Ο αθέατος κόσμος του νομισματικού πολέμου

Του Θεόδωρου Σεμερτζίδη

Η αύξηση του γεωπολιτικού ρίσκου και η επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας, σε συνδυασμό με τον εμπορικό πόλεμο που έχουν ξεκινήσει οι ΗΠΑ με τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, αυξάνουν την αβεβαιότητα για το μέλλον.

Είναι γνωστό πως τα οικονομικά συμφέροντα κρύβονται πίσω από κάθε πολιτική και οικονομική απόφαση, δημιουργώντας συχνά δυσάρεστες καταστάσεις για κράτη και κοινωνίες. Αυτό όμως που περνάει συνήθως απαρατήρητο, είναι ο συναλλαγματικός πόλεμος που διεξάγεται ήδη μεταξύ των δύο μεγαλύτερων (κι όχι μόνο) οικονομιών του πλανήτη, των ΗΠΑ και της Κίνας. Ποιος θα κερδίσει αυτόν τον πόλεμο; Τα «γεράκια» της FED ή «δράκος» της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας;

Η παντοκρατορία του δολαρίου

Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο πρώτο τρίμηνο του έτους το δολάριο αποτελούσε το 61% σχεδόν των ξένων συναλλαγματικών αποθεμάτων των περισσότερων κεντρικών τραπεζών, με το αμέσως επόμενο νόμισμα να είναι το ευρώ με μόλις 20%.

Σχεδόν το 40% του παγκόσμιου χρέους είναι σε δολάρια, με αποτέλεσμα οι ξένες τράπεζες να χρειάζονται δολάρια για τη πραγματοποίηση συναλλαγών. Αυτό έγινε εμφανές κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης του 2008, όταν οι μη αμερικανικές τράπεζες είχαν 27 τρισ. δολάρια υποχρεώσεων σε ξένα νομίσματα. Από αυτά, το 66,6% ή τα 18 τρισ. δολάρια ήταν σε δολάρια ΗΠΑ!

Όπως γίνεται αντιληπτό, η νομισματική πολιτική της FED έπαιξε καίριο ρόλο όχι μόνο για την αμερικανική οικονομία και τις τράπεζες των ΗΠΑ, αλλά και της παγκόσμιας οικονομίας και των ξένων τραπεζών. Προκειμένου να αντιληφθούμε την παντοκρατορία του δολαρίου, αξίζει να ρίξουμε μια ματιά στον παρακάτω πίνακα, ο οποίος παρουσιάζει το ποσοστό σε αξία των ημερήσιων συναλλαγών παγκοσμίως σε διάφορα νομίσματα, με το δολάριο να κατέχει την πρώτη θέση με 88,3%.

Ενδιαφέρον επίσης παρουσιάζουν και οι επόμενοι δύο πίνακες, όπου εμφανίζονται τα δεκαπέντε κυριότερα νομίσματα διεθνώς. Παρά το γεγονός ότι τον Ιανουάριο του 2012 το δολάριο κατείχε την δεύτερη θέση των συναλλαγών παγκοσμίως με 29,73%, πίσω από το ευρώ με 44,04%, το 2015 την πρώτη θέση κατέλαβε το νόμισμα των ΗΠΑ με 38,75%, αυξάνοντας το ποσοστό του στο 42,52% τον περασμένο Αύγουστο.

Πηγή:wikipedia.org

Το φιλόδοξο renminbi

Θα περίμενε κανείς με βάση τα παραπάνω, ότι η πρωτοκαθεδρία του δολαρίου δεν μπορεί να τεθεί υπό αμφισβήτηση, τουλάχιστον στα επόμενα χρόνια. Ο εμπορικός πόλεμος όμως που έχει κηρύξει ο Αμερικανός πρόεδρος κατά των κινεζικών προϊόντων, αποδεικνύει πως τα «γεράκια» της FED βλέπουν ήδη τον κίνδυνο της απειλής του κινεζικού νομίσματος, κι όχι άδικα, καθώς:

  • Το Πεκίνο σχεδιάζει να ενισχύσει το επιχειρηματικό περιβάλλον στην κινεζική οικονομία, μέσω της εφαρμογής ειδικής νομοθεσίας στο πλαίσιο εφαρμογής ενός νέου κύκλου πολιτικών σταθεροποίησης που θα λειτουργήσουν ως ένας οδικός χάρτης για μία υψηλή οικονομική ανάπτυξη, και

  • η πρωτοβουλία Belt and Road είναι μια παγκόσμια αναπτυξιακή στρατηγική που υιοθετήθηκε από την κινεζική κυβέρνηση το 2013, και περιλαμβάνει την ανάπτυξη υποδομών και επενδύσεων σε 152 χώρες και διεθνείς οργανισμούς στην Ασία, την Ευρώπη, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Αμερική.

Οι δύο παραπάνω ενέργειες της Κίνας, με κυριότερη την πρωτοβουλία Belt and Road, μόνο εσωστρεφής δεν θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν για την κινεζική κυβέρνηση και οικονομία, η οποία σκοπεύει να ενισχύσει την παρουσία της διεθνώς ακόμη περισσότερο, και μαζί με αυτήν και την χρήση του renminbi στις διεθνείς συναλλαγές.

Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, στο τέταρτο τρίμηνο του 2016, το κινεζικό νόμισμα έγινε ένα ακόμη από τα αποθεματικά νομίσματα του κόσμου. Στο πρώτο τρίμηνο του 2019 οι κεντρικές τράπεζες του κόσμου διέθεταν 213 δισ. δολάρια, σε σύνολο 6.7 τρισ. δολαρίων. Η Κίνα θέλει το νόμισμά της να διαπραγματεύεται πλήρως στις παγκόσμιες αγορές συναλλάγματος. Θα επιθυμούσε μάλιστα το εθνικό της νόμισμα να αντικαταστήσει το δολάριο, με το ποσοστό που κατέχει πλέον το νόμισμα της στις διεθνείς συναλλαγές να ανέρχεται τον περασμένο Αύγουστο στο 2,22% έναντι 1,39% τον Ιανουάριο του 2014.

Συμπέρασμα

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, παράλληλα με την επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και της αύξησης του γεωπολιτικού ρίσκου σε διάφορα σημεία της υφηλίου, εντείνεται και ο νομισματικός πόλεμος μεταξύ των δύο ισχυρότερων οικονομιών του κόσμου. Οι αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών σε ΗΠΑ και Κίνα, είναι ικανές να επηρεάσουν τις ζωές όλων μας τα επόμενα χρόνια. Το τι μέλλει γενέσθαι αναμένεται να το δούμε στο μέλλον.

Πηγές:

www.wikipedia.org

www.imf.org

www.thebalance.com

Φωτογραφία Eric Prouzet


 

  •  
  •  
  •  
  •  
  •