Ποιός ο συσχετισμός δυνάμεων Ελλάδος – Τουρκίας – Κύπρου σε ενδεχόμενο πόλεμο

Του Βασιλείου Μαρτζούκου.

Ο συνολικός αριθμός του μονίμου προσωπικού του ΥΠΕΘΑ ανέρχεται περίπου στις 87.000 περίπου, εκ των οποίων οι 7.000 περίπου αποτελούν πολιτικό προσωπικό. Όσον αφορά την κατανομή του στις Ένοπλες Δυνάμεις, στο Στρατό Ξηράς (ΣΞ) υπηρετούν περί τα 50.000 στελέχη, στο Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) 16.000 και στην Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ) 21.000.
Οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις δοκιμάζονται από την μείωση του αριθμού εισακτέων στις στρατιωτικές σχολές Αξιωματικών και Υπαξιωματικών καθώς και της αδυναμίας προσλήψεων Επαγγελματιών Οπλιτών (ΕΠΟΠ). Επιπλέον, η φυγοστρατία σε συνδυασμό με το έντονο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας οδηγούν σε μειωμένη απόδοση των Στρατολογικών Κλάσεων με λιγότερους από 50.000 διαθέσιμους για στράτευση ετησίως. Η μείωση της διάρκειας της στρατιωτικής θητείας στους 9 μήνες το 2007, για λόγους που μόνο ο τότε Υπουργός γνωρίζει, επέφερε καίριο πλήγμα στην επάνδρωση κυρίως του Στρατού Ξηράς. Το σύνολο του ενεργού προσωπικού των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων συμπληρώνεται σε περίοδο πολέμου με κινητοποίηση εφεδρειών, ανερχομένων σε 254.000 άτομα.
Το γεγονός ότι η γενική κινητοποίηση των ΕΔ και ιδιαίτερα του ΣΞ, βασίζεται στην εφεδρεία, καθιστά επιτακτική την ανάγκη όπως οι έφεδροι πληρούν τις ποιοτικές/εκπαιδευτικές απαιτήσεις των ΕΔ σε μία δυναμική περίοδο κατά την οποία η τεχνολογία εξελίσσεται διαρκώς και επιδρά ανάλογα στην εκπαίδευση και την μαχητική ικανότητα τόσο σε τακτικό, όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο. Η απαίτηση διατηρήσεως ετοιμοπόλεμης εφεδρείας επιβάλλει την συνέχιση του καθεστώτος της υποχρεωτικής στρατεύσεως των Ελλήνων πολιτών (εκπαίδευση μελλοντικής εφεδρείας), την αναθεώρηση της διάρκειας της θητείας με αμιγώς επιχειρησιακά κριτήρια (αριθμητική επάρκεια και ποιοτική εκπαίδευση) αλλά και την αναθεώρηση του συστήματος ανακλήσεως και εκπαιδεύσεως εφέδρων σε συστηματική βάση.

Τουρκικός Στρατός
Το σύνολο του μονίμου προσωπικού των Τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων ανέρχεται σε 193.000 περίπου, εκ των οποίων οι 154.000 αποτελούν στρατιωτικό προσωπικό και οι υπόλοιποι 39.000 πολιτικό προσωπικό και των τριών Κλάδων. Το στρατιωτικό προσωπικό συμπληρώνεται με 208.500 στρατεύσιμους οπλίτες (αν και το σύστημα θητείας πρόκειται να τροποποιηθεί σύντομα, προς το παρόν ισχύει ακόμη η 6μηνη θητεία για αποφοίτους τριτοβαθμίου εκπαιδεύσεως και 12μηνη θητεία για αποφοίτους υποχρεωτικής και δευτεροβαθμίου εκπαιδεύσεως). Συνολικά ο ΤΣΞ αριθμεί περί τις 300.000 άτομα, το ΤΠΝ περί τις 45.000 και η ΤΠΑ περί τις 56.000 άτομα. Είναι αξιοσημείωτο ότι η Διοίκηση Ειδικών Δυνάμεων αριθμεί συνολικά περί τις 89.000 άτομα. Οι Διοικήσεις της Στρατοχωροφυλακής (αριθμεί περί τα 190.000 άτομα με στρατιωτική εκπαίδευση, μέσα και εξοπλισμό) και της Ακτοφυλακής (περί τα 6.300 άτομα) υπάγονται στο Υπουργείο των Εσωτερικών, ενώ οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις ανανεώνουν το προσωπικό τους, με την πρόσληψη 30.200 νέων στελεχών (μετά τις διώξεις και αποστρατείες που ακολούθησαν το πραξικόπημα του 2016). Σκοπός των ΤΕΔ είναι η επίτευξη υψηλού ποσοστού επαγγελματιών που θα φθάνει στο 50%.

Συμπέρασμα
Η Ελλάς από την αρχή της οικονομικής κρίσεως του 2010 έως σήμερα ανέστειλε ή ακύρωσε ή ανέβαλε επ’ αόριστον, την αγορά νέων οπλικών συστημάτων ή τα προγράμματα εκσυγχρονισμού υφισταμένων οπλικών συστημάτων. Οι αμυντικές δαπάνες κατά την περίοδο 2009 – 2018 μειώθηκαν περισσότερο από 52% (άνω των €3 δισ.). Το 67% των δαπανών απαιτείται για την μισθοδοσία του προσωπικού, το 18% για τις λειτουργικές δαπάνες και μόνο το 15% διατίθεται για τις εξοπλιστικές δαπάνες, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων αποπληρώνει ανειλημμένες υποχρεώσεις παλαιοτέρων προγραμμάτων. Αποτέλεσμα της πολιτικής αυτής είναι η γήρανση μονάδων, συστημάτων και υλικού άνευ αντικαταστάσεως, η παρωχημένη τεχνολογία σε ορισμένα εξ αυτών και οι σχετικές επιπτώσεις στην υποστήριξη και την διαθεσιμότητά τους. Επί παραδείγματι επί συνόλου 13 Φρεγατών (Φ/Γ), οι 9 Φ/Γ τ. «S» κατά την επόμενη πενταετία πρόκειται να υπερβούν το τεσσαρακοστό έτος της ηλικίας τους (μέγιστο προσδόκιμο για πλοία αυτής της κατηγορίας) δίχως να έχουν ληφθεί έως τώρα οριστικές αποφάσεις αντικαταστάσεώς των (από της λήψεως σχετικής αποφάσεως ναυπηγήσεως νέων Φ/Γ απαιτούνται περί τα 6 έτη για την επιχειρησιακή τους ένταξη στο ΠΝ). Ανάλογα δυσοίωνα παραδείγματα εκτιμάται ότι υπάρχουν σε κάθε κλάδο των ΕΔ.
Στο «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Α»*, παρατίθεται συνοπτικά ο τρέχων συσχετισμός στρατιωτικής ισχύος Ελλάδος και Τουρκίας από πλευράς μονάδων, συστημάτων, μέσων και υλικού. Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η Τουρκία υπερτερεί σε αριθμούς, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις υπερτερεί και σε ποιότητα μονάδων, συστημάτων, μέσων και υλικού. Στην Κύπρο υπάρχει σχετική στρατιωτική ισορροπία σε χερσαίο επίπεδο αλλά με καθοριστική υστέρηση της ελληνικής πλευράς σε αεροναυτικό επίπεδο (αριθμητική υπεροχή σε συνδυασμό με τις γεωγραφικές σχετικές αποστάσεις). Το γεγονός αυτό επηρεάζει άμεσα και τις χερσαίες επιχειρήσεις, για όσο η Τουρκία θα δύναται να διατηρεί ανοικτό δίαυλο ανεφοδιασμού της Κύπρου με νέες δυνάμεις.
Βάσει των αντιστοίχων δαπανών για την άμυνα, της συγκρίσεως των αμυντικών βιομηχανιών των δύο πλευρών αλλά και βάσει των εξοπλιστικών προγραμμάτων σε εξέλιξη (τα τουρκικά προγράμματα παρατίθενται κατωτέρω), φαίνεται ότι η τρέχουσα υπαρκτή και ανησυχητική διαφορά στρατιωτικής ισχύος πρόκειται να αυξηθεί ραγδαία υπέρ της Τουρκίας κατά τα επόμενα λίγα έτη. Μία τέτοια εξέλιξη πρόκειται να ανατρέψει τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή και να καταστήσει καθοριστικά αναξιόπιστη την εθνική μας αποτροπή.
Πέραν της δεδομένης αριθμητικής τουρκικής υπεροχής σε προσωπικό και υλικό, στο συνημμένο «ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β»** παρέχεται σύντομη αναφορά των κυριοτέρων τουρκικών εξοπλιστικών προγραμμάτων, το σύνολο σχεδόν των οποίων αφορά σε εγχώριες παραγωγές και ορισμένες συμπαραγωγές, προκειμένου να δοθεί μία εικόνα της επικείμενης καθοριστικά δυσμενούς ανατροπής του συσχετισμού ισχύος Ελλάδος και Τουρκίας (εφ’ όσον η Ελλάς αδρανήσει κατά την αυτή περίοδο).
Σε εθνικό επίπεδο, είναι θετική η πρόσφατη απόφαση αναβαθμίσεως των Α/Φ F-16, καθώς και η συγκρότηση του Συμβουλίου Αμυντικής Έρευνας Τεχνολογίας και Βιομηχανίας (ΣΑΕΤΒ). Κρίνονται επίσης ως ορθές οι προθέσεις εκπονήσεως και υλοποιήσεως εθνικής αμυντικής βιομηχανικής στρατηγικής, καθώς και
καταλλήλου μετασχηματισμού της αμυντικής βιομηχανίας και των διαδικασιών προμηθειών. Είναι ακόμη σημαντική η ενίσχυση της δυνάμεως Ε/Π του ΣΞ με τα 70 Ε/Π OH-58D Kiowa Warrior (36 επιχειρησιακά, 24 εκπαιδευτικά και 10 για ανταλλακτικά). Ελπιδοφόρες επιπλέον και οι προθέσεις μεγαλύτερης εθνικής εμπλοκής με τα μη επανδρωμένα συστήματα. Είναι εν τούτοις απελπιστικά αργός ο ρυθμός αναβαθμίσεως τόσο της αμυντικής μας βιομηχανίας όσο και των εξοπλιστικών προγραμμάτων με όρους και κριτήρια αποτροπής. Τα βήματα σημειωτόν θα πρέπει να γίνουν άλματα πριν είναι αργά.

Bασίλειος Μαρτζούκος, Αντιναύαρχος ε.α. Π.Ν. και Επίτιμος Διοικητής Σ.Ν.Δ., Πρόεδρος Ελληνικού Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών

new-economy.gr

Τίτλοι-υπότιτλοι: new-economy.gr

Το παρόν αποτελεί το τρίτο τμήμα της μελέτης του συγγραφέως με τίτλο ‘ΕΛΛΑΣ – ΤΟΥΡΚΙΑ. ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ. ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ’.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ «Α»

ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗΣ ΙΣΧΥΟΣ ΕΛΛΑΔΟΣ – ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Η αριθμητική σύγκριση υλικού Ελλάδος και Τουρκίας έχει σε γενικές γραμμές ως εξής:

ΣΤΡΑΤΟΣ ΞΗΡΑΣ

Στην περιοχή του Έβρου ο ΣΞ διαθέτει 700 άρματα μάχης (353 άρματα Leopard – 2A4/HEL με πυροβόλο 120 χιλ. και τα υπόλοιπα Leopard – 1A5). Διαθέτει επιπλέον 400 άρματα M48A5 MOLF και 100 M60A3 TTS (κυρίως στις μεγάλες νήσους του Α. Αιγαίου). Στην περιοχή του Έβρου (1η τουρκική Στρατιά), ο ΤΣΞ παρατάσσει περί τα 626 άρματα μάχης (εξ’ αυτών 310 Leopard – 2 A4 και 146 Μ60 ΤΜ Sabra με πυροβόλο 120 χιλ.). Ο ΤΣΞ διαθέτει επιπλέον 170 Leopard – 1T, 184 Leopard – 1A3, 400 M48A5T2 και 500 M60A3 TTS/T1. Η παράδοση του νέου άρματος μάχης ALTAY θα αρχίσει από το 2020 (15 το 2020 και 20 το 2021).

Από πλευράς τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης ο ΣΞ διαθέτει 171 BMP – 1GR και ο ΤΣΞ διαθέτει 642 ACV – AIFV. Ο ΣΞ διαθέτει 1985 M113A1/A2 και 496 τ. ΛΕΩΝΙΔΑΣ – ½ τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού, ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει αντίστοιχα 1369 ACV – AAPC/APC και 2813 M113A/A1/A2. Ο ΣΞ διαθέτει 257 M106A1/A2 (πυρ. 107 χιλ.) και 3 M125 (πυρ. 81 χιλ.) τεθωρακισμένα οχήματα μεταφοράς όλμου, ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει αντίστοιχα 179 M1064 ACV – AMV (πυρ. 120 χιλ.) και 10 M125A1 (πυρ. 81 χιλ.). Ο ΣΞ διαθέτει 362 M901A2 ITV και 196 M1114GR (KORNET – E) τεθωρακισμένα οχήματα ΑΤ Βλημάτων, ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει αντίστοιχα 48 ACV – ATV και 156 M113A2 TOW. Ο ΣΞ διαθέτει 243 VBL, 165 M1115GR και 60 M1118GR1/GR2 τροχοφόρα τεθωρακισμένα ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει αντίστοιχα 1197 Kirpi/-2, 700 Cobra I/II, 57 Hizir, 350 Akrep (συμπ. Στρατοχωροφυλακής). Ο κύριος όγκος των τουρκικών τεθωρακισμένων οχημάτων του ΤΣΞ κατασκευάζεται από την εγχώρια βιομηχανία και είναι υπέρτερα από πλευράς δυνατοτήτων από την σειρά «Μ» που διατηρεί ο ΣΞ.

Από πλευράς πυροβολικού μάχης ο ΣΞ διαθέτει 145 αυτοκινούμενα πυροβόλα M110A2 (203 χιλ.), 24 PzH2000GR (155 χιλ.) και 420 M109A1/A2/A3/A5 (155 χιλ.), ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει αντίστοιχα 219 M110A2 (203 χιλ.), 277 T–155 FIRTINA (155 χιλ.) και 360 M52T (155 χιλ.). Από πλευράς ρυμουλκουμένων πυροβόλων ο ΣΞ διαθέτει 206 M114 (155 χιλ.), 19 M56 PACK (105 χιλ.), 329 M101A1 (105 χιλ.), ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει 159 M115 (203 χιλ.), 41 Panter (155 χιλ.), 535 Μ114Α1 (155 χιλ.), 490 Μ101Α1 (105 χιλ.), 180 Μ116 (75 χιλ.). Από πλευράς πολλαπλών εκτοξευτών ο ΣΞ διαθέτει 36 Μ270 MLRS (227 χιλ.) και 116 RM – 70 (122 χιλ.), ενώ αντίστοιχα ο ΤΣΞ διαθέτει πυραύλους Bora (610 χιλ.), 36 F – 600T (600 χιλ.), 80 T – 300 Kasirga (302 χιλ.), 12 M270 MLRS (227 χιλ.), 130 T–122 Sakarya (122 χιλ.), 100 Τ – 107 Anadolu (107 χιλ.). Ο ΤΣΞ πλεονεκτεί κυρίως από πλευράς εμβέλειας πυραυλικών συστημάτων και πολλαπλών εκτοξευτών, καθώς και από πλευράς εγγύτητας στόχων (π.χ. νήσοι Ανατολικού Αιγαίου), γεγονός που επιβάλλει στις ημέτερες ΕΔ δυνατότητα εγκαίρου εντοπισμού και στοχοποιήσεως εχθρικών δυνάμεων, καθώς και αύξηση της εμβέλειας και ακρίβειας των ημετέρων πυρομαχικών.

Ο ΤΣΞ περιορίζεται σε αντιαεροπορικά συστήματα πολύ μικρού βεληνεκούς (VSHORADS) για παροχή εγγύς προστασίας, όπως 80 Atilgan (8*Stinger), 35 Zipkin (4*Stinger), 800 FIM-92C Stinger RMP, πυροβόλα 35, 20 και 12.5  χιλ.. Ο ΣΞ διαθέτει αντιαεροπορικά συστήματα μέσου βεληνεκούς (71 HAWK PIP Phase III), μικρού βεληνεκούς (21 TOR-M1, 38 OSA-AK/AKM) και πολύ μικρού βεληνεκούς (ASRAD – Hellas (4*Stinger), 631 FIM-92B/C Stinger POST/RMP/Block 1, πυροβόλα 23 και 20 χιλ.).

Ο ΣΞ διαθέτει 28 επιθετικά Ε/Π (9 AH-64DHA Apache Longbow, 19 AH-64A+ Apache), ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει 40 T-129A/B, 10 AH-1W Super Cobra και 10 AH-1P Cobra. Στον τομέα των τακτικών μεταφορών ο ΣΞ διαθέτει 24 CH-47DG/SD Chinook, 14 NH-90, 62 UH-1H Huey/AB-205A, 1 AB-212, 14 AB-206 Jetranger, ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει 7 CH-47F Chinook, 27 AS532UL Cougar Mk1, 56 S-70A Blackhawk, 56 UH-1T/AB-205T, 28 AB-206 Jetranger, 3 OH-58B και η Στρατοχωροφυλακή διαθέτει 4 T-129, 2 S-70i, 23 S-70A Blackhawk, 17 Mi-17-1V/A και 13 AB-205A1. Ως προς τα αεροσκάφη (Α/Φ), ο ΣΞ διαθέτει 3 C-12C/R/AP Huron, 8 Cessna 185 (U-17A/B). Αντίστοιχα ο ΤΣΞ διαθέτει 1 Hurkus-C, 4 Beech 200 King Air, 3 Cessna 421B, 5 Beech T-42A και 45 Cessna T182 Skylane. Ο ΣΞ παραλαμβάνει από τις ΗΠΑ 35 μεταχειρισμένα Ε/Π OH-58D Kiowa Warrior (και ακόμη 35 περίπου ως ανταλλακτικά) με δυνατότητες ενόπλου αναγνωρίσεως. Τα επιθετικά και μεταφορικά Ε/Π του ΤΣΞ καθίστανται ιδιαίτερα επικίνδυνα για τις νήσους του Α. Αιγαίου, λόγω κυρίως γεωγραφικών αποστάσεων.

Στα μη επανδρωμένα αεροχήματα ο ΣΞ διαθέτει 14 αναγνωριστικά UAV’s Sperwer, ενώ ο ΤΣΞ διαθέτει 20 οπλισμένα UAV’s Bayraktar TB2, 23 Bayraktar TB2, 19 Bayraktar B, 6 KARAYEL, RQ-20 Puma, 499 SERCE-1. PD-100 Black Hornet.

