Έφηβοι και διαφήμιση

Οι «Έφηβοι» είμαστε εμείς, της δικής μου ηλικιακής κατηγορίας. Η εφηβεία είναι η περίοδος εκείνη που χωρίζει το παιδί απ’ τον ενήλικα. Η ηλικία των εφήβων, ξεκινά, από τα 10, με 12 χρονών και φτάνει έως τα 16, με τα 18 χρόνια, για τα κορίτσια, ενώ για τα αγόρια, ξεκινά, από την ηλικία των 12, με 14 χρονών και φτάνει έως τα 18, με 20 χρόνια.

Η «Διαφήμιση» -σύμφωνα με τη σύνθεση πολλών ορισμών της, που αναζήτησα στο διαδίκτυο, με τις σημαντικές πληροφορίες που απέσπασα απ’ τον Πατέρα μου, που είναι Οικονομολόγος και σύμφωνα και με τη δική μου αντιληπτικότητα κι εκφραστική μου δυνατότητα, μπορώ να πω ότι- ορίζεται ως: «η διαδικασία, για γνωστοποίηση, αλλά και για επηρεασμό του καταναλωτικού κοινού, προκειμένου να προωθηθεί η αγορά κάποιου προϊόντος ή υπηρεσίας».

Ακολούθως. Με την ίδια διερευνητική μέθοδο και τη δική μου προσπάθεια, αποκόμισα και τις ακόλουθες, σχετικές με το θέμα: «Έφηβοι και Διαφήμιση», πληροφορίες και ειδικότερες γνώσεις μου για το θέμα.

Και συγκεκριμένα:

Ως λειτουργία, η Διαφήμιση, ανήκει στη δράση μιας επιχείρησης που ασχολείται το τμήμα εκείνο που διεκπεραιώνει την επιλογή του μείγματος των πομπών προβολής, διαφήμισης κι επικοινωνίας της, για την ασκούμενη πολιτική της στο «Μάρκετινγκ» (Το Μάρκετινγκ, δηλαδή, που αφορά: τόσο την έρευνα της αγοράς, όσο και τις μεθόδους που ασκούνται, για την κατάκτησή της).

Γίνεται αυταπόδεικτο πως, για την -μέσω της διαφήμισης- παρακίνηση, για αγορά κάποιου προϊόντος ή υπηρεσίας, θα πρέπει να υπάρχει ένα -ικανοποιητικό σε μέγεθος- κοινό, το οποίο να ενδιαφέρεται να τα αποκτήσει. Αλλά και να θέλει να τα προτιμήσει -τα διαφημιζόμενα αυτά προϊόντα- έναντι όλων των άλλων. Επιλέγοντάς τα αυτά, απέναντι σε οποιαδήποτε άλλα, είτε ανταγωνιστικά, είτε ομοειδή προς αυτά ή συμπληρωματικά, είτε και υποκατάστατα, προϊόντα ή υπηρεσίες. Καταβάλλοντας ταυτόχρονα όμως και το ανάλογο χρηματικό τίμημα για την απόκτησή τους.

Η εκτέλεση κι η εκπομπή (προβολή) κάθε διαφημιστικού μηνύματος, εξαρτάται -σε μεγάλο βαθμό- από την «αγορά-στόχο». Δηλαδή, από το καταναλωτικό κοινό στο οποίο απευθύνεται η επιχείρηση με την εξειδικευμένη της Διαφήμιση. Και μια από τις σημαντικότερες κατηγορίες των διαφημιστικών επιλογών «στόχου» κάθε επιχείρησης (για την: «αγορά-στόχος» ή για το: «κοινό-στόχος»), αποτελούν οι Έφηβοι, ως ένα -από τα δυναμικότερα- αγοραστικό κοινό, με βαρύνουσα σημασία.

Η ηλικιακή κατηγορία των εφήβων, λοιπόν, λόγω των ιδιαιτεροτήτων που την χαρακτηρίζουν, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική και βαρύνουσα, εξ αιτίας του μεγάλου τμήματος της αγοράς που καλύπτει. Αφού, είναι μια κατηγορία καταναλωτών, που κατέχει τα πρωτεία, στην κινητικότητα και στη δραστηριότητα κάθε είδους και μορφής. Ταυτόχρονα, ο Έφηβος, είναι η περισσότερο ανυπόμονη -στη δράση, στη ζωή και στην απόκτηση γνώσης- από οποιαδήποτε άλλη, ηλικιακή κατηγορία πελατών της αγορά ή και καταναλωτική ομάδα του κοινωνικού συνόλου, με άλλη διατύπωση. Είναι, επίσης, η καταναλωτική εκείνη μερίδα του πληθυσμού, η οποία συγκεντρώνει την μεγαλύτερη -κατά κεφαλή- αγοραστική δύναμη, απέναντι σε όλες τις υπόλοιπες. Μια κρίσιμη μερίδα καταναλωτικού κοινού, δηλαδή, που γίνεται μεγαλύτερη, καθώς διαθέτει μια αγοραστική δύναμη, σημαντικά μεγαλύτερη απ’ αυτή που αντιπροσωπεύουν τα αριθμητικά της δεδομένα.

Κι αυτό γιατί, οι έφηβοι, συνιστούν την αγαπητική, απ’ όλους, ηλικιακή ομάδα, στην οποία προσφέρουν τις οικονομικές τους συνεισφορές, όλα τα μεγαλύτερα μέλη της οικογένειας, καθώς και το Κράτος, για την κάλυψη των εκτεταμένων τους αναγκών. Ιδίως των αναγκών τους, για την εκπαίδευση, τη θωράκιση, τον εξοπλισμό και την προπαρασκευή τους -με όλα τα διαθέσιμα εφόδια- για το μέλλον τους.

Η ηλικιακή αυτή κατηγορία καταναλωτών, αποτελεί τον «σηματοδότη», της συνολικής ζήτησης της αγοράς και ευρύτερα, της οικονομίας, αφού προκαθορίζει -σε σημαντικό βαθμό- και τις οικονομικές εξελίξεις και προοπτικές της παραγωγής.

Στους έφηβους, εξάλλου, ευκολότερα αναπτύσσονται και εισχωρούν, τόσο τα νέα καταναλωτικά πρότυπα, όσο και η νέα μόδα κι οι νέες καταναλωτικές συνήθειες, που θα προσδιορίζουν, το είδος της ζήτησης στην μελλοντική μας παραγωγή.

Με δεδομένη την ευπιστία των εφήβων, λόγω του νεαρού της ηλικίας τους, δεν έχουν εδραιωμένη κρίση και επηρεάζονται ευκολότερα. Τους καλλιεργείται συχνά η εντύπωση πως, εάν αγοράσουν ένα προτεινόμενο απ’ τη Διαφήμιση είδος, θα ευτυχήσουν. Θα γίνουν περισσότερο αποδεκτοί από τους γύρω τους και θα θεωρηθούν περισσότερο ενημερωμένοι για τις τρέχουσες Διαφημίσεις. Το ίδιο ισχύει και για τους μεγαλύτερους, βέβαια, αλλά σε μικρότερο βαθμό, οι οποίοι μπορούν να υπολογίζουν καλύτερα τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της προτεινόμενης δαπάνης αγοράς του διαφημιζόμενου προϊόντος.

Συνεπώς, οι έφηβοι, πιότερο από κάθε άλλη ηλικιακή κατηγορία πληθυσμού, με τη δεκτικότητα των διαφημιστικών μηνυμάτων που τους διέπει, συμβάλλουν στην εμπέδωση της σημασίας, των επιρροών και των αποσκοπήσεων της Διαφήμισης, στην οικονομική ανάπτυξη και στην κοινωνία.


Η Διαφήμιση, βοηθάει:

Στην οικονομική Ανάπτυξη κάθε χώρας.

Στη διαφάνεια στην αγορά.

Στην εδραίωση των συνθηκών του υγιούς ανταγωνισμού.

Στην παρουσίαση και προβολή των νέων προϊόντων.

Στην αύξηση της παραγωγής.

Στην αναγνώριση της αγοράς από τους καταναλωτές.

Στην άντληση Δημοσίων Εσόδων, από τις δαπάνες των διαφημίσεων και από την αύξηση του όγκου των πωλήσεων της αγοράς που προκαλεί.

Η Διαφήμιση, στις μεθόδους που ακολουθεί, χρησιμοποιεί, άλλοτε συγκινησιακά χαρακτηριστικά (με την επίκληση του συναισθήματος) τα οποία συνδέουν τον χρήστη με την αγορά ή τη χρήση του προϊόντος κι άλλοτε, χρησιμοποιεί την επίκληση λογικών στοιχείων, για την προβολή -π.χ.- των τεχνικών χαρακτηριστικών και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων, κάθε επιλογής προϊόντος για αγορά, σε σχέση με τις άλλες εναλλακτικές κι ανταγωνιστικές δυνατότητες που έχει το καταναλωτικό κοινό.

