Κοινωνικό μέρισμα 2019: «Μαύρα Χριστούγεννα» για το 80% των δικαιούχων

Της δημοσιογράφου Μαρίας Βε

Σε θρίλερ εξελίχτηκε φέτος η μοιρασιά του κοινωνικού μερίσματος, αφού η απόφαση πέρασε από «σαράντα κύματα», αλλά εντέλει περιορίστηκε σε μόνο τέσσερις κατηγορίες δικαιούχων με εισοδηματικά κριτήρια, σε αντίθεση με τα δεδομένα των τελευταίων ετών.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός πριν λίγες ημέρες ανακοίνωνε ότι: «Tο μέρισμα ανάπτυξης θα μοιραστεί με δίκαιο τρόπο. Μετά από 10 χρόνια κρίσης δεν θα ανεχτώ με τη νέα ανάπτυξη που έχουμε να δημιουργηθούν νέες ανισότητες. Το μέρισμα θα πάει στοχευμένα στους πιο αδύναμους. Από τους μακροχρόνια άνεργους, τις πολύτεκνες οικογένειες, και μια κατηγορία για την οποία νοιάζομαι ιδιαίτερα, τις οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα ΑΜΕΑ. Δεν θα δώσουμε λίγα σε πολλούς. Θέλω αυτά που θα δώσω να πιάσουν τόπο».

Οι δικαιούχοι- «προνομιούχοι»

Μόνο που το ποσό δεν φτάνει, οι αδύναμοι είναι πολλοί και για πρώτη χρονιά από το 2015, αυτές τις γιορτές των Χριστουγέννων, εκατοντάδες χιλιάδες οικονομικά αδύναμα νοικοκυριά δεν θα ζεσταθούν από μια έκτακτη ενίσχυση.

Συγκεκριμένα, φέτος θα δοθούν 175 εκ ευρώ σε μόλις 250.000 νοικοκυριά, ενώ πέρσι για τον ίδιο σκοπό είχαν δοθεί 780 εκατ. ευρώ σε 1,7 εκατ. νοικοκυριά.

Μετά από επίσημη ανακοίνωση της ελληνικής κυβέρνησης η έκτακτη ενίσχυση θα χορηγηθεί στις ακόλουθες κοινωνικές ομάδες:

1η Ομάδα: Οικογένειες με 4 τέκνα και άνω, με φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα, με βάση τις δηλώσεις έτους 2019, έως 20.000 ευρώ. Αριθμός ωφελούμενων νοικοκυριών 19.140.

2η Ομάδα: Οικογένειες που τουλάχιστον ο ένας γονέας είναι μακροχρόνια άνεργος, δηλαδή άνω των 12 μηνών, με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο τέκνο, και με φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα έως 15.000 ευρώ. Λαμβάνονται υπόψη και μονογονεϊκές οικογένειες. Αριθμός ωφελούμενων νοικοκυριών 163.778.

3η Ομάδα: Οικογένειες που και οι δύο γονείς είναι βραχυχρόνια άνεργοι, κάτω δηλαδή των 12 μηνών, με τουλάχιστον ένα εξαρτώμενο τέκνο, και φορολογητέο οικογενειακό εισόδημα έως 15.000 ευρώ. Λαμβάνονται υπόψη και μονογονεϊκές οικογένειες. Αριθμός ωφελούμενων νοικοκυριών 40.927.

4η Ομάδα: Οικογένειες με εξαρτώμενα τέκνα ΑμεΑ, δικαιούχοι του σχετικού επιδόματος, έως 24 ετών. Αριθμός ωφελούμενων νοικοκυριών 25.632.

Τα επιπλέον κριτήρια είναι τα εξής:

• Τουλάχιστον ένας από τους δύο γονείς του νοικοκυριού θα πρέπει να διαμένει, νόμιμα και μόνιμα, στην ελληνική επικράτεια τα τελευταία 10 έτη, όπως προκύπτει από την υποβολή φορολογίας εισοδήματος κατά την τελευταία δεκαετία.

• Και οι δύο γονείς του νοικοκυριού θα πρέπει να είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας.