Στον τομέα βαρέων όπλων πεζικού, ο ΣΞ διαθέτει αντιαρματικά συστήματα (Α-Τ) (196 KORNET-E, 438 TOW II, 290 MILAN, 262 Fagot), φορητούς εκτοξευτές Α-Τ (135 ACL-89 STRIM των 89 χιλ., 10.841 M72A2 LAW των 66 χιλ., 18.706 RPG-18 των 64 χιλ.), πυροβόλα άνευ οπισθοδρομήσεως (1291 M40A1 των 106 χιλ., 1346 M67 των 90 χιλ., 1988 Carl Gustaf των 84 χιλ.), καθώς και όλμους (468 M2/M30 των 107 χιλ., 689 E-44E1 των 81 χιλ, 150 M6C-210, M19 των 60 χιλ.). Ο ΤΣΞ διαθέτει αντίστοιχα σε Α-Τ συστήματα 80 KORNET-E, 413 TOW I/II, 392 MILAN, 340 ERYX, σε φορητούς εκτοξευτές Α-Τ 40.000 M72A2 LAW (66 χιλ.) και 4.996 RPG-7 (40 χιλ.), σε πυροβόλα άνευ οπισθοδρομήσεως Μ40Α1 (106 χιλ.) και σε όλμους 578 HY-12Di (120 χιλ.), 1.264 M30 (107 χιλ.), 3.175 M1/M29 (81 χιλ.), 324 UT-1Y (81 χιλ.) και M6C-210 (60 χιλ.). Ο ΣΞ διαθέτει γενικώς περισσότερα αντιαρματικά, λόγω του αμυντικού Δόγματος των ΕΔ αλλά και των ιδιομορφιών της γεωγραφίας (αντιαποβατικός ρόλος των όπλων αυτών στα νησιά).

ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ

Το ΠΝ διαθέτει 11 Υποβρύχια (4 τ. 214, 1 τ. 209/AIP, 3 τ. 209/1100, 3 τ. 209/1200), 13 Φρεγάτες (4 τ. ΜΕΚΟ, 9 τ. S), 17 Πυραυλακάτους (5 τ. Super Vita, 4 τ. Combattante III, 5 τ. Combattante IIIB, 3 τ. S-148), 10 Κανονιοφόρους (4 τ. HSY 56A, 2 τ. HSY 56, 2 τ. OSPREY-55, 2 τ. ASHEVILLE), 6 Παράκτια Περιπολικά (2 τ. ΑΝΤΩΝΙΟΥ 4 τ. NASTY), 4 Ναρκοθηρευτικά (2 τ. Osprey, 2 τ. Hunt), 5 Αρματαγωγά (5 τ. ΧΙΟΣ), 4 Πλοία Ταχείας Μεταφοράς (4 τ. Zubr), 2 αποβατικά τ. 520, 3 Πλοία Γενικής Υποστηρίξεως (ΠΡΟΜΗΘΕΥΣ, ΑΞΙΟΣ, ΑΛΙΑΚΜΩΝ), 18 Ελικόπτερα Ανθυποβρυχιακού Πολέμου (11 S-70B/B-6 Aegean Hawk, 7 AB-212ASW), και 5 Αεροσκάφη Ναυτικής Συνεργασίας (4+1 P-3HN Orion), 2 επάκτιες συστοιχίες Κ/Β (2 Exocet MM-40 Block2) και 2 A/A συστήματα K/B (2 Crotale-NG)

Το ΤΠΝ διαθέτει 12 Υποβρύχια (4 τ. 209/1400 mod., 4 τ. 209/1400, 4 τ. 209/1200) , 16 Φρεγάτες (8 τ. Gabya δηλαδή εκσυγχρονισμένες Oliver Hazard Perry, 4 MEKO-200TN Track II, 4 MEKO-200TN Track I), 9 Κορβέτες (4 τ. Ada και 5 τ. Burak), 19 Πυραυλακάτους (9 τ. Kilic, 2 τ. Yildiz,  4 τ. Ruzgar,  4 τ. Dogan), 16 Παράκτια Περιπολικά (16 τ. Tuzla), 11 Ναρκοθηρευτικά (6 τ. Aydin, 5 τ. Engin), 5 Αρματαγωγά (5 τ. SARUCABEY), 21 αποβατικά (2 τ. EDIC, 11 τ. 140, 8 τ. 151), 2 Πλοία Γενικής Υποστηρίξεως (AKAR, KUDRET GUNGOR), 32 Ελικόπτερα Ανθυποβρυχιακού Πολέμου (24 S-70B/B-28 Sea Hawk, 8 AB-212ASW+ 2 AB-212γενικής χρήσεως), 12 Αεροσκάφη Ναυτικής Συνεργασίας (6 CN-235D/K, 6 ATR 72-600T, 7 εκπαιδευτικά TB-20), 9 μη επανδρωμένα αεροσκάφη (5 Bayraktar TB2, 4 ANKA-B), 11 επάκτια Α/Α συστήματα Κ/Β Zipkin KMS

Τα ελληνικά Υ/Β τ. 214 φέρουν ακόμη τορπίλες (Τ/Λ) τ. SUT και SST-4, ενώ εκκρεμεί από ετών η προμήθεια συγχρόνων Τ/Λ βαρέως τύπου. Το πρώτο από τα 6 Υ/Β του ΤΠΝ τ. 214 θα παραδοθεί το 2021. Το ΤΠΝ πρόκειται να εκσυγχρονίσει τα 4 Υ/Β τ. 209/1400, καθώς και τα δύο νεότερα Υ/Β τ. 209/1200.

Οι κύριες μονάδες κρούσεως του ΤΠΝ παρά την μικρή αριθμητική υπεροχή τους, αποκτούν σημαντικό ποιοτικό προβάδισμα έναντι των αντιστοίχων ελληνικών (π.χ. αντιαεροπορική άμυνα περιοχής, ραντάρ αέρος τριών διαστάσεων, σύγχρονα συστήματα διαχειρίσεως μάχης, συστήματα καθέτου εκτοξεύσεως κατευθυνομένων βλημάτων (Κ/Β), τεχνολογία stealth κ.λπ.). Βάσει των διαθεσίμων δεδομένων η εν λόγω ποιοτική διαφορά υλικού αναμένεται να αυξηθεί ραγδαία σε βάρος της Ελλάδος κατά τα επόμενα έτη.

Ευρίσκεται σε εξέλιξη η αντικατάσταση των Κ/Β Penguin με Harpoon των 5 ΤΠΚ τ. ΚΑΒΑΛΟΥΔΗΣ. Η παραλαβή των δύο υπολειπομένων ΤΠΚ τ. Super Vita θα επιτρέψει τον παροπλισμό των 3 ΤΠΚ τ. 148.

Τα τουρκικά παράκτια περιπολικά τ. Tuzla έχουν ανθυποβρυχιακό προσανατολισμό ενώ οι ελληνικές κανονιοφόροι (βάσει Η/Ν εξοπλισμού και όπλων) είναι προσανατολισμένες κυρίως σε ρόλο επιτηρήσεως επιφανείας και συνοδείας. Τα μόλις 4 ελληνικά ναρκοθηρευτικά δεν καλύπτουν αριθμητικά τις απαιτήσεις του Θαλασσίου Θεάτρου Επιχειρήσεων (ΘΘΕ). Το ΤΠΝ υπερέχει σημαντικά σε αριθμό αεροσκαφών ναυτικής συνεργασίας.

ΠΟΛΕΜΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ

Η ΠΑ διατηρεί σε υπηρεσία 230 Μαχητικά Αεροσκάφη (30 F-16C/D Block 52+ Adv., 54 F-16C/D Block 52 +, 38 F-16C/D Block 50, 32 F-16 C/D Block 30, 24 Mirage 2000-5M          K2, 18 Mirage 2000 BGM/EGM, 34 F-4E PI2000), 4 Αερομεταφερόμενα Συστήματα Έγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου, 23 Αεροσκάφη Τακτικών Μεταφορών, 22 Ελικόπτερα Έρευνας και Διάσωσης, 8 Μονάδες Βολής Αντιαεροπορικών Συστημάτων Μεγάλου Βεληνεκούς και 25 Αντιαεροπορικά Συστήματα Μικρού Βεληνεκούς.

Η ΤΑ διατηρεί σε υπηρεσία 259 Μαχητικά Αεροσκάφη (29 F-16C/D Block 50+ Adv., 168 F-16C/D Block 40TM/50TM, 35 F-16C/D Block 30TM, 27 F-4E/2020), 4 Αερομεταφερόμενα Συστήματα Έγκαιρης Προειδοποίησης και Ελέγχου, 7 Αεροσκάφη Εναέριου Ανεφοδιασμού, 84 Αεροσκάφη Τακτικών Μεταφορών, 20 Ελικόπτερα Έρευνας και Διάσωσης, 15 Ελικόπτερα Γενικής Χρήσης, 8 Αντιαεροπορικά Συστήματα Μέσου Βεληνεκούς και 78 Αντιαεροπορικά Συστήματα Μικρού Βεληνεκούς.

ΟΠΛΑ ΑΕΡΟΣ – ΑΕΡΟΣ (Α-Α): Από πλευράς βλημάτων πέραν του οπτικού πεδίου (BVR) η ΠΑ διαθέτει 130 ΑΙΜ-120C-7, 153 AIM-120C-5, 190 AIM-120B AMRAAM, 300 MICA EM/IR, ενώ η ΤΠΑ διαθέτει 252 AIM-120C-7, 350 AIM-120B AMRAAM. Από πλευράς βλημάτων εντός οπτικού πεδίου (WVR), η ΠΑ διαθέτει ευρέως πεδίου 350 AIM-2000 (IRIS-T) και ολικής όψεως 165 AIM-9M, 300 AIM-9L/I-1, 347 AIM-9L/I, 400 AIM9Juli/I-1 Sidewinder, 300 Magic II. Αντίστοιχα η ΤΠΑ σε βλήματα WVR, διαθέτει, ευρέως πεδίου 127 AIM-9X Block I, 117 AIM-9X-2 Block II Sidewinder και ολικής όψεως 500 AIM-9M, 640 AIM-9L/I, 310 AIM-9S Sidewinder. Αν και η ΠΑ υπερέχει σε βλήματα  Α-Α, η ΤΠΑ μετριάζει την εν λόγω υπεροχή με το διακλαδικό σύστημα υποδείξεως επί κάσκας (JHMCS), με το οποίο αξιοποιείται το βλήμα εντός οπτικής ακτίνο και ευρέως πεδίου AIM-9X. Η δυνατότητα αυτή στην ΠΑ υπάρχει μόνο σε 85 Α/Φ των δύο τελευταίων εκδόσεων F-16C/D.