Ωστόσο, δεν θα πρέπει να αγνοήσει κανείς σχετικά, ότι: η κατάχρηση της διαφημιστικής λειτουργίας, στους Εφήβους, τους καθιστά περισσότερο ευάλωτους στις αρνητικές της πλευρές. Αφού μπορεί να τους υποβάλλει και στην -επιχειρούμενη συχνά από τους διαφημιστές- «πλύση εγκεφάλου». Την οποία επιχειρούν αισχροκερδή επιχειρηματικά συμφέροντα, εκμεταλλευόμενα -ανεπίτρεπτα- την ευπιστία και τον ενθουσιασμό των Εφήβων. Τους οποίους θυματοποιούν, ασκώντας τους επιρροή και βαθμούς εξάρτησης, μέσα από τη δημιουργία κάποιων προβαλλόμενων τεχνικών αναγκών που τους επιβάλλονται ή και ξένων μοντέλων ζωής, όπου παρασύρουν συχνά, σε αλλοτρίωση, πολλούς νέους.


Η σημειωθείσα ένταση, τα τελευταία χρόνια, στον οικονομικό ανταγωνισμό των επιχειρήσεων, τις εξωθεί να δαπανούν ολοένα και μεγαλύτερα ποσά των δαπανών τους, για τη διαφημιστική προβολή των προϊόντων τους στην αγορά και για την επικράτησή τους στις προτιμήσεις των καταναλωτών. Είναι γεγονός που οδηγεί, τις μεγαλύτερες απ’ τις εταιρίες αυτές, να ξοδεύουν μέχρι και δισεκατομμύρια, δολάρια ή ευρώ, ετησίως, με συνέπεια, να επιβαρύνεται υπέρμετρα η τιμή αγοράς των διαφημιζόμενων προϊόντων, αλλά και να αυξάνεται και η δραστικότητα του όπλου των διαφημιστών, στις αρνητικές επιπτώσεις της «υπερκατανάλωσης», της προώθησης των τεχνικών αναγκών και μοντέλων ζωής, που εξυπηρετούν μόνο την αισχροκέρδεια και την απληστία των κερδών των πολυεθνικών εταιρειών και μονοπωλίων.

Ωστόσο, υπό κανονικές συνθήκες, η Διαφήμιση, είναι μια πολύ χρήσιμη, για το κοινωνικό σύνολο, κοινωνική και οικονομική λειτουργία της αγοράς. Η εξέχουσα σημασία της Διαφήμισης, εξάλλου, στην εμπορική επιτυχία ενός προϊόντος και στην κερδοφορία της επιχείρησης που το παράγει, οδηγεί, αρκετές απ’ τις παραγωγικές και εμπορικές επιχειρήσεις, σε αγορά των εξειδικευμένων διαφημιστικών υπηρεσιών, από άλλες, επαγγελματικές διαφημιστικές εταιρίες, οι οποίες κι αναλαμβάνουν την επιλογή και την εκτέλεση του μηνύματος της διαφήμισης, για λογαριασμό της εταιρίας – πελάτη τους, που τους ανέθεσε το έργο της διαφήμισης τους…

Οι Διαφημίσεις διακρίνονται μεταξύ τους, από το διαφορετικό σκοπό στον οποίο αποβλέπουν, καθώς και από τα αποτελέσματα που επιδιώκουν να επιτύχουν.

Έτσι, ο σκοπός της κάθε μιας Διαφήμισης, ανάλογος με το μήνυμα που εκπέμπει ή έμμεσα, αποβλέπει να εκπέμψει, είναι, συνήθως, στα εξής:

-Να γνωστοποιήσει την ύπαρξη και τη χρησιμότητα ενός νέου προϊόντος ή μιας υπηρεσίας.

-Να υπενθυμίσει την ύπαρξη του προϊόντος ή της υπηρεσίας.

-Να διαφημίσει την εταιρία που κατασκευάζει το προσφερόμενο -προς πώληση- προϊόν.

-Να επηρεάσει το καταναλωτικό κοινό, υπέρ του συγκεκριμένου προϊόντος ή της υπηρεσίας.

Κάθε Διαφήμιση, αποτελείται από ένα κωδικοποιημένο «μήνυμα», που έχει ως «πομπό» της, την επιχείρηση και ως «δέκτη», το καταναλωτικό κοινό. Η εκτέλεση (διάδοση) του «μηνύματος» μπορεί να γίνει με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Μπορεί να έχει στοιχεία χιούμορ, σεξ, συγκινησιακά φορτισμένες εικόνες, αναφορά σε χαρακτηριστικά του προϊόντος κ.α.. Κι ανάλογα με το διαφημιστικό μέσο, η Διαφήμιση μπορεί να λάβει και διαφορετικές μορφές, είδη επικοινωνίας και μέσα προβολής της.

Ειδικότερα, για Διαφήμιση σε περιοδικό, ενδείκνυται η αναγραφή των χαρακτηριστικών του προϊόντος. Ενώ, για τη Διαφήμιση στη τηλεόραση, ενδείκνυται η κινούμενη εικόνα του μηνύματος. Τα τελευταία όμως χρόνια, η Διαφήμιση απ’ το διαδίκτυο γίνεται ολοένα και περισσότερο σημαντική και αυξάνεται διαρκώς και περισσότερο, ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους και ιδιαίτερα στους Έφηβους, στους οποίους ήδη φαίνεται να κυριαρχεί. Αφού οι Έφηβοι, συγκριτικά με άλλες ηλικίες, έχουν μεγαλύτερη πρόσβαση στο διαδίκτυο. Στην κατηγορία αυτή, η τηλεόραση ακολουθεί, ενώ έπονται, το ραδιόφωνο, τα περιοδικά και οι εφημερίδες.

Τα ΜΜΕ επιβιώνουν οικονομικά δια μέσου χορηγιών και διαφημίσεων. Το υλικό που προβάλλουν τα ΜΜΕ πρέπει να έχει τη δυνατότητα να κεντρίσει όχι μόνο το κοινό, αλλά και τους χορηγούς, ώστε να υπάρξει κέρδος από την προβολή των προϊόντων τους. Άρα, η εμπορευματοποίηση και ο καταναλωτισμός επηρεάζει τα ΜΜΕ και κατά συνέπεια και τους τηλεθεατές της τηλεόρασης και τους χρήστες του διαδικτύου.

Η διαφήμιση έχει σκοπό να ενημερώσει το κοινό για τη χρησιμότητα των προϊόντων της και έχει τη δυνατότητα να προβληματίσει για τη συγκεκριμένη επιλογή του προϊόντος της. Το πρόβλημα που υπάρχει στη διάρκεια μιας οικονομικής κρίσης είναι ότι η επιρροή της προς τον καταναλωτισμό μπορεί να καταστρέψει οικονομικά τους πολίτες οδηγώντας τους στην πλήρη απληστία υλικών που δεν τα χρειάζονται και γίνονται καθοδηγούμενα όντα αφαιρώντας τους πραγματικά την ελευθερία της βούλησης, λόγω της καθημερινής πλύσης εγκεφάλου.

Η διαφήμιση χρησιμοποιεί διάφορους τρόπους που σκοπό έχουν την επιρροή πάνω στο καταναλωτικό κοινό. Ένας βασικός τρόπος είναι να στρέψει την προσοχή του κοινού και μάλιστα για το συγκεκριμένο μας θέμα, τους εφήβους, αγγίζοντας τους στο συναισθηματικό τους κόσμο που είναι αρκετά συγκεχυμένος και χαώδης. Μπορεί επίσης να βασιστεί σε μια σειρά από λογικά νοητικά πλεονεκτήματα της πώλησης ενός προϊόντος, με σκοπό την αύξηση του τζίρου τους. Η τηλεόραση και το διαδίκτυο στο βωμό του χρήματος έχουν καταφέρει να εκμεταλλευτούν εμπορικά τον εφηβικό κόσμο, που επηρεάζεται καθημερινά από τα διαφημιστικά τους μηνύματα. Οι έφηβοι, επειδή είναι σε μια ηλικία που αναπτύσσονται βιολογικά, σωματικά, σεξουαλικά και νοητικά, εμφανίζοντας έναν επίσης ναρκισσισμό, ασχολούνται ιδιαίτερα με το σώμα τους. Αποτέλεσμα είναι να επηρεαστούν από τις διαφημίσεις που προβάλλoυν προϊόντα, τα οποία παρουσιάζονται με τέτοιο τρόπο, ώστε να επιδεικνύουν έντονα, σωματική δύναμη, χρήμα, χλιδή, ομορφιά κ.λπ..

Πολλοί καταναλωτές και ιδίως οι Έφηβοι, επηρεάζονται και απ’ την μουσική που πλαισιώνει τις Διαφημίσεις. Στα πλαίσια αυτά, οι διαφημιστές, χρησιμοποιούν συχνά και ενσωματώνουν στα διαφημιστικά τους μηνύματα, πολύ σύγχρονες -ποπ ή τζαζ- μουσικές και με τη χρήση από έξυπνες ατάκες, προσπαθούν και πείθουν τους νεότερους καταναλωτές, να προχωρήσουν στην αγορά του διαφημιζόμενου προϊόντος τους.

Πολύ συχνά, επίσης, οι Έφηβοι, παρασύρονται και από τις ανάλογες καταναλωτικές συμπεριφορές των συνομηλίκων και φίλων τους και προχωρούν σε αγορές, με κυρίαρχο κριτήριο της επιλογής τους αυτής, απλώς και μόνο, την «μίμηση»…

Αλλά το θέμα που εδώ επεξεργαζόμαστε, δεν εξαντλείται μέχρι εδώ. Δεν μπορεί να ολοκληρωθεί, εάν δεν αναπτύξει κανείς και πολλά άλλα σημαντικά κεφάλαιά του. Κεφάλαια τα οποία, όμως, είναι αδύνατο να αναλύσουμε, μέσα στα χρονικά και χωρικά πλαίσια της παρούσας «ερευνητικής εργασίας» μας, με το σχετικό μας θέμα: «Έφηβοι και Διαφήμιση». Αλλά μόνο ενδεικτικά και επιγραμματικά, μπορούσαμε να αναφέρουμε, τα σημαντικότερα από αυτά, ως κλείσιμο στην παρούσα μας προσπάθεια.

Προς περαιτέρω ανάλυση, του παρόντος θέματος, μπορούν να θεωρηθούν, να εξεταστούν και να αναλυθούν και τα ακόλουθα κεφάλαια, όπως:

·Ο υπερκαταναλωτισμός και οι συνέπειές του.

.Ο τρόπος της ιεράρχησης των αναγκών μας,

·Μέθοδοι για τη σωστή επιλογή αγαθών και υπηρεσιών, για να υπηρετηθούν ορθά όλες οι διαστάσεις της κατανάλωσης (κοινωνικές, ανθρωπιστικές, ηθικές, περιβαλλοντικές, οικονομικές).

·Η δύναμη του οργανωμένου καταναλωτή (δύναμη που του παρέχει τη δυνατότητα να στηρίζει σωστές και να κλείνει “κακές” επιχειρήσεις).

·Η καταναλωτική αγωγή, ως φιλοσοφία αγωγής του πολίτη, ως τρόπος και στάση ζωής.

·Η αειφόρος κατανάλωση.

·Τα παγκόσμια δικαιώματα του καταναλωτή, δηλαδή:

1.Δικαίωμα στην ασφάλεια.

2.Δικαίωμα στην πληροφόρηση.

3.Δικαίωμα στην επιλογή.

4.Δικαίωμα στην εκπροσώπηση.

5.Δικαίωμα στην αποζημίωση.

6.Δικαίωμα στην εκπαίδευση.

7.Δικαίωμα σε ένα υγιεινό περιβάλλον.

8.Δικαίωμα στην ικανοποίηση των βασικών αναγκών, που είναι το σημαντικότερο γιατί είναι το δικαίωμα στην κατανάλωση , δηλαδή στο φαγητό, στο νερό και γενικά σε όλες τις βιοτικές μας ανάγκες.
9.Τα μέσα αυτοπροστασίας που έχουμε στη διάθεσή μας. Όταν συνειδητοποιήσουμε:

·τη δύναμη του οργανωμένου καταναλωτή και

·τη σημασία των επιλογών μας, τότε θα έχουμε κάνει ένα μεγάλο βήμα στην υπόθεση αυτοπροστασίας των βασικών δικαιωμάτων μας, ως καταναλωτές και ως πολίτες αυτού του πλανήτη.

Από μαθητή Πειραματικού Λυκείου