Τι περιμένει Ευρωζώνη και Ελλάδα το 2018;

Ενώ η Ελλάδα ετοιμάζεται να ‘βγει από τα μνημόνια’ στα τέλη του 2018, το μεγάλο ερώτημα που προβληματίζει είναι αν αυτό θα συμβεί και με τι όρους.

Έρχεται η ροζ ανάπτυξη;

Τα επιτόκια 10ετών ομολόγων στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά χαμηλά. Με το 10ετές σε 3,94%, επίπεδο που είναι το χαμηλότερο των τελευταίων…8 ετών(!), διαμορφώνονται συνθήκες δανεισμού για το Ελληνικό δημόσιο, απευθείας από την αγορά. Αυτό πρακτικά, αν διατηρηθεί, σημαίνει ότι πολύ σύντομα η χώρα θα μπορεί να εκδώσει πολυετή ομόλογα και να αναδιαρθρώσει το χρέος.  Καθόλου τυχαία ότι αυτά συνδέονται με την οικονομική ανάκαμψη που έχει ξεκινήσει, αν και πολύ δειλά στην Ελλάδα. Η χώρα μας σε αυτή τη φάση βρίσκεται και σε συγκυρία και από άλλη όμως πλευρά. Οι εξελίξεις στην γειτονική Τουρκία και την Μέση Ανατολή έχουν στρέψει στην Τουρκία να προσανατολιστεί αυξανόμενα προς το εναλλακτικό Ευρασιατικό μέτωπο, δημιουργώντας ισχυρότερο γεωστρατηγικά ρόλο για την Ελλάδα εντός ΝΑΤΟ. Η χωρα μπορεί να κεφαλαιοποιήσει σε αυτό ζητώντας διαγραφή χρέους . Αν αυτό συμβεί, με παρέμβαση ΗΠΑ, τότε οντως μιλάμε για γύρισμα σελίδας. Θα συμβεί;

Η Γερμανία αλλάζει

H αποδυνάμωση της Γερμανίας μετά το Brexit, καθως χάνει περίπου το 2%-4% του ΑΕΠ λόγω εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ και νέας στρατηγικής κατευθυνσης της Βρετανίας , και η εσωτερική αστάθεια της χώρας μετά το αποτέλεσμα των Γερμανικών εκλογών, οδηγεί σε διευκόλυνση της διαγραφής τμήματος του Ελληνικού χρέους. Ο αυξημένος ρόλος των Ελεύθερων Δημοκρατων στην Γερμανία, συνοδεύεται από αυξημένη διάθεση για απεγκλωβισμό της Ελλάδος από το ΕΥΡΩ με δώρο σημαντική διαγραφή χρέους. Αν αυτό συμβεί, θα είναι μοναδική δυνατότητα της χώρας να βγεί από την κρίση το 2018 με ισχυρή ανάπτυξη. Όμως αυτή είναι μια από τις παραμέτρους. Αν μεινει στην Ευρωζώνη, τοτε τα πράγματα θα είναι πολύ διαφορετικά. Η Γερμανία, όπως αποκαλύπτεται και από τις αποκαλύψεις Βαρουφακη για τις συνομιλίες με Σοιμπλε, αλλά και από τις νέες ισορροπίες στη Γερμανία, θα επιδιώξει την συνέχιση της πολιτικής φτωχοποίησης της Ευρωπης για χωρες που θα μείνουν στο Ευρωσύστημα. Το εφιαλτικό ‘όραμα’ του Σόιμπλε με Ευρωπαίους με μισθούς Ινδών, μπορεί να γινει πραγματικότητα την επόμενη τετραετία. Το γιατι μπορει να επιτευχθεί στην επόμενη τετραετία είναι απλό. Ισως μια νέα παγκόσμια οικονομική κρίση, δώσει την ευκαιρία στην Γερμανία να αποτελειώσει οικονομικά όσες χωρες δεν υποταχθούν, με οικονομικά και όχι μόνο όπλα! Είναι πιθανή όμως μια νέα οικονομική κρίση;

Οι ΗΠΑ στην 5η φάση

Ειμαστε πιθανώς στην 5η φάση του οικονομικού κύκλου των ΗΠΑ, που διακρίνεται από επιβραδυνόμενη ανάπτυξη, μέγιστα επίπεδα τιμων μετοχών και στη συνέχεια χρηματιστηριακή κατάρρευση. Ο πρόεδρος Τράμπ, με την μείωση φορολογικών συντελεστών έδωσε παράταση χρόνου στον οικονομικό κύκλο, και οδήγησε σε ισχυρό χρηματιστηριακό ράλι το προηγούμενο 15μηνο. Όμως η ενάρετη αυτή φάση ανάπτυξης, δεν θα  παραταθεί απεριόριστα. Καθώς έχουν προηγηθεί 3 άνοδοι επιτοκίου στις ΗΠΑ, μάλλον είμαστε κοντά στο τέλος. Αν αυτή αποδειχτεί σωστή υπόθεση, τοτε το τέλος του 2018 ίσως ακυρώσει καποια κέρδη που θα γράψουν οι μετοχές στις αρχες του 2018, και το 2019 ισως είναι η αρχη μιας νεας παγκόσμιας υφεσης.