• Το άθροισμα των καταθέσεων όλων των μελών του νοικοκυριού, σε όλα τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας ή του εξωτερικού, καθώς και η τρέχουσα αξία μετοχών και ομολογιών, να μην υπερβαίνει τις 20.000 ευρώ.

Οι δικαιούχοι θα δουν 700 ευρώ επιπλέον ενίσχυση στον λογαριασμό τους σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, κατόπιν αίτησης στην ειδική πλατφόρμα.

Ποιοι μένουν εκτός «μποναμά»

• Οι χαμηλοσυνταξιούχοι, οι οποίοι έλαβαν μεν την 13η σύνταξη τον περασμένο Μάιο, αλλά υπάρχουν βάσιμες υποψίες σύμφωνα με κυβερνητικά στελέχη ότι τείνει προς κατάργηση.

• Οι χιλιάδες δικαιούχοι του Κοινωνικού Επιδόματος Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), δηλαδή πολύ φτωχά νοικοκυριά, που θεωρούνταν σίγουροι όλο αυτόν τον καιρό.

• Οι περισσότεροι από τους 483.000 μακροχρόνια ανέργους (πάνω από 12 μήνες εκτός εργασίας) που επίσης θεωρούνταν σίγουροι, αλλά «κόπηκαν» γιατί δεν έβγαινε τελικά το συνολικό ποσό.

Ωστόσο, ο υπουργός οικονομικών κ. Σταϊκούρας δήλωσε:

«Βρήκαμε 0 ευρώ περιθώριο για να μοιράσουμε. O χώρος αυτός αξιοποιήθηκε με μέτρα όπως η μείωση του ΕΝΦΙΑ, το αυξημένο επίδομα θέρμανσης και η μείωση προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις. Δώσαμε και 200 εκατ. στη ΔΕΗ για να σώσουμε τον οργανισμό. Καταφέραμε να δημιουργήσουμε επιπλέον χώρο, προσπαθήσαμε να αξιοποιήσουμε κατά τον βέλτιστο τρόπο αυτά τα 175 εκατ., τα οποία δεν υπήρχαν, εξαιτίας των επιλογών της προηγούμενης κυβέρνησης. Θα ήμουν ευτυχής να δώσω παραπάνω αλλά δεν υπάρχουν. Αν δίναμε λιγότερα χρήματα σε περισσότερους θα μας έλεγαν πως δίνουμε ψίχουλα».

Οι σφοδρές αντιδράσεις

Φυσικό και επόμενο ήταν να αντιδράσει πρώτα η προηγούμενη κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ αναφέροντας ότι ο κ. Μητσοτάκης με τον κ. Σταϊκούρα μέχρι πριν λίγους μήνες χαρακτήριζαν “ψίχουλα” το κοινωνικό μέρισμα των προηγούμενων ετών, καθώς ψέγει την κυβέρνηση για τα πολύ αυστηρά κριτήρια, τα οποία αφήνουν φέτος εκτός ευπαθείς κοινωνικά ομάδες. «Λίγη ντροπή δεν θα έβλαπτε» τονίζει.

Επίσης, ενστάσεις έχουν προκύψει από ομάδες δικαιούχων που έμειναν «στην απ΄εξω» φέτος, αλλά και από στελέχη της ίδιας της κυβέρνησης.

Ιδιαίτερη αίσθηση έκαναν η απουσία των συνταξιούχων από το μέρισμα, τα κριτήρια για τους ανέργους αλλά και οι ηλικιακές εξαιρέσεις για ΑμεΑ με ανώτατο όριο τα 24 έτη. Δηλώσεις διαμαρτυρίας υπήρξαν από την Εθνική Συνομοσπονδία ΑμεΑ αλλά και από οικογένειες με εξαρτώμενα μέλη τονίζοντας ότι «Η αναπηρία δεν είναι ιλαρά και μετά τα 24 έτη δεν θεραπεύεται!».