ΚΑΤΕΥΘΥΝΟΜΕΝΑ ΒΛΗΜΑΤΑ ΑΕΡΟΣ – ΕΔΑΦΟΥΣ (Α-Ε): Η ΠΑ διαθέτει 90 βλήματα μακρού πλήγματος SCALP-EG, 84 βλήματα αντι-ραντάρ AGM-88B HARM Block IIIA, 37 βλήματα Αέρος – Επιφανείας AM – 39 Exocet, 201 τακτικά βλήματα Αέρος – Εδάφους AGM-65G2 Maverick και 40 AGM-154C JSOW. Αντιστοίχως η ΤΠΑ διαθέτει 98 βλήματα μακρού πλήγματος Popeye-1, 48 βλήματα AGM-84K SLAM-ER, καθώς και βλήματα SOM-A/B1. Η ΤΠΑ διαθέτει επιπλέον 95 βλήματα αντι-ραντάρ AGM-88B HARM Block IIIA και στον τομέα των βλημάτων Αέρος – Εδάφους διαθέτει AGM-65G/2 Maverick, 50 AGM-154A-1 και 54 AGM-154C JSOW. Στις κατευθυνόμενες βόμβες με καθοδήγηση Laser η ΠΑ διαθέτει 250 GBU-50 Enhanced Paveway II, 198 GBU-24A/B Paveway III και 1.155 GBU-10/12/16 Paveway I/II, ενώ στις κατευθυνόμενες βόμβες με καθοδήγηση GPS η ΠΑ διαθέτει 100 GBU-31A JDAM, 70 AFDS και 90 ηλεκτροοπτικές (EO) GBU-8/B HOBOS. Αντιστοίχως η ΤΠΑ διαθέτει 1.200 κατευθυνόμενες βόμβες Laser GBU-10/12 Paveway I/II, με κατεύθυνση GPS 200 GBU-31B(V)1/B, 200 GBU-38 JDAM, HGK-82 και 200 ηλεκτροοπτικές GBU-8B HOBOS.

Στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (ΜΕΑ), η Τουρκία έχει σαφές προβάδισμα τόσο σε κατεχομένους αριθμούς όσο και σε δυνατότητα εγχωρίου παραγωγής ακόμη περισσοτέρων και μεγάλης ποικιλίας. Η ΠΑ διαθέτει 17 αναγνωριστικά UAV’s τ. ΠΗΓΑΣΟΣ ΙΙ, ενώ η ΤΠΑ διαθέτει 10 οπλισμένα UAV’s τ. ΑΝΚΑ-S, 6 αναγνωριστικά ΑΝΚΑ-Β και 8 Heron, καθώς και 98 αντι-ραντάρ τ. Harpy. Η ΠΑ επιδιώκει την απόκτηση συγχρόνων UAV’s Μέσου Ύψους Μεγάλης Αυτονομίας (MALE) για αποστολές ISR. Η πρόσφατη στρατηγική προσέγγιση των ΗΠΑ προς την Ελλάδα και η επέκταση της στρατιωτικής συνεργασίας των δύο χωρών, ανοίγει παράθυρα ευκαιρίας και στον τομέα των ΜΕΑ. Η ΤΠΑ αντικαθιστά σταδιακά τα ΜΕΑ τ. Heron με τ. ΑΝΚΑ – S. Προβλέπεται παράδοση τριων συστημάτων με 10 ΜΕΑ και 12 σταθμούς εδάφους. Βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή ενιαίου κέντρου επιχειρήσεων ΜΕΑ στην Άγκυρα και η ολοκλήρωση των ΜΕΑ στο ενιαίο σύστημα διοικήσεως και ελέγχου.

Η ΠΑ διαθέτει 4 αεροσκάφη εγκαίρου προειδοποιήσεως και ελέγχου EMB-14H (Erieye) και η ΤΠΑ διαθέτει 4 E-7T (B-737 MESA). Στον τομέα επιγείων συστημάτων ραντάρ (Ρ/Ε), η ΠΑ διαθέτει στην κατηγορία 3D S-Ζώνης 1 AN/TPS-70, 2 HR-3000 και 5 AR-327 Commander, στην κατηγορία 3D L-Ζώνης 3 S-743D και 1 RAT-31DL και στην κατηγορία 2D S-Ζώνης 12 MPDR-90E και 3 AN/TPS-43E. Αντίστοιχα η ΤΠΑ διαθέτει στην κατηγορία 3D S-Ζώνης 4 HR-3000, 3 AN/TPS-64, 3 RAT-31SL και 14 TRS-22XX και στην κατηγορία 3D L-Ζώνης 4 RAT-31DL και 1 AN/FPS-117.  Από πλευράς Α/Α συστημάτων Κ/Β, Η ΠΑ διαθέτει στην κατηγορία μακρού βεληνεκούς 6 Patriot PAC3, 2 S-300PMU1 και στην κατηγορία μικρού βεληνεκούς 9 Crotale NG/GR, 4 TOR-M1, 12 ΒΕΛΟΣ (280 βλήματα). Αντίστοιχα η ΤΠΑ διαθέτει στην κατηγορία μέσου βεληνεκούς 8 MIM-23 HAWK XXI (175 βλήματα, 8 AN/MPQ-64 Sentinel), στην κατηγορία μικρού βεληνεκούς 78 Rapier B1X (840 βλήματα Mk2B, 38 Blindfire II) και στην κατηγορία σημείου 32 Zipkin KMS (4*Stinger). Τέλος, τόσο η ΠΑ όσο και η ΤΠΑ διαθέτουν φορητούς εκτοξευτές Stinger.

Οι δύο χώρες διαθέτουν πυκνό δίκτυο επίγειων ραντάρ 3D, ενταγμένο στο Επίγειο Περιβάλλον Αεράμυνας του NATO (NADGE), η Τουρκία όμως επιπρόσθετα έχει αναπτύξει ανεξάρτητο εθνικό δίκτυο στηριζόμενο σε 14 σύγχρονα κινητά ραντάρ 3D τύπου TRS-22XX και 18 σταθμούς C³. Το επίγειο δίκτυο αεράμυνας της ΠΑ στηρίζεται σε 6 πυροβολαρχίες Patriot PAC-3 (Patriot Advanced Capability), έκαστη με 6 εκτοξευτές MIM-104 ανά την Ελλάδα, και 2 πυροβολαρχίες S-300PMU1 (κατά ΝΑΤΟ: SA-20 Gargoyle) με συνολικά 8 εκτοξευτές και 39 βλήματα, στην Κρήτη. Αντίστοιχα, η ΤΗΚ στηρίζεται σε οκτώ συστοιχίες βλημάτων MIM-23 HAWK-XXI, οι οποίες αναπτύσσονται σε δύο Μοίρες περιμετρικά της Κωνσταντινούπολης και κατά μήκος των συνόρων με την Συρία. Από τον Ιούλιο του 2019, η Τουρκία θα παραλάβει συνολικά 36 τετραπλούς εκτοξευτές (144 βλήματα έτοιμα προς βολή) του αντιαεροπορικού συστήματος S-400 (κατά ΝΑΤΟ: SA-21 Growler), οργανωμένους σε 4 Πυροβολαρχίες. Αυτές οι Πυροβολαρχίες θα οργανωθούν σε 2 Μοίρες, οι οποίες θα ενταχθούν σε σχηματισμό επιπέδου Συντάγματος. Η Ζώνη Ευθύνης του Συντάγματος θα είναι ολόκληρη η επικράτεια της Τουρκίας.

Η ΠΑ δεν διαθέτει Α/Φ εναερίου ανεφοδιασμού, σε αντίθεση με την ΤΠΑ η οποία διαθέτει 7 KC-135R Stratotanker. Στο τομέα των τακτικών μεταφορών η ΠΑ διαθέτει 15 C-130B/H Hercules και 8 C-27J Spartan, ενώ η ΤΠΑ διαθέτει 7 A400M Atlas, 19 C-130B/E Hercules, 10 C-160T και 48 CN-235M. Στον τομέα Ε/Π ερεύνης – διασώσεως η ΠΑ διαθέτει 12 AS-332C1 Super Puma και 11 AB205/UH-1H, ενώ η ΤΠΑ διαθέτει 20 AS-532AL/UL Cougar. Στα Ε/Π γενικής χρήσεως η ΠΑ διαθέτει 4 AB-212 και 3 A-109, ενώ η ΤΠΑ διαθέτει 15 UH-1H Huey. Η ΤΠΑ εκσυγχρονίζει τα Α/Φ C-130B/E, ενώ με τα 10 συνολικά Α/Φ Α400Μ Atlas αποκτά δυνατότητα στρατηγικών μεταφορών. Η ΠΑ καταπονεί τα ακριβά αεροπορικά της μέσα λόγω πληθώρας αεροδιακομιδών κοινωνικού χαρακτήρος, λόγω της ανεπάρκειας του κράτους όπως οργανώσει ανεξάρτητο σύστημα αεροδιακομιδών του πολιτικού τομέως.

Η ΠΑ διαθέτει 28 Α/Φ προκεχωρημένης εκπαιδεύσεως T-2C/E Buckeye, 45 Α/Φ βασικής εκπαιδεύσεως T-6A Texan II και στο στάδιο επιλογής 18 Α/Φ T-41D και 7 Α/Φ  P-2002JF. Αντιστοίχως η ΤΠΑ διαθέτει 68 Α/Φ προκεχωρημένης εκπαιδεύσεως T-38M, για βασική εκπαίδευση 40 Α/Φ KT-1T και 2 Hurkus-B, ενώ στο στάδιο επιλογής διαθέτει 33 Α/Φ  SF260D και 24 Α/Φ T-41D. Η ΤΠΑ θα αυξήσει τον αριθμό των Α/Φ Hurkus (εγχώριας κατασκευής) και θα προμηθευθεί 52 εκπαιδευτικά Α/Φ Super Mushshak από το Πακιστάν (αντικατάσταση των SF260D και T-41D). Η ΠΑ αντικαθιστά τα παλαιά Τ-41D με 12 νέα Α/Φ P-2002JF.

Η μείωση του αριθμού των μαχητικών Α/Φ της ΤΠΑ (κάτω των 300) συνδυάζεται με την ολοκλήρωση του εκσυγχρονισμού του συνόλου των Α/Φ F-16C/D (ομοιογένεια και ομοιοτυπία με θετικές επιπτώσεις στην υποστήριξη, τον εφοδιασμό, την εκπαίδευση κ.λπ.). Υπάρχει πρόσβαση στους κώδικες του λογισμικού των τουρκικών Α/Φ F-16 με αποτέλεσμα την διαρκή δυνατότητα ολοκληρώσεως οπλικών και άλλων συστημάτων.

Δεν υφίσταται επί του παρόντος εθνικό πρόγραμμα νέου μαχητικού Α/Φ για την ΠΑ. Η πρόσφατη συμφωνία ποιοτικής αναβαθμίσεως των F-16 Block 52+ και Block 52+Adv. σε F-16V ($ 1δις. με εκτιμώμενο πέρας το 2027) αποτελεί την μόνη απτή εξέλιξη για την ΠΑ. Μετά την υλοποίηση η ΠΑ θα διαθέτει 84 μαχητικά F-16 με τεχνολογία αιχμής και επιπλέον 24 Mirage 2000-5 Mk2 υψηλών επιχειρησιακών δυνατοτήτων.

Η ΤΠΑ προβαίνει σε προμήθειες πυραύλων cruise τ. SOM εγχώριας παραγωγής καθώς και σε συλλογές καθοδηγήσεως βομβών. Η ΠΑ έχει το πλεονέκτημα κατοχής των πυραύλων SCALP – EG, βεληνεκούς άνω των 500 χλμ., καθώς και τον πύραυλο Α-Ε AM39 Exocet, καθώς και το αυτόνομο σύστημα διανομής ελευθέρας πτήσεως (AFDS). Εν τούτοις η ΠΑ έχει έλλειψη συγχρόνων ατρακτιδίων ναυτιλίας/στοχεύσεως σε σχέση με την Τουρκία.

ΣΤΡΑΤΟΧΩΡΟΦΥΛΑΚΗ

Πρόκειται για σημαντικό σώμα ασφαλείας με στρατιωτική οργάνωση, εκπαίδευση και εξοπλισμό. Διαθέτει περί τα 190.000 άτομα, 1500 τεθωρακισμένα οχήματα, 59 ελικόπτερα, 12 UAV’s Bayraktar, βαρύ οπλισμό και μεγάλη ποικιλία ελαφρών όπλων. Η δύναμη αυτή δύναται να λαμβάνει μέρος σε στρατιωτικές επιχειρήσεις και τα καθήκοντά της εκτείνονται πέραν αυτών της τουρκικής αστυνομίας η οποία αποτελεί διακριτό σώμα με περίπου 200.000 άτομα.

ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΑΚΤΩΝ

Αποτελείται από περίπου 6.300 άτομα και διαθέτει άρτιο ηλεκτρονικό εξοπλισμό επιτηρήσεως και πολλά μέσα. Συγκεκριμένα διαθέτει 107 εξοπλισμένα μεγάλα περιπολικά σκάφη. Από αυτά τα πλέον σημαντικά είναι τα ακόλουθα:

  • Search and Rescue Ship (1700 Ton): 4
  • 80 Class CG Boats (195 Ton): 14
  • Turkish Type CG Boats (180 Ton): 14
  • SAR 35 CLASS (210 Ton): 4
  • SAR 33 CLASS (180 Ton): 10
  • KAAN 33 CLASS (113 Ton): 13
  • KAAN 29 CLASS (97 Ton): 9
  • KAAN 20 CLASS (30 Ton) (17 ακόμα υπό κατασκευή ): 1
  • KAAN 15 CLASS (21 Ton): 18
  • KW 15 CLASS (70 Ton): 8
  • CG Picket Boats (29 Ton): 12

Η Διοίκηση Ασφαλείας ακτών διαθέτει επιπλέον άγνωστο μεγάλο αριθμό ελαστικών εξωλεμβίων σκαφών (επιτήρηση – διάσωση), 14 Ε/Π και 3 Α/Φ.

ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΣ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΟΣ ΙΣΧΥΟΣ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ

ΕΘΝΙΚΗ ΦΡΟΥΡΑ

Η Εθνική Φρουρά (ΕΦ) είναι οργανωμένη σε 4 Μηχανοκίνητες Ταξιαρχίες Πεζικού, 1 Ταξιαρχία Πεζικού, 1 Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία, 1 Ταξιαρχία Υποστηρίξεως, 2 Τακτικά Συγκροτήματα/Συνταγμάτων Πεζικού, Διοίκηση Καταδρομών, Διοίκηση Ναυτικού και Διοίκηση Αεροπορίας.

Το ανθρώπινο δυναμικό της ΕΦ ανέρχεται σε 13.000. Η θητεία διαρκεί 14 μήνες. Οι έφεδροι φθάνουν τις 90.000, εκ των οποίων οι 60.000 εκπαιδεύονται ενεργά. Περί τους 12.000 συγκροτούν την Εθνοφυλακή και επανδρώνουν Κατοικημένους Τόπους πλησίον της Γραμμής κατεχομένων, συνολικού μήκους 180,5 χιλιομέτρων. Η Ελληνική Δύναμη Κύπρου (ΕΛΔΥΚ) είναι Μονάδα επιπέδου Συντάγματος και αριθμεί 950 αξιωματικούς και οπλίτες. Βρίσκεται στην Κύπρο με βάση την Συνθήκη Εγγυήσεως από τις 16 Αυγούστου του 1960. Λειτουργούν επιπλέον η ναυτική βάση Ζυγίου και η αεροπορική βάση Πάφου.

ΤΟΥΡΚΙΚΕΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΤΟΧΗΣ

Η «Διοίκηση Τουρκικών Ειρηνευτικών Δυνάμεων στην Κύπρο» είναι σχηματισμός επιπέδου Σώματος Στρατού αποτελούμενος από 2 Μηχανοκίνητες Μεραρχίες Πεζικού, 1 Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία, 1 Σύνταγμα Καταδρομών, 1 Σύνταγμα Πυροβολικού, 1 Σύνταγμα Διοικητικής Μέριμνας. Η Τουρκική Δύναμη Κύπρου/ΤΟΥΡΔΥΚ αποτελεί μονάδα επιπέδου Συντάγματος που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Συνθήκης Εγγυήσεως του 1960.

Η «Διοίκηση Δυνάμεων Ασφαλείας» αποτελεί σχηματισμό επιπέδου Μεραρχίας που συγκροτήθηκε το 1976 και στελεχώνεται από Τουρκοκυπρίους. Περιλαμβάνει 4 Συντάγματα Πεζικού (2 ενεργά, 2 επιστρατευόμενα) καθώς και τα «Σώματα Ασφαλείας» του ψευδοκράτους. Διοικείται από Τούρκο ανώτατο αξιωματικό με βαθμό Ταξιάρχου ενώ καθήκοντα Υποδιοικητού ασκεί ομοιόβαθμος Τ/κ.

Εκτιμάται ότι, ο Τουρκικός Στρατός διατηρεί περί τους 28.000 αξιωματικούς και οπλίτες σε κυπριακό έδαφος ενώ το προσωπικό της λεγόμενης «Διοίκησης Δυνάμεων Ασφαλείας» ανέρχεται σε 3.500 Τ/κ. Το σύνολο των Τ/κ εφέδρων υπολογίζεται σε 26.000, οι οποίοι καλούνται για μετεκπαίδευση σε ετήσια βάση. Η διάρκεια θητείας είναι 12 μήνες (απόφοιτοι υποχρεωτικής και δευτεροβαθμίου εκπαιδεύσεως) και 6 μήνες (απόφοιτοι τριτοβαθμίου εκπαιδεύσεως).

Οι Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις έχουν δημιουργήσει ναυτικές και αεροπορικές υποδομές στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Ειδικότερα οι κατοχικές δυνάμεις αξιοποιούν τους λιμένες Αμμοχώστου, Κερύνειας, Καραβοστασίου και τους αερολιμένες Λευκονοίκου, Τύμπου και Κρηνίου, όπου εδρεύει Λόχος Αεροπορίας Στρατού, καθώς και συστήματα επιτήρησης εναερίου και θαλασσίου χώρου με εγκαταστάσεις στον Πενταδάκτυλο (Προφήτης Ηλίας, Καντάρα) και στον Κορμακίτη.


ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Β

ΚΥΡΙΑ ΕΞΟΠΛΙΣΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΟΥΡΚΙΑΣ

Για τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις (ΤΕΔ):

  1. Κατασκευή και τοποθέτηση σε τροχιά, έως το 2023, εθνικών δορυφόρων διαφόρων κατηγοριών (στρατιωτική χρήση και προσδιορισμός θέσεως τύπου GPS) με παράλληλη δημιουργία κέντρου εκτοξεύσεως δορυφόρων. Οι εν λόγω προθέσεις αποτελούν ταυτόχρονα προϋπόθεση δυνητικής αναπτύξεως βαλλιστικών πυραύλων μακράς εμβέλειας αλλά και αναπτύξεως πυρηνικών όπλων.
  2. Εθνικό πρόγραμμα αναπτύξεως βαλλιστικών πυραύλων YIDIRIM μικρού και μέσου βεληνεκούς (δυνατότητα εξοπλισμού με συμβατικές, βιολογικές, χημικές και δυνητικά με πυρηνικές κεφαλές). Πύραυλοι YILDIRIM I, II, III με αντίστοιχα βεληνεκή 150, 300 και 900 χλμ.. Πιθανόν να έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του YILIDIRIM IV με βεληνεκές 1.500 χλμ., ενώ υπάρχει δεδηλωμένη πρόθεση επεκτάσεως σε MRBM εμβέλειας 2.500 χλμ..
  3. Εθνικό πρόγραμμα πυραύλων cruise SOM και SOM-J εμβέλειας 300 και 500 χλμ. (εκτοξεύονται και από Α/Φ), με προοπτική περαιτέρω αυξήσεως της εμβέλειας σε 1500 και 2500 χλμ..
  4. Εθνικό πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων τ. KHAN ή BORA εμβέλειας άνω των 300 χλμ. (φέρει GPS). Οι παραδόσεις στον ΤΣΞ συνεχίζονται.
  5. Έχει ήδη δημιουργηθεί Διεύθυνση Άμυνας Κυβερνοχώρου και ανάλογη υποδομή.
  6. Ανάπτυξη συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου, ηλεκτροοπτικών συστημάτων, κρυπτογραφικών συσκευών, διακλαδική προστασία επικοινωνιών, αισθητήρες, παρεμβολείς και διακλαδικό ψηφιακό δίκτυο επικοινωνιών TAFICS (Ολοκληρωμένο Σύστημα Επικοινωνιών).
  7. Ταχεία ανάπτυξη της ρομποτικής με έμφαση στις στρατιωτικές ανάγκες.
  8. Απόκτηση UAV’s μακράς διαρκείας πτήσεως (24 ωρών). Το UAV ANKA εκδίδεται σε πολλούς τύπους και για ποικιλία αποστολών (π.χ. ΑΝΚΑ Α, B, C, S, I), αναλόγως των αναγκών των ΤΕΔ, ΜΙΤ, Στρατοχωροφυλακής κ.λπ. και φέρει όπλα τουρκικής κατασκευής. Παράλληλα με το πρόγραμμα αυτό αναπτύσσεται ποικιλία μικροτέρων UAV με ποικιλία δυνατοτήτων και ρόλων (π.χ. Τακτικό UAV BAYRACTAR, Καμικάζι DRONES ALPAGU Block 2 και KARGU, SEGZIN, πρόγραμμα mini IHA κ.λπ.). Το τουρκικό πρόγραμμα UAV αποτελεί προοίμιο του εθνικού προγράμματος αναπτύξεως μη επανδρωμένου μαχητικού αεροσκάφους (MISU). Αναπτύσσεται εν γένει ποικιλία μη επανδρωμένων συστημάτων για ξηρά, θάλασσα και αέρα, τα οποία εντάσσονται στο ευρύτερο τουρκικό σύστημα διοικήσεως και ελέγχου.
  9. Εθνικό πρόγραμμα ISIN που αφορά σε σύστημα όπλου υψηλής ενέργειας LASER (επί οχημάτων ή εγκαταστάσεων ξηράς και επί πλοίων). Ευρίσκεται σε στάδιο αναπτύξεως.
  10. Ηλεκτρομαγνητικό πυροβόλο (Railgun SAHI 209 Block-1). Το πρόγραμμα ευρίσκεται σε ερευνητικό στάδιο. Το πυροβόλο αυτό (στην ξηρά ή επί πλοίων) εκτοξεύει βλήματα με υπερυψηλή ταχύτητα (έως 8 mach) σε αποστάσεις έως και 200 χλμ. κατά ποικιλίας στόχων ξηράς, θαλάσσης και αέρος, με ικανοποιητική ακρίβεια.
  11. Εθνικά προγράμματα αναπτύξεως όπλων και αισθητήρων, βομβών και πυρομαχικών διαφόρων ειδών και δυνατοτήτων, τορπίλης (AKYA), αντιαεροπορικού βλήματος, αντιαρματικών βλημάτων (προσαρμόζονται και σε επιθετικά ελικόπτερα και UAV), τυφεκίων ελευθέρων σκοπευτών κ.λπ..

Για τον τουρκικό στρατό ξηράς (ΤΣΞ):

1.Εθνικό πρόγραμμα ΑΤΑΚ για 91 επιθετικά ελικόπτερα τύπου Τ129 (σε συνεργασία με την Agusta Westland). Οι παραδόσεις σε εξέλιξη από το 2007. Τα Ε/Π φέρουν βλήματα UMTAS τουρκικής κατασκευής.

  1. Εθνικό πρόγραμμα TUHP για το μέσο μεταφορικό Ε/Π SIKORSKY S-70B προς κάλυψη αναγκών ΤΕΔ, ΜΙΤ, Στρατοχωροφυλακής και άλλων φορέων. Η TAI θα κατασκευάσει 300 Ε/Π (109 στην βασική σύμβαση και επιπλέον 191 στα προαιρετικά δικαιώματα). Συνεργασία της τουρκικής TUSAS και SIKORSKY. Η παραγωγή των Ε/Π γίνεται στην Άγκυρα και οι παραδόσεις αρχίζουν από το 2020.

3.Εθνικό πρόγραμμα κυρίου άρματος μάχης ALTAY που αφορά στην εγχώρια κατασκευή 250 νέων αρμάτων (προοπτική για 1000) για τον ΤΣΞ (αρχή 2017).

  1. Πυραυλικό σύστημα πολλαπλών εκτοξευτών TOROS 230 εμβέλειας 65 χλμ., TOROS 260 εμβέλειας 115 χλμ και F-302T KASIRGA εμβέλειας 100 και 180 χλμ..

5.Κατασκευή 52 πλωτών γεφυρών εφόδου Samur. Παράδοση 12 αμφιβίων τεθωρακισμένων οχημάτων μηχανικού και προμήθεια 36 γεφυρών Leguan.

  1. Παραγωγή τεθωρακισμένου οχήματος μεταφοράς προσωπικού (ΤΟΜΠ) Tulpar (400+) που έχει αρχίσει από το 2018 και ενσωματώνει 100% τουρκικά συστήματα, όπλα και αισθητήρες. Έχει ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του ΤΟΜΠ KAPLAN (400+). Παράγονται για τον ΤΣΞ, το τεθωρακισμένο κατά ναρκών KIRPI (468), 1.075 οχήματα φορείς όπλων και 2.720 τροχοφόρα οχήματα.
  2. Παράγεται το αυτοκινούμενο πυροβόλο FIRTINA 155 χιλ. (350) από το 2003, ρυμουλκούμενα πυροβόλα Panter 155 χιλ. (160) και ερπυστριοφόρο συνοδείας μηχανοκινήτων σχηματισμών ACV-AD (ολοκλήρωση αναπτύξεως).
  3. Προμήθεια οκτώ CH-57F Chinook, τα οποία για πρώτη φορά εισάγονται στο τουρκικό οπλοστάσιο.
  4. Απόκτηση δεκάδων hovercraft, μικρού μεγέθους για τις ειδικές δυνάμεις, με ταχύτητα 55 χλμ./ώρα (60 χλμ./’ωρα στην ξηρά) και δυνατότητα μεταφοράς 6 ατόμων (κατάλληλα για αποβατικές επιχειρήσεις ειδικών δυνάμεων).
  5. Πρόγραμμα τροχοφόρου μη επανδρωμένου DRONE «TARANTULA». Πρόκειται για μικρό άρμα μάχης που φέρει οπλισμό (μικροί πύραυλοι, πολυβόλα κ.λπ.), κινείται επί 8 ώρες σε ανώμαλο έδαφος, με δυνατότητα μεταδόσεως εικόνας, παρακολουθήσεως και προσβολής στόχων.
  6. Έχει ολοκληρωθεί το πρόγραμμα Kirpi Gemileri «Σχέδιο Σκατζόχοιρος», το οποίο αφορά σε 614 οχήματα προστασίας από ναρκοπέδια.
  7. Φορητό τυφέκιο MPT-76, το οποίο αντικαθιστά το σύνολο των G3.
  8. Έχει ολοκληρωθεί η προμήθεια Ρωσικών αντιαρματικών Kornet–E με βεληνεκές 5.5 χλμ. (ημέρα και νύκτα), διάτρηση 1200 χιλ., φέρουν σύστημα LASER και τουρκικό θερμικό σκοπευτικό SAGGER TS.

Για το τουρκικό πολεμικό ναυτικό (ΤΠΝ) και την Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών:

  1. Εθνικό πρόγραμμα (πλοίων Stealth) τ. MILGEM ναυπηγήσεως, 4 κορβετών τ. ADA (από 2005), 8 Φρεγατών τ. TF-100 και 4 Φρεγατών Α/Α περιοχής τ. TF-2000 (σε φάση αναπτύξεως).
  2. Ναυπήγηση 6 υποβρυχίων AIP τ. U-214 σε τουρκικές κλίνες, με τουρκικούς αισθητήρες και σύστημα μάχης (παράδοση 1ου το 2021)
  3. Δύο νέα Αρματαγωγά (Α/Γ) LST τ. BAYRAKTAR των 7.125 τν., οκτώ ταχέα αποβατικά LCT (1150 τν. και μεταφέρουν 7 άρματα μάχης ή 250 στρατιώτες ή 320 τν. φορτίο). Το νέο Α/Γ φέρει το σύστημα μάχης GENESIS και θα δύναται να μεταφέρει 350 άνδρες, ένα Ε/Π 15 τόνων, 20 άρματα μάχης και 24-26 οχήματα διαφόρων κατηγοριών.
  4. Ναυπήγηση Ελικοπτεροφόρου αμφιβίων επιχειρήσεων (LHD) TCG ANADOLU, των 27.000 τν., φέροντος έως 12 Α/Φ και 12 Ε/Π μεσαίου μεγέθους ή 8 Ε/Π CH-47F CHINOOK, 2 UAV’s ANKA ή BAYRAKTAR, 4 αποβατικά LCM ή 2 αερόστρωμνα LCAC, οπλικά συστήματα αυτοπροστασίας και με δυνατότητα μεταφοράς ενός τάγματος 900 πεζοναυτών και συνδυασμούς ποικιλίας 100 περίπου οχημάτων (ενδεικτικά 27 AAV αμφίβια ΤΟΜΑ (ZAHA), 6 ΤΟΜΑ, 33 φορτηγά, πυρομαχικά και 15 κύρια άρματα μάχης). Παράδοση το 2021. Ο Πρόεδρος Ερντογάν έχει ζητήσει να κατασκευασθεί και 2ο ελικοπτεροφόρο και δήλωσε ότι σύντομα η Τουρκία θα ναυπηγήσει δικό της αεροπλανοφόρο.
  5. Εθνικό πρόγραμμα αποκτήσεως 30 μη επανδρωμένων Ε/Π (TAI) οπλισμένων με τουρκικές ρουκέτες CIRIT (JAVELIN). Το εν λόγω Ε/Π θα ενεργεί από πλοία, θα διανύει απόσταση 180 χλμ και θα πετά επί 10 ώρες.
  6. Πρόγραμμα MELTEM III (TAI ALENIA και AERMACCHI), σύμφωνα με το οποίο το ΤΠΝ έχει αποκτήσει 16 ανθυποβρυχιακά αεροσκάφη ATR 72-600 ASW (πέραν των 6 Α/Φ ναυτικής συνεργασίας CN-325 του ΠΝ και των 3 CN-235 της Ακτοφυλακής). Τα ATR 72-600 ASW θα φέρουν τορπίλες ΜΚ 54 και ΜΚ 46 της RAYTHEON.
  7. Πρόγραμμα διασυνδέσεως των μονάδων κρούσεως του ΤΠΝ με τους τουρκικούς δορυφόρους, με εγκατάσταση τερματικών σταθμών SATCOM υποστηριζομένων από τους επικοινωνιακούς και κατασκοπευτικούς δορυφόρους TURKSAT.
  8. Ολοκληρώθηκε η ναυπήγηση 16 ανθυποβρυχιακών περιπολικών μήκους 55 μέτρων, κλάσεως TUZLA (πώληση ακόμη 10 εξ αυτών στο Τουρκμενιστάν) και τεσσάρων σκαφών μεταφοράς ομάδων υποβρυχίων καταστροφών τύπου MRTP22U.
  9. Ανάπτυξη τεχνολογιών υποβρύχιων οπλικών συστημάτων όπως το Ahtapot, το οποίο θα καλύψει απαιτήσεις στον τομέα αποστολών παράκτιας ασφάλειας.
  10. Έχει ολοκληρωθεί το πρόγραμμα YUNUS το οποίο αφορά ένα σύστημα επιτηρήσεως και ασφαλείας κρισίμων ναυτικών εγκαταστάσεων του ΤΠΝ και περιλαμβάνει υποβρύχιους ακουστικούς αισθητήρες (ενεργητικούς και παθητικούς), σύστημα εντοπισμού δυτών, ηλεκτροοπτικούς αισθητήρες και ραντάρ επιφανείας τα οποία μεταδίδουν πληροφορίες σε κέντρο ελέγχου στην Άγκυρα, όπου παράγεται η ολοκληρωμένη εικόνα επιφανείας καθώς και η υποβρύχια. Το σύστημα παράλληλα θα προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες C4I στις τουρκικές υπηρεσίες SAR επιχειρήσεις και επιτηρήσεως-ασφαλείας ιδιαίτερα των ναυστάθμων του ΤΠΝ.
  11. Ενίσχυση της Διοικήσεως Ασφαλείας Ακτών με ναυπήγηση νέων συγχρόνων περιπολικών πλοίων διαφόρου εκτοπίσματος, με αυξημένες επιχειρησιακές δυνατότητες, αεροσκάφη ναυτικής συνεργασίας και το ολοκληρωμένο σύστημα επιτηρήσεως θαλασσίων περιοχών (στην ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ) «Μακρύς Ορίζων».
  12. Ναυπηγήσεις δύο πλοίων ερευνών τ. Barbaros, πλοίου συλλογής πληροφοριών, ωκεανογραφικών, πλοίου διασώσεως υποβρυχίων, πλοίων ανεφοδιασμού, εκπαιδευτικών κ.λπ..
  13. Πρόγραμμα ναυπηγήσεως για την Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών 105 νέων περιπολικών σκαφών στους τύπους Ares-42 Hector (μήκους 13 μ.) και Ares-55 Hector (μήκους 17 μ.). Οι πρώτες παραδόσεις των σκαφών αυτών θα πραγματοποιηθούν από το 2020.
  14. Έχει ολοκληρωθεί το πρόγραμμα ναυπηγήσεως 4 σκαφών ερεύνης – διασώσεως ανοικτής θαλάσσης για την Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών. Πρόκειται για τα TCSG Dost (Φίλος), TCSG Umut (Ελπίδα), TCSG Guven (Εμπιστοσύνη) και TCSG Yasam (Ζωή), τα οποία είναι εκτοπίσματος 1725 τν. και μήκους 88 μέτρων, φέρουν ελικόπτερο, σύστημα μάχης και πυροβόλο 40μμ..
  15. Πρόγραμμα προμήθειας 15 ελικοπτέρων έρευνας και διάσωσης για τις ανάγκες της Διοίκησης Ασφάλειας Ακτών.
  16. Ναυπήγηση μη επανδρωμένου σκάφους περιπολίας για την Διοίκηση Ασφαλείας Ακτών με την ονομασία «GLOBITA». Το σκάφος φέρει κάμερες και αισθητήρες, ελέγχεται από απόσταση έως και 30 ν.μ. και δύναται να μεταφέρει δεδομένα. Μελλοντικά θα εξοπλισθεί και με πυροβόλο.
  17. Πρόγραμμα μη επανδρωμένων υποβρυχίων οχημάτων «ΣΑΛΑΧΙ» (WATTOZZ) εφοδιασμένων με εκρηκτικά και ικανών να πλήττουν πλοία επιφανείας. Τα εν λόγω υποβρύχια οχήματα φέρουν κάμερες, κινούνται με ταχύτητα 5.5 κόμβων για 12 ώρες και δρουν ως κινητές νάρκες σε αποστολές επιτηρήσεως ή επιθέσεως ελεγχόμενα από κρυπτογραφημένα ακουστικά κύματα. Το όχημα εκτός αποστολής, δυνατόν να παραμένει ανενεργό στον πυθμένα.

Για την τουρκική πολεμική αεροπορία  (ΤΠΑ):