Σε αυτή την υφεση, εκείνα που είδαμε το 2008 θα φαινονται ως ΄καλό σενάριο’ διότι οι μεγάλες χωρες πλην ΗΠΑ, ιδιαίτερα ΕΕ και Κίνα, δείχνουν ανέτοιμες. Η Γερμανία θα πάρει την αφορμή να εφαρμόσει βαριά λιτότητα στην Ευρώπη, μεσω του υπερταμείου ESM που τωρα θα ελεγχει ο Σόιμπλε, μεε όρους αποικιοκρατικούς. Καθώς η Γερμανία και δορυφορικές χωρες διαθέτουν πλεόνασμα 1,2 τρις ΕΥΡΩ στο ΕΥΡΩ-συστημα διακανονισμου συναλλαγων Target, οποιαδηποτε χωρα με ελλειμα (οπως Ιταλία, Ισπανία  ή Γαλλία) θα τολμησει να απειλήσει εξοδο από ΕΥΡΩ ενδεχομένως θα εκβιάζεται απο την Γερμανία με αμεση απαίτηση καταβολή των διαφορών, όπως προσπάθησαν οι γερμανοι να κανουν με την Αγγλία, (που ομως δεν τους βγηκε καθως οι διαφορές με Αγγλία ειναι μικροποσά 20 δις ΕΥΡΩ).

Τα ποσά ελλειμάτων στο ευρωσύσυστημα είναι εξοντωτικά για τις αλλες χωρες(100-300 δις ΕΥΡΩ για την καθε μία). Η δημιουργία Ευρωστρατού, λογω απεμπλοκής των ΗΠΑ , ας ελπίσουμε να μην χρησιμοποιηθεί από τη Γερμανία εναντι αλλων χωρων, για οικονομικές διαφορές. Σε κάθε περίπτωση, ενοποίηση της ΕΕ με αυτές τις συνθήκες, και κρίνοντας από τον τροπο που η Γερμανια διεξάγει ‘διπλωματία’, ειναι πιθανό να γινει με ορους που θυμίζουν το Σικάγο των γκάγκστερ. Τίποτε καλο δεν προμηνύεται οικονομικά για την Γερμανοκρατούμενη Ευρώπη.

Μπορεί να δραπετεύσει η Ελλάδα;

Η Ελλάδα εχει την ευτυχία σε αυτή τη φάση να τη δυνατότητα να συστρατευτεί με τις φιλελεύθερες και δημοκρατικές κυβερνήσεις των ΗΠΑ και Βρετανίας και, αξιοποιώντας τις Γερμανικές αντιθέσεις, να πετύχει διαγραφή χρέους (ισως με διακανονισμό) και εξοδο από τον σκληρό πυρήνα ΕΥΡΩζωνης-νταχάου, με ενδεχόμενη παράλληλη παραμονή στην ΕΕ με πιο χαλαρούς όρους. Η παραμονή στην ΕΕ, εστω με χαλαρούς όρους,  ευνοεί την χωρα, καθως οι χωρες της ΕΕ ειναι οι κύριοι οικονομικοί εταίροι μας.

Καθώς κυοφορούνται εξελίξεις σε σχέση με τα σύνορα στην περιοχή Τουρκίας και Μέσης Ανατολής, η χώρα μας θα βγει δυναμωμένη αν επιμείνει στην πολυδιάστατη πολιτική που έχει, ως πυλώνας οικονομικής και γεωπολιτικής σταθερότητας. Αν όμως αποφασισει τον δύσκολο δρομο συμμετοχής στον ‘σκληρο πυρηνα της ΕΕ’, οι υψηλές απαιτησεις του εγχειρήματος (βαρια λιτοτητα για επιτευξη κριτηρίων) οδηγούν σε δύσκολες οικονομικές εξελίξεις για τη χωρα. Σε αυτη την περίπτωση, καθως η συμμετοχή στην ΕΥΡΩζωνη θα αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο υποβολής της αδίστακτης γερμανικής πολιτικής στη δεκαετία που έρχεται, ο τρόπος απεγκλωβισμού της Ελλάδος από την ύφεση που ξεκίνησε το 2010, δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •