Μπορεί ενδεχόμενο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ να οδηγήσει σε νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση;

Του Δημητρίου Τσαιλά*.

Τα δεξαμενόπλοια και τα φορτηγά πλοία που μεταφέρουν περί το 90% των παγκόσμιων εμπορικών ροών πετρελαίου και εμπορευμάτων, συγκλίνουν στα διάφορα στενά του πλανήτη, υποδεικνύοντας την υψίστη σημασία της γεωγραφίας στην παγκόσμια ναυτιλία. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα στους κύριους διαδρόμους ναυτιλίας στον κόσμο να υπάρχει ναυτικός συνωστισμός. Ως άνθρωπος της θάλασσας που έχει επικεντρωθεί στη στρατηγική και ασφάλεια, θα προσπαθήσω να εξηγήσω την ζωτική σημασία αυτών των πλωτών οδών, όχι μόνο γεωοικονομικά αλλά και γεωπολιτικά. Αυτή η γεωστρατηγική σημασία των στενών περασμάτων ναυτιλίας έρχεται στην επιφάνεια τη στιγμή που ο πρόεδρος του Ιράν, απείλησε πρόσφατα να κλείσει το Στενό του Ορμούζ μετά την απόφαση της κυβέρνησης των ΗΠΑ να επιβάλλουν νέα μέτρα κατά του Ιράν.

Το Στενό του Ορμούζ είναι ένα από τα βασικά θαλάσσια σημεία του κόσμου. Αυτή η στενή θαλάσσια δίοδος συνδέει τον Ινδικό Ωκεανό με τον Αραβικό / Περσικό Κόλπο. Ιστορικά, ο θαλάσσιος αυτός διάδρομος έχει συνδέσει τον αραβικό και τον περσικό πολιτισμό με την ινδική υποήπειρο, την Ασία του Ειρηνικού και την Αμερική. Για παράδειγμα, πριν από την άνοδο των ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών στη θάλασσα τον 15ο και 16ο αιώνα, η πορσελάνη από την Κίνα και τα μπαχαρικά από την χερσόνησο της Ινδοκίνας περνούσαν συχνά από αυτόν το στενό στο δρόμο προς την Κεντρική Ασία και την Ευρώπη.

Σήμερα, το Στενό του Ορμούζ διαχωρίζει το σύγχρονο ιρανικό κράτος από τις χώρες του Ομάν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, οι οποίες έχουν ισχυρές αμυντικές συμφωνίες με τις ΗΠΑ και τη Σαουδική Αραβία.

Όλη η εμπορική ναυτιλία από τις πετρελαιοπαραγωγές  χώρες του Κόλπου συγκλίνει στο στενό, συμπεριλαμβανομένων των εξαγωγών αργού πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου από το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το τριάντα τοις εκατό του παγκόσμιου αργού πετρελαίου διέρχεται από αυτή την πλωτή οδό μήκους 21 μιλίων.

 

Αυτό το θαλάσσιο σημείο ελέγχου (chokepoint) μετατράπηκε σε αρένα σύγκρουσης κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ τη δεκαετία του 1980. Κάθε πλευρά του επονομαζόμενου «πολέμου των δεξαμενοπλοίων» προσπάθησε να υπονομεύσει τις εξαγωγές ενέργειας του άλλου. Για να αποφευχθεί η στόχευσή τους, τα πετρελαιοφόρα του Κουβέιτ μετεγράφησαν στο αμερικανικό ναυτιλιακό μητρώο. Παρά το γεγονός ότι το αργό πετρέλαιο συνεχίζει να ρέει, τα ασφάλιστρα για πλοία που κυκλοφορούν στο στενό έφτασαν το 400%. Αυτές οι υψηλότερες δαπάνες μάλλον συνέβαλαν στις υψηλότερες τιμές των καυσίμων παγκοσμίως.

Το Ιράν δεν χρειάζεται κάποια ειδική στρατιωτική δύναμη για να εκπληρώσει την απειλή του και να διαταράξει τις εμπορικές ροές μέσω του στενού. Θα μπορούσε να βλάψει την εμπορική ναυτιλία με σχετικά φτηνούς πυραύλους κατά των πλοίων, ταχύπλοα σκάφη και υποβρύχια. Ωστόσο τα σύγχρονα δεξαμενόπλοια και φορτηγά πλοία σε αντίθεση με τη δεκαετία του 1980, έχουν πλέον διπλά κύτη, καθιστώντας τα πιο δύσκολα να βυθιστούν.

Όμως, ακόμη οι απειλές και η μέτρια διατάραξη της εμπορικής ναυτιλίας θα μπορούσαν να προκαλέσουν οικονομική ζημία με τη μορφή αύξησης των θαλάσσιων ασφαλίστρων, λόγω των ανησυχιών εφοδιασμού σε αργό πετρέλαιο και παιγνίων των  χρηματιστηριακών αγορών. Οπότε οι καταναλωτές είναι πιθανόν να υποφέρουν με τις ανατιμήσεις προς τα επάνω εξαιτίας της απειλής του Ιράν.

 

(*O Ναύαρχος Δ. Τσαιλάς δίδαξε, μεταξύ άλλων, επι σειρά ετών στις έδρες Επιχειρησιακής Σχεδιάσεως και της Στρατηγικής και Ασφάλειας σε ανώτερους Αξιωματικούς στην Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου)

 

 

Αυθεντικός τίτλος: H απειλή για κλείσιμο του στενού του Ορμούζ προκαλεί αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων

  •  
    117
    Shares
  •  
  •  
  • 117
  •  

One thought on “Μπορεί ενδεχόμενο κλείσιμο των στενών του Ορμούζ να οδηγήσει σε νέα παγκόσμια ενεργειακή κρίση;

Comments are closed.