Μια σταγόνα στον κύριο Παπαδημητρίου που βρίσκει το νερό ‘απαράδεκτα’ φθηνό!

Του Νικόλαου Μπαγιαρτάκη.

Ο κος Παπαδημητρίου, σε συνεδρίαση της Βουλής της Υποεπιτροπής Υδάτινων Πόρων, δήλωσε το εξής αυτολεξεί: «Το νερό είναι, δυστυχώς, απαράδεκτα φθηνό, η σπατάλη του είναι εξωφρενική.»

(1): Είναι όντως το νερό απαράδεκτα φθηνό, όπως ανέφερε κι ο κος Παπαδημητρίου;
(2): Ναι είναι, όντως.

(1): Και γιατί παραμένει τότε απαράδεκτα φθηνό, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο κος Παπαδημητρίου;
(2): Διότι, το νερό ως συστατικό ζωής του ανθρώπου κρίθηκε να αντιμετωπίζεται έως σήμερα με όρους πέραν των προϊόντων αλλά αντιθέτως είναι ένα κοινωνικό αγαθό.

(1): Ποια η διαφορά μεταξύ του προϊόντος και του κοινωνικού αγαθού;
(2): Μία επιχείρηση η οποία έχει ως δραστηριότητα της το νερό, τότε εάν το διαχειριστεί υπό την μορφή του «κοινωνικού αγαθού» οφείλει να ‘ναι προσβάσιμο σε όλη την κοινωνία το νερό. Συνεπώς, η τιμή του είναι ιδιαίτερα χαμηλή ούτως ώστε να είναι εφικτό να δοθεί και στον τελευταίο άνθρωπο της όποιας κοινωνίας. Εν περιπτώσει, όμως κατά την οποία το νερό αντιμετωπίζεται με τη μορφή του «προϊόντος», τότε χάνει την προνομιακή μορφή αυτό να ‘ναι προσβάσιμο σ’ όλους τους ανθρώπους μίας κοινωνίας, καθώς κάποιοι (οι οποίοι σαφώς θα ανήκουν στην χαμηλότατη οικονομική βαθμίδα μίας κοινωνίας) διότι δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν σε οικονομικό επίπεδο (υπάρχουν τέτοια παραδείγματα σε χώρες τις οποίες ιδιωτικοποιήθηκε το νερό κάποιοι έχασαν τα σπίτια τους, ακόμη), η μεσαία τάξη δεν θα μπορέσουν όσοι εξ αυτής έκαναν μία αλόγιστη χρήση της ποσότητας του νερού εφ’ εξής διότι θα επιβαρυνθούν οικονομικά σημαντικά πολύ και θα το χρησιμοποιούν με πολύ φειδώ και σύνεση, ενώ η πλούσια τάξη δεν θα επηρεαστεί ούτε κατ’ ελάχιστο αφού έχει την δυνατότητα αυτή σε οικονομικό επίπεδο να ανταπεξέλθει όσο κι αν αυξηθεί η τιμή του νερού. Κοντολογίς, εάν το νερό πάψει να λογίζεται από τούδε και στο εξής ως κοινωνικό αγαθό αλλά μετατραπεί σε μία αξία προϊόντος τότε η επίδραση που θα φέρει τόσο στη χαμηλή όσο και στην μεσαία θα ‘ναι σημαντική ως οικονομική επιβάρυνση και κατά συνέπεια θα μειωθεί και η σπατάλη, πλην της πλούσιας, βεβαίως, όπως αναφέρθηκε κι ο κος Παπαδημητρίου στην σημερινή σπατάλη του νερού.

1) Πώς μπορεί το νερό να αλλάξει μορφή κι από ένα κοινωνικό αγαθό να μετατραπεί σε ένα προϊόν;
2) Όταν σταματήσει η υπηρεσία υδρεύσεως να ‘ναι κρατικής λειτουργίας και γίνει ιδιωτικοποίηση αυτής.

Η ιδιωτικοποίηση του νερού

1) Είχαμε στο παρελθόν προσπάθειες ιδιωτικοποίησης μίας τέτοιας υπηρεσίας υδρεύσεως στο εξωτερικό; Κι αν ναι, τότε πιο το αποτέλεσμα αυτών;
2) Φυσικά κι είχαμε. Τα αποτελέσματα των ιδιωτικοποιήσεων ήτανε πλήρως αποθαρρυντικά κι απογοητευτικά, τόσο σε χώρες του υπανάπτυκτου κόσμου όσο και στις πρωτοπόρες του ανεπτυγμένου κόσμου. Μία τέτοια χώρα στην οποία υπήρξε προσπάθεια ιδιωτικοποίησης ήτανε στην Γαλλία και δη στο Παρίσι. Η ιδιωτικοποίηση απέτυχε σε τόσο μεγάλο βαθμό, ούτως ώστε συντόμως να υπάρξει επανακρατικοποίηση της υπηρεσίας αυτής. Εάν σε μία χώρα, όπως είναι η Γαλλία, η οποία έχει κουλτούρα ιδιωτικοποιήσεων και είναι μία κυρίαρχη οικονομία ως χώρα στην Ελεύθερη Αγορά, τότε μπορούμε να φανταστούμε όλοι εύκολα σε μία χώρα όπως είναι η Ελλάδα για το αν και το κατά πόσο είναι εφικτό να υπάρξει μία ιδιωτικοποίηση του νερού και αυτή στο τέλος τέλος να στεφθεί με επιτυχία.

