Ο δήθεν χαρισματικός Τσίπρας και οι 4 πολιτικοί αυτοκτόνοι

Του Σωτήριου Δρόκαλου.

Η αύρα του φέρελπι νέου με σπουδαίες προοπτικές που φέρνει νέο αέρα στην πολιτική, περιέβαλλε τον Αλέξη Τσίπρα από την εμφάνισή του στο πολιτικό προσκήνιο το 2006, ως υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων με τον ΣΥΡΙΖΑ. Η τρίτη θέση και το 10.5% που έλαβε επευφημήθηκε από τα ΜΜΕ ως δήθεν μεγάλη επιτυχία που επιβεβαίωνε αυτή την αύρα, ίσως γιατί οι διάφοροι σχολιαστές είχαν ξεχάσει ότι το 2002 ο Γιάννης Δημαράς, ως υποψήφιος του πνέοντος τα λοίσθια ΔΗΚΚΙ για τη δημαρχία της Αθήνας, είχε κατακτήσει κι εκείνος την τρίτη θέση με μεγαλύτερο ποσοστό από τον Τσίπρα, ίσο με 11.1%. Επίσης τρίτος είχε αναδειχθεί το 1998 ο Λέων Αυδής ως υποψήφιος του ΚΚΕ λαμβάνοντας 10.3%, δηλαδή σχεδόν το ίδιο ποσοστό με τον Τσίπρα, ενώ το 1994 η Μαρία Δαμανάκη, ως υποψήφια του τότε ΣΥΝ, είχε κι εκείνη τερματίσει τρίτη λαμβάνοντας το 11.2% των ψήφων, ήτοι μεγαλύτερο ποσοστό από τον Τσίπρα.

Το 2009
Τον Ιούνιο του 2009, έχοντας πλέον αναλάβει την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, ο Τσίπρας υπέστη βαριά ήττα στις ευρωεκλογές, λαμβάνοντας μόλις το 4.7% των ψήφων, όταν στις εθνικές εκλογές του Σεπτεμβρίου 2007 ο ΣΥΡΙΖΑ με επικεφαλής τον Αλέκο Αλαβάνο είχε ξεπεράσει το 5%, κι έπειτα φάνταζε για ένα διάστημα ως η ανερχόμενη πολιτική δύναμη στην Ελλάδα, καταγράφοντας διψήφια δημοσκοπικά ποσοστά. Οι εθνικές εκλογές που ακολούθησαν τον Οκτώβριο του 2009 επιβεβαίωσαν την έλλειψη δυναμικής του Τσίπρα σε σχέση με τον προκάτοχό του, εφόσον το ποσοστό του ΣΥΡΙΖΑ μειώθηκε περαιτέρω στο 4.6%. Στις δύο αυτές εκλογικές αναμετρήσεις είχε επιτύχει αντίθετα εντυπωσιακή άνοδο ο Γιώργος Καρατζαφέρης με τον ΛΑΟΣ, υπερβαίνοντας τον ΣΥΡΙΖΑ και τον Τσίπρα ως η ανερχόμενη εναλλακτική δύναμη της ελληνικής πολιτικής πέρα από το σταθερό μεταπολιτευτικό τρίπτυχο ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΚΚΕ.
Είναι λοιπόν σαφές ότι η αύρα του δήθεν χαρισματικού και οξυδερκή τακτικιστή που πολλοί αποδίδουν στον Αλέξη Τσίπρα, δεν διαφαίνεται ούτε αχνά στα αντικειμενικά δεδομένα των πρώτων του χρόνων στο πολιτικό προσκήνιο. Αντίθετα, οι επιδόσεις του παρέμειναν στα συνήθη επίπεδα μετριότητας του πολιτικού του χώρου, και μάλιστα ήταν κατώτερες από εκείνες που είχαν προηγουμένως καταγράψει έμπειροι πολιτικοί όπως ο Αλαβάνος, ο Δημαράς και η Δαμανάκη. Στα τέλη του 2009, ο Τσίπρας έμοιαζε μάλλον με τυπικό άχαρο ηγετίσκο που βαδίζει από ήττα σε αποτυχία, και σίγουρα όχι με λαμπερό μέλλοντα πρωθυπουργό. Αυτό που άλλαξε τη μοίρα του δεν ήταν απλώς ο κλυδωνισμός του πολιτικού συστήματος που προκλήθηκε από τη χρεωκοπία, αλλά και η σωρεία τακτικών λαθών που διέπραξαν άλλοι πολιτικοί ηγέτες. Ο Τσίπρας δεν επέδειξε κάποια ιδιαίτερη πολιτική και τακτική ευφυΐα ούτε κατά τα χρόνια της ανόδου του προς τον πρωθυπουργικό θώκο. Δεν κατέθεσε τίποτα το αξιοσημείωτο στον δημόσιο διάλογο πέρα από τις γνωστές ανούσιες αριστερές κοινοτοπίες και μια απλοϊκή δημαγωγία που έδινε την αβάσιμη υπόσχεση ότι η ζωή των πολιτών θα μπορούσε άμεσα να επανέλθει στα προ κρίσης επίπεδα. Η ρητορική του Τσίπρα και του ΣΥΡΙΖΑ ήταν μεν αδίστακτη, διχαστική και άκρως καιροσκοπική, ωστόσο παρέμεινε ερασιτεχνική και θα μπορούσε εύκολα να αντιμετωπιστεί τακτικά και επικοινωνιακά, αν οι υποτιθέμενοι σοβαροί πολιτικοί της χώρας δεν προέβαιναν παράλληλα σε μεγάλα λάθη ουσίας και τακτικής.

Ανοδος
Την άνοδο του Αλέξη Τσίπρα στην εξουσία προετοίμασαν κυρίως τέσσερις πολιτικές αυτοκτονίες:
1) Γιώργος Παπανδρέου. Ενώ ήταν σαφές ότι η κυβέρνηση Καραμανλή είχε χρεοκοπήσει τη χώρα ολοκληρώνοντας το έργο του παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ, ο Παπανδρέου δημιούργησε προσδοκίες παντελώς άσχετες με την κατάσταση που είχε να αντιμετωπίσει, τόσο προεκλογικά όσο και στην αρχή της διακυβέρνησής του. Ήταν προφανές ότι η οργή της κακομαθημένης ελλαδικής κοινωνίας θα ξεσπούσε πρωτίστως πάνω στον ίδιο και το κόμμα του, ιδίως αφού επιπρόσθετα υπήρξε άτολμος και καθόλου αποφασιστικός.
2) Γιώργος Καρατζαφέρης. Η απόφασή του να ενδυθεί τον ρόλο του υπεύθυνου και ανιδιοτελή εθνοσωτήρα υπερψηφίζοντας το πρώτο μνημόνιο τον Μάιο του 2010, ενώ η κυβερνητική πλειοψηφία αρκούσε για να το περάσει από μόνη της και το μεγάλο κεντροδεξιό κόμμα της χώρας ύψωνε με δημαγωγική ανευθυνότητα τα λάβαρα του αντιμνημονιακού αγώνα, έμελλε – μέσω και της μετέπειτα συμμετοχής στην κυβέρνηση Παπαδήμου – να οδηγήσει εκείνον στο πολιτικό περιθώριο και το νεοσυσταθέν κόμμα των ΑΝΕΛ στη βουλή, μαζί με τη Χρυσή Αυγή.
3) Φώτης Κουβέλης. Αρνούμενος να συμμετάσχει σε συγκυβέρνηση τον Μάιο του 2012 απέτρεψε την εδραίωση του πολυπολικού πολιτικού συστήματος που έμοιαζε να διαμορφώνεται και οδήγησε τη χώρα σε άμεσες επαναληπτικές εκλογές τον Ιούνιο, με αποτέλεσμα η πόλωση να σχηματίσει έναν νέο διπολισμό, ανεβάζοντας τον ΣΥΡΙΖΑ σε πρωτόγνωρα ποσοστά. Ο διπολισμός γρήγορα κατάπιε τη ΔΗΜΑΡ και την όποια ανεξάρτητη προοπτική του Κουβέλη, χάρη και στην παροιμιωδώς επαμφοτερίζουσα στάση του τελευταίου κατά τα επόμενα χρόνια.
4) Αντώνης Σαμαράς. Τίποτα από τα παραπάνω δεν θα μπορούσε να έχει διαδραματίσει τόσο καθοριστικό ρόλο, αν δεν είχε υπάρξει η αντιπολίτευση της σαμαρικής ΝΔ μεταξύ Μαΐου 2010 και Νοεμβρίου 2011. Ενεργώντας κοντόφθαλμα, ο Σαμαράς και η ΝΔ συνέβαλλαν τα μέγιστα στην πλήρη αποτυχία της ελληνικής κοινωνίας να συνειδητοποιήσει τι είχε συμβεί και σε ποια κατάσταση βρισκόταν, προσφέροντας αντίθετα εγκυρότητα σε απόψεις που στην καλύτερη περίπτωση παραγνώριζαν τη φύση και τη βαρύτητα του προβλήματος και στη χειρότερη υιοθετούσαν εντελώς ψευδείς εικόνες για τα πράγματα. Η αναγκαστική και αναπόφευκτη κυβίστηση του Σαμαρά τον Νοέμβριο του 2011 με την είσοδο της ΝΔ στην κυβέρνηση Παπαδήμου, άφησε ορφανό τον αντιμνημονιακό Φρανκεστάιν που ο ίδιος ο Σαμαράς είχε σε μεγάλο βαθμό φέρει στη ζωή. Ήταν φυσιολογικό το κενό να καλυφθεί πρωτίστως από το μόνο κόμμα του παλαιού πολιτικού σκηνικού που είχε μείνει αλώβητο από το μνημόνιο και υποσχόταν εύκολη και γρήγορη επιστροφή στην προ χρεωκοπίας κατάσταση των δανεικών παχέων αγελάδων, δηλαδή τον