  1. Απόκτηση 100 μαχητικών αεροσκαφών (Α/Φ) F-35.. Η παράδοση από ΗΠΑ έχει τεθεί εν αμφιβόλω εάν η Τουρκία εγκαταστήσει το ρωσικό σύστημα Α/Α S-400, ενώ η Τουρκία απειλεί με αντίστοιχη προμήθεια Α/Φ από έτερο κράτος (πιθανώς Ρωσία).
  2. Νέο εθνικό μαχητικό Α/Φ 5ης γενεάς εγχωρίου αναπτύξεως FX-1 (συνεργασία με BAE systems). Ο σχεδιασμός προβλέπει ανάπτυξη έως το 2023, επιχειρησιακά έτοιμο στην ΤΠΑ το 2030 και απόκτηση 300 FX-1.
  3. Ολοκλήρωση εκσυγχρονισμού του συνόλου των Α/Φ F-16, σε επίπεδο Block 52 και 50+.
  4. Πρόγραμμα προμήθειας 4 αεροσκαφών εγκαίρου προειδοποιήσεως και ελέγχου (ΑΣΕΠΕ) τύπου ΒOEING 737 AEW (πτήση 20 ωρών, δυνατότητες ELINT και ESM, αναγνώριση στόχων έως 600 χλμ και αποκαλύψεως αεροσκαφών στα 370 χλμ.). Ολοκληρώθηκε η παράδοση.
  5. Προμήθεια 10 αεροσκαφών στρατηγικών μεταφορών τύπου Α-400Μ (το 1ο παραδόθηκε το 2014), δύο αεροσκαφών διοίκησης και ελέγχου τύπου Gulfstream, καθώς και αρκετά προγράμματα εκσυγχρονισμού παλαιότερων τύπων μαχητικών και μεταφορικών.
  6. Εθνικό πρόγραμμα εκπαιδευτικού και ελαφρού μαχητικού Α/Φ HURJET (HURKUS). Η πρώτη πτήση του αναμένεται το 2022 (ταχύτητα 1.2 mach, οροφή 45.000 πόδια). Θα φέρει οπλισμό έως 3 τόνους τουρκικής κατασκευής και θα χρησιμοποιείται ως εκπαιδευτικό και ως μαχητικό σε ρόλους εγγύς υποστηρίξεως και τακτικών προσβολών.
  7. Αντιαεροπορικό/αντιβαλλιστικό σύστημα αεράμυνας περιοχής S-400 Triumf. Εντοπίζουν και παρακολουθούν στόχους αέρος έως τα 600 χλμ., πλήττουν στόχους αέρος (Α/Φ – πυραύλους Κρουζ) έως τα 400 χλμ. και βαλλιστικούς στόχους έως τα 60 χλμ. τόσο σε χαμηλά όσο και σε μεγάλα ύψη. Παράδοση εντός του 2019. Προμήθεια τριών πυροβολαρχιών. Συμφωνία με ευρωπαϊκή κοινοπραξία Eurosam για συμπαραγωγή μίας ανεπτυγμένης εκδόσεως του Α/Α συστήματος Aster 30 SAMP/T. Στο σύστημα αυτό η Τουρκία θα συμβάλει με το νέο ραντάρ ερεύνης μεγάλης εμβέλειας TEIRS της ASELSAN και ενός νέου Κέντρου Ελέγχου Μάχης και Τηλεπικοινωνιών. Επίσης η προμήθεια 45 αντιαεροπορικών εκτοξευτών (πύραυλοι HISAR και ραντάρ KALKAN) για (ύψη 10 χλμ και απόσταση 16 χλμ.) ολοκληρωμένων με το σύστημα διοικήσεως και ελέγχου της ΤΠΑ και του ΝΑΤΟ, με σκοπό την προστασία βάσεων και λιμένων. Κατασκευή 42 Α/Α συστημάτων   αυτοκινούμενων πυροβόλων συν τα συστήματα ελέγχου.
  8. Η ανάπτυξη ενός εθνικού διακλαδικού αντιαεροπορικού βλήματος συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον φιλόδοξων και δαπανηρών προγραμμάτων που έχει αναλάβει να φέρει σε πέρας το επιστημονικό προσωπικό του TUBITAK.
  9. Κατευθυνόμενες βόμβες ακριβείας KGK.

Στα ανωτέρω κύρια προγράμματα πρωταγωνιστούν εκατοντάδες τουρκικές εταιρείες βασικότερες των οποίων είναι οι  ASELSAN, BAYKAR MAKINA, KALEKALIP, HEMA, NUROL, YONKA,-ONUK, DEARSAN, ATLAS-MAVI, HAVELSAN, TUBITAK-SAGE, ROKETSAN,  TURKISH AEROSPACE INDUSTRIES (TAI), MEGE TEKNOLOJI, GATE, MILSOFT, SDT, KALETRON, ANTENSAN, YUKSEK TEKNOLOJI, AKSA TEKNOLOJI, STM, MIKES, EHSIM, HTR, YETEKNOLOJI AS, TAPASAN, TUSAS, ASPILSAN, OTOCAR, AERMACCHI, ALBAYRAK SAVUNMA, YUKSEL SAVUNMA, VESTEL SAVUNMA, METEKSAN SAVUNMA, C2TECH, FOTONICS, BTT LTD, UZAY, BARIS, TISAS, GIRSAN, SARSILMAZ, SAMSUN YURT SAVUNMA,YAKUPOGLU, OZTEK, MEGETEKNIK, BILGEM.

 

 

Για να δείτε άλλα αρθρα του Βασιλείου Μαρτζούκου πατήστε ΕΔΩ

Για να δείτε άλλα αρθρα σε ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ πατήστε ΕΔΩ

 

 


ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Γρίβας Κ., Μίχας Ζ. «2021 Ελληνική Αμυντική Στρατηγική για τον 21ο Αιώνα», Αθήναι, εκδ. ΚΑΣΤΑΛΙΑ, 2006

Ήφαιστος Π., Πλατιάς Α., «Ελληνική Αποτρεπτική Στρατηγική», Αθήναι, εκδ. ΠΑΠΑΖΗΣΗ, 1992).

Κονδύλης Π. «Θεωρία του Πολέμου», (ΙΧ. Γεωπολιτικές και Στρατηγικές Παράμετροι ενός Ελληνοτουρκικού Πολέμου), Αθήναι, εκδ. ΘΕΜΕΛΙΟ, Οκτ. 2004.

Μηνάγιας Χ. « Τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις και Εξοπλισμοί», Θεσσαλονίκη, εκδ. ΚΑΔΜΟΣ, 2015).

Μηνάγιας Χ. «Τουρκία Αναθεωρητισμός και Συγκρούσεις», εκδ. ΛΕΙΜΩΝ, 2019

Νεάρχου Π. «Η Ελλάδα σε Κίνδυνο», εκδ. ΛΕΙΜΩΝ, 2014

ΞΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Talbot Valeria (edit.) «The Uncertain Path of the New Turkey», ISPI, 2015.

Ulgen Sinan «Turkey and the Bomb», Nuklear Policy, Carnegie Europe, The Carnegie Papers, Feb. 2012

Vego Milan, «Naval Strategy and Operations in Narrow Seas», New York, Frank Cass Publishers, 2003

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Θεοδωράτος Ι. «Τουρκικοί Βαλλιστικοί Πύραυλοι. Στοχεύοντας Ελλάδα και Ισραήλ.», ALMANAC 2014 – 2015.

Θεοδωράτος Ι. «Μαζί με τα S-400 των Τούρκων, ακολουθούν και άλλα ρωσικά συστήματα», 02 – 01 – 2018

Ισοζύγιο Στρατιωτικής Ισχύος. Ελλάδα – Κύπρος – Τουρκία. (@isozygio).

Μηνάγιας Χ. «Αναδιοργάνωση και μεταρρυθμίσεις στον τουρκικό στρατό», geostrategy.gr, 14 Δεκ. 2012

Μοτσάκος Γ. «Διασυνδέουν με δορυφόρους ολόκληρο τον Στόλο τους οι Τούρκοι εγκαθιστώντας σταθμούς SATCOM- Αποκτούν πρωτόγνωρες επιχειρησιακές δυνατότητες», 03 Αυγ. 2017

Χειλαδάκης Ν. «Συνεχίζεται η Ξέφρενη Εξοπλιστική Κούρσα της Τουρκίας» 20 Αυγ. 2017.

Defencegreece «Επιλογή αναδόχου για το τουρκικό LPD/LHD και η νέα διαφαινόμενη απειλή», Κυριακή 5 Ιαν. 2014

Defencegreece «Η Τουρκία υπέγραψε για 109 μεταφορικά ελικόπτερα T-70i», Κυριακή, Φεβ. 23, 2014

ΞΕΝΗ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΙΑ

Bekdil Burak E. «Unmanned tech ambitions shape Turkey’s future military», March 6, 2018

Bekdil Burak E. «Turkey Seeks to Expand Range of Locally Built Missile», May 2, 2018

Citi «Turkish Aviation Industry», Citi Research Equities, Oct. 12, 2015

Copley Gregory R. «Turkey exploits window of opportunity, moving rapidly to aquire nuclear weapons», Intelligence briefing, Jul. 23, 2010

Die Welt «Turkey secretly developing nuclear weapons», Sep. 14, 2015

Gingeras Ryan «The Turkish Navy in an Era of Great Power Competition», Apr. 30, 2019

GPF TEAM «Gauging the Strength of the Turkish Military», May 10, 2018

Gullo Matthew «Turkey’s Power Play: The Creation of an Indigenous Military Industry and its Neo-Ottoman Offensive», Centre for Policy and Research on Turkey, June 10, 2016

Iddon P. «Why in the World Does Turkey Want an Aircraft Carrier?», July 6, 2017

Ismail Demir (Undersecretary for Defense Industries) «Turkey unveiled new laser weapon system capable cuts through steel armor», 5 July 2018

Ismail Demir «Turkey Aerospace and Defence 2016», Global Business Reports

Misztal B., Danforth N., Michek J., Gingeras R. «Deep State of Crisis: Re-Assessing Risks to the Turkish State», BIPARTISAN POLICY CENTER, Washington D.C., March 2017

Ozel Soli «Turkey: Military Action in a Strategic Void», Geopolitical Turmoil and its effects in the Mediterranean Region, IEMed. Mediterranean Yearbook 2017

Pearson W.R. «Turkey’s Strategy: Down the Rabbit Hole», March 21, 2019

Seker E., Tolga B., «National Cyber Security Organization: Turkey», NATO Cooperative cyber Defence Centre of Excellence, Tallinn 2018

Senturk H., Cil C.Z., Sagiroglu S. «Cyber Security Analysis of Turkey», International Journal of Information Security Science, Hakan Senturk et al., Vol1, No 4, 15-17 May 2012, Ankara

STRATFOR «Πως η Τουρκία ενισχύει την αμυντική της βιομηχανία», ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 5 Ιουν. 2017

Turnbull Grant «Turkey’s formitable defence industry- rising star or NATO’s unruly ally», April 2, 2014

Ulgen Sinan «Turkey’s approach towards nuclear armament», July 06, 2013

Ward Alex «How America’s Relationship with Turkey Fell Apart», Apr. 11, 2019

Yavuz Yener «Turkish Armed Forces and Strategic Vision for 2033», Feb. 15, 2015.

Wikipedia: «Turkish Armed Forces», «Turkish Army», «Turkish Navy», «Turkish Air Force», «Turkish Coast Guard», «Gendarmerie General Command».

 

  •  
  •  
  •  
  •  
  •