Το σπάνιο αγαθό

1): Μίλησε μου για την οικονομία της Ελεύθερης Αγοράς, εν συντομία.
2) Προτού το κάνω αυτό οφείλω να αναφερθώ σε δύο αποσπάσματα από τον βασικό εκπρόσωπο της οικονομίας αυτής, της νέο-κλασσικής σχολής, της Σχολής του Μάντσεστερ και κατά πολλούς τον κορυφαίο οικονομολόγο όλων των εποχών, τον Δαυΐδ Ρικάρντο από το βιβλίο του «Αρχές Πολιτικής Οικονομίας και Φορολογίας», (εκδόσεις Παπαζήση): Όταν τα εμπορεύματα είναι χρήσιμα, η ανταλλακτική τους αξία προέρχεται από δύο πηγές: από τη σπανιότητα τους και από την ποσότητα εργασίας που απαιτείται για την απόκτηση τους.

Η αξία ορισμένων εμπορευμάτων καθορίζεται μόνο από την σπανιότητα τους. Καμιά εργασία δεν μπορεί να αυξήσει την ποσότητα των εμπορευμάτων αυτών και, επομένως, η αξία τους δεν μπορεί να μειωθεί με μια αύξηση της προσφοράς τους.» (σελίδα 12)

«Η γη, όπως έχουμε ήδη παρατηρήσει, δεν είναι ο μόνος παράγοντας της φύσης που έχει παραγωγική δύναμη• αλλά είναι ο μοναδικός, ή σχεδόν ο μοναδικός, που μια ομάδα ανθρώπων κρατούν για τον εαυτό τους, αποκλείοντας τους άλλους• και έτσι μπορούν να ιδιοποιούνται τα οφέλη του. Τα νερά των ποταμών και της θάλασσας, που η δύναμη τους δίνει κίνηση στις μηχανές μας, μεταφέρει τα πλοία μας, θρέφει τα ψάρια μας, έχει επίσης παραγωγική δύναμη• ο άνεμος που γυρίζει τους μύλους μας, ακόμη και η θερμότητα του ήλιου, όλα δουλεύουν για μας• ευτυχώς κανείς μέχρι τώρα δεν κατάφερε να πει: ‘ο άνεμος και ο ήλιος είναι δικά μου και θα πρέπει να πληρώσετε την υπηρεσία που σας παρέχουν’». –Economie Politique του J.B.Say, τόμος ii, σ. 124. (σελίδα 71).

Γίνεται εύγλωττα αντιληπτό στον αναγνώστη αυτών των δύο αποσπασμάτων από τους δύο στοχαστές, τόσο του Ρικάρντο (τον πιο αντιπροσωπευτικό εκπρόσωπο της νεοκλασσικής σχολής) όσο δε και από τον έτερο Καππαδόκη της σχολής αυτής τον Ζ.Μ. Σε (δημιουργός του νόμου της οικονομίας της προσφοράς και της ζήτησης). Ότι η σημερινή οικονομία βασίζεται στην σπανιότητα των προϊόντων και όσο η προσφορά αυτή υπερβαίνει την ζήτηση τόσο το προϊόν έχει μικρότερη αξία, φερ’ ειπείν ο αέρας. Ενώ σ’ άλλους πλανήτες δεν θεωρούνται κατοικήσιμοι όπως η γη εξ αιτίας του ότι εκλείπει ο αέρας, εν τούτοις στην γη βρίσκεται σε τόση αφθονία (άρα μηδενικής σπανιότητας) και προσφέρεται αφειδώς στον βιολογικό κόσμο της γης. Ενώ χωρίς τον αέρα δεν θα μπορούσε να παραχθεί το παραμικρό και να ζήσει ο άνθρωπος ακόμη εν τούτοις δεν είναι εκμεταλλεύσιμος στην οικονομία της Ελεύθερης Αγοράς. Αν και πλέον αυτός ο κανόνας έχει και μία εξαίρεση του, όπως συμβαίνει με μία Καναδική εταιρεία η οποία προσφέρει σφραγισμένο αέρα στο εξωτερικό και δη στην Κίνα. Η Κίνα εξ αιτίας της τεράστιας μόλυνσης της στην ατμόσφαιρα της, κατάφερε το ακατόρθωτο, ήτοι να κάνει αντικείμενο σπανιότητας τον αέρα. Μοιάζει παράδοξο που οι σημερινοί οπαδοί του Σε της οικονομίας της Ελεύθερης Αγοράς είναι αντιδραστικοί στο σημείο της κερδοφορίας των συστατικών στοιχείων της ζωής, όπως είναι ο αέρας, ενώ παράλληλα είναι φανατικότεροι του Σε στον νόμο της Προσφοράς και της Ζήτησης.

1) Η οικονομία της σπάνιοτητας, που μας οδηγεί όταν φαίνεται να εκμεταλλεύεται όλους τους πόρους ενώ αυτοί μελλοντικά ολοένα και εκμηδενίζονται;
2)Έχει ενδιαφέρον ότι εν τέλει ο καπιταλισμός κι η οικονομία της Ελεύθερης Αγοράς η οποία βασίστηκε σε περιορισμένους πόρους για να προκαλέσει μία μεγάλη ανισοκατανομή του πλούτου και περαιτέρω εκμετάλλευσης του ανθρώπου στον άνθρωπο, ενώ έχει περιορισμένες δυνατότητες εν τούτοις υπόσχεται την αειφόρο ανάπτυξη. Η αειφορία δεν σημαίνει κάτι άλλο πέραν του ότι εξασφαλίζεται η παραγωγή αγαθών χωρίς την μείωση της παραγωγικής δυνατότητας. Όταν όμως το μοντέλο αυτό καταστρέφει το περιβάλλον, ελαχιστοποιεί σε μεγάλο βαθμό τους πόρους (ορυκτά καύσιμα, φερ’ ειπείν), τότε πώς είναι δυνατό να θεωρούν ότι ο ποδηλάτης θα συνεχίσει στη διαδρομή του, όταν σταματήσει το πετάλι της παραγωγής εξ αιτίας της ολικής έλλειψης των πόρων της;

Συμπέρασμα

1) Είναι εφικτό να τελειώσει η οικονομική ανισότητα κι η αδικία αυτή εντός του σημερινού κόσμου;
2) Έχει ενδιαφέρον να ενθυμηθούμε τον πρώην βουλευτή της ΝΔ τον κο Ταμήλο ο οποίος όταν ήτανε η πρώην κυβέρνηση του Σαμαρά-Βενιζέλου, κι είχε προσπαθήσει να μετατρέψει το ρεύμα από κοινωνικό αγαθό σε προϊόν, είχε πει ότι στο χωριό του παλιά δεν είχανε ρεύμα αλλά λάμπες. Προφανώς, ήθελε να υποβαθμίσει τον ζωτικό και βασικό ρόλο του ρεύματος σε ένα σύγχρονο νοικοκυριό, γιατί ήθελε να γίνει ένα προϊόν πλούτου και κέρδους. Φυσικά κάτι τέτοιο θα επέφερε την μεγάλη ανισότητα με τους κατέχοντες και τους μη κατέχοντες, όπως αντίστοιχα αναφερθήκαμε άνωθεν με το νερό. Το ρεύμα κι η ενέργεια, εν γένει, προέρχεται από ορυκτά καύσιμα και μεταλλεύματα. Για την ενέργεια έχουνε γίνει πολύ σημαντικοί ιστορικής αξίας πόλεμοι και έως σήμερα οι περιοχές οι οποίες έχουν αυτούς τους πόρους είναι σε μία αέναη προστριβή με τους ανταγωνιστές των χωρών τους αυτών. Εάν όμως συνέβαινε πραγματικότητα το όνειρο του Τέσλα κι η ενέργεια γινότανε από ένα σπάνιο είδος σε μία ανεξάντλητη συνεχή πηγή, ολούθε, τότε η ενέργεια δεν θα είχε τον ρόλο αυτόν τον οποίο έχει σήμερα (αξίζει να αναφερθούμε ότι πιο ισχυρό οικονομικό λόμπι είναι το πετρελαϊκών εταιρειών κι όχι το τραπεζικό, όπως εσφαλμένα νομίζουν οι περισσότεροι). Όπως έλεγε ο Αριστοτέλης κι ο Μαρξ επίσης, σημαντικό ρόλο παίζει η τεχνολογική πρόοδος στον μετασχηματισμό της όποιας κοινωνίας κι το πώς αυτή χρησιμοποιείτε σαφώς, εάν φερ’ ειπείν αναπτυχθεί η ενέργεια του Υδρογόνου (βλέπε Τζέρεμι Ρίφκιιν) τότε θα ‘ναι μη περιβαλλοντικά επιβαρυντική (όντας πιο καθαρή από τις σημερινές μορφές ενέργειας, αναμφίβολα) και θα προσφέρεται αφειδώς σε κάθε κοινωνική τάξη στην οποία ανήκει κι ο τελευταίος άνθρωπος. Συνεπώς ο πλανήτης δεν θα κινδυνεύει να γεμίσει με νέες «Κίνες» οι οποίες δεν θα έχουν πρόσβαση στον καθαρό αέρα και κατά συνέπεια θα εισάγουν αέρα από άλλες τρίτες χώρες έως ότου κι αυτές γίνουν ανταγωνιστικές οικονομίες στην Ελεύθερη Αγορά και να υπάρξει ένα γενικευμένο χάος.

Νικόλαος Μπαγιαρτάκης

new-economy.gr

Τίτλοι-Υπότιτλοι new economy.gr

  •  
    68
    Shares
  •  
  •  
  • 68
  •