Θυμίζουμε ότι ως ΑμεΑ αναγνωρίζονται τα άτομα που έχουν είτε μόνιμες, είτε προσωρινές βλάβες, ανικανότητες, αδυναμίες, αναπηρίες ή συνδυασμό των παραπάνω, προερχόμενες από φυσική, ψυχική ή νοητική ανεπάρκεια. Πρόκειται για άτομα με σοβαρές ανεπάρκειες ή μειονεξίες, οι οποίες περιορίζουν ή αποκλείουν την εκτέλεση δραστηριότητας ή λειτουργίας, η οποία θεωρείται κανονική για έναν άνθρωπο.

Μικρά περιθώρια, σωστοί χειρισμοί, λάθος εκτιμήσεις ή δημοσιονομικά τρίκ;

Είναι γεγονός ότι τον Οκτώβριο το υπερπλεόνασμα εκτιμήθηκε σε περίπου 1 δισ. ευρώ. Όμως στην πραγματικότητα το ποσό ήταν περίπου 650 εκατ. ευρώ πάνω από τον μνημονιακό στόχο. Έτσι, οι υψηλές προσδοκίες τον Νοέμβριο προσγειώθηκαν ανώμαλα.

Το πιο πιθανό είναι η κυβέρνηση να προσπαθεί να ελαφρύνει τον προϋπολογισμό του 2020 διότι αφαίρεσε από το υπερπλεόνασμα δύο μεγάλα ποσά περίπου 206 εκατ. Ευρώ. Το ένα αφορά στη

• μείωση φόρου κατά 5% στις επιχειρήσεις ύψους 138 εκατ. ευρώ που σκοπεύει να επιστρέψει πρόωρα φέτος αντί για το 2020 και το άλλο

• σχετίζεται με το κόστος του επιδόματος θέρμανσης ύψους 68 εκατ. ευρώ. που αποδίδει στον προϋπολογισμό του 2019, αντί του 2020.

Έπειτα από την αφαίρεση αυτού του ποσού, απομένει ένα ποσό της τάξης των 436 εκατ. ευρώ σύμφωνα με τον προϋπολογισμό. Όμως, από το ποσό αυτό για να «θεραπεύσει» τις αντιρρήσεις της Κομισιόν, η κυβέρνηση δεσμεύτηκε να διαφυλάξει ένα ποσό της τάξης των 200 εκατ. ευρώ, ως «απόθεμα ασφαλείας». Συνεπώς το ποσό των 236 εκατ. ευρώ που απομένει, θα διατεθεί για να «σωθεί» η ΔΕΗ, όπως δήλωσε και ο υπουργός.

Άρα δυστυχώς δεν υπάρχουν τα ποσά για να ικανοποιηθούν όλοι. Το ερώτημα όμως που προκύπτει αφορά στη δίκαιη ή άδικη μοιρασιά. Γιατί να μην δοθούν έστω και μικρότερα ποσά σε περισσότερους δικαιούχους; Τι εννοούν «ψίχουλα» όταν ακόμη και 100 ευρώ θεωρούνται δώρο σήμερα και είναι μια επιπλέον ανάσα για έναν άνθρωπο που τα βγάζει πολύ δύσκολα πέρα; Υπάρχει περιθώριο δεύτερης σκέψης από την κυβέρνηση για αυτή την απόφαση; Αναμένουμε…

Προς το παρόν έχει ανακοινωθεί ότι η πλατφόρμα για τις αιτήσεις θα βρίσκεται όπως και πέρυσι στον διαδικτυακό τόπο www.koinonikomerisma.gr, αναμένεται να ανοίξει στις 17 Δεκεμβρίου 2019 και θα παραμείνει ανοιχτή για αιτήσεις έως και τις 26, ενώ η κυβέρνηση αισιοδοξεί ότι όλοι οι δικαιούχοι θα πληρωθούν μέχρι το τέλος του μήνα.

Και μπορεί το κοινωνικό μέρισμα των 700 ευρώ να χορηγηθεί σε μόλις 250.000 νοικοκυριά, αλλά σύμφωνα με εκτιμήσεις οι αιτήσεις από τους ενδιαφερομένους θα υπερβούν τις 1.000.000, ίσως σε μια απέλπιδα προσπάθεια να περισώσουν την όποια αξιοπρέπεια τους έχει απομείνει.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •