικό της Λιβύης αντανακλά είτε την αποτυχία της αμερικανικής-ισραηλινής πολιτικής να δημιουργήσει μια σταθερή μετα-Κανταφική Λιβύη είτε την προσπάθεια της Ουάσιγκτον  και του Τελ Αβίβ να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις de facto και de jure διχοτόμησης της Λιβύης για την καλύτερη για τα δικά τους συμφέροντα εκμετάλλευση των ορυκτών κοιτασμάτων, ιδιαίτερα στα νότια, της χώρας.

Αυτό δείχνει και η ισχυρή παρουσία της Τουρκίας -Ρωσίας   στη Λιβύη. Μάλιστα ακόμη κι αν σε αυτή τη φάση Τουρκία και Ρωσία εμφανίζονται να υποστηρίζουν αντίπαλα στρατόπεδα στη Λιβύη κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει μια τελική συμφωνία «win – win» ή «Καζάν -Καζάν» μεταξύ των δύο δυνάμεων, όπως εξάλλου συνέβη και στη Συρία. Αυτή τη στιγμή η Άγκυρα ενδιαφέρεται να βρίσκεται εντός των εξελίξεων και να μπορεί να έχει ρόλο και λόγο σε αυτές.

Παράλληλα η ρωσική στρατηγική στην Αν. Μεσόγειο και τη Λιβύη συνδυάζεται με την συνεργασία της Μόσχας και της Άγκυρας με προεκτάσεις στον ενεργειακό τομέα. Οι κινήσεις της Τουρκίας στη Λιβύη και την Αν. Μεσόγειο συνάδουν με την αναθεωρητική πολιτική της Μόσχας στην περιοχή και την ρωσική επιδίωξη για μοιρασιά των υποθαλάσσιων, και όχι μόνο, ενεργειακών κοιτασμάτων στην Αν. Μεσόγειο

Η κίνηση της Άγκυρας να υπογράψει το μνημόνιο συνεργασίας στην ενέργεια με την Τρίπολη δηλώνει την τάση της Τουρκίας αλλά και της Ρωσίας να δημιουργήσουν έναν άξονα Βορρά – Νότου που θα κόψει τον άξονα Ανατολής – Δύσης που προσπαθούν να δομήσουν το Τελ Αβίβ, το Κάϊρο, η Λευκωσία και η Αθήνα. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι και η αμφισβήτηση της ελληνικής ΑΟΖ μεταξύ Κρήτης και Καρπάθου από την Τουρκία και την Τρίπολη της Λιβύης.

Συν τοις άλλοις η εν λόγω ενεργειακή αντιπαράθεση έχει επίκεντρο και το Παλαιστινιακό, καθώς, σύμφωνα με τις δηλώσεις Παλαιστινίων αξιωματούχων, το Τελ Αβίβ προβαίνει σε εκμετάλλευση παράκτιων ενεργειακών κοιτασμάτων χωρίς να έχει διευθετήσει τις διαφορές του για την οριοθέτηση της ΑΟΖ με το Λίβανο και κυρίως χωρίς να δικαιούται οιασδήποτε παράκτιας ενεργειακής εκμετάλλευσης, εφόσον δεν έχει επιλυθεί επί τη βάσει του Διεθνούς Δικαίου η έννομη τάξη στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη με την ίδρυση ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους επί τη βάσει της Λύσης των Δύο κρατών.

Η υπογραφή συμφωνίας για τον Αγωγό East Med αναμένεται να δημιουργήσει αν όχι πιο πολλά προβλήματα από αυτά που επιδιώκει να λύσει ,πάντως θα δημιουργήσει γεωπολιτικά προβλήματα και κύριο αίτιο αυτής της ασταθούς κατάστασης είναι η απουσία ενός απολύτως συγκεκριμένου πλαισίου ενεργειακής ασφάλειας.

Μέχρι την διαμόρφωση αυτού του πλαισίου, η Συμφωνία για τον East Med θα έχει πιο πολύ επικοινωνιακό χαρακτήρα, από όλους.!!!

Επί του παρόντος βέβαια δεν πρέπει να είμαστε μίζεροι, μεμψιμοιρείς, και ας χαρούμε την πρωτοφανή πολιτική ομοψυχία και ας εστιάσουμε στα οφέλη της πολυεθνούς συμφωνίας

Κατά τα άλλα ας τα έχουμε υπόψη μας και με ιδιαίτερη προσοχή στα διεθνή τεκταινομενα και την ενίσχυση της Εθνικής μας Άμυνας, και καλά ξεμπερδέματα.

Θοδωρής Παπαδόπουλος , Αντιπτέραρχος (Ι) ε.α

new-economy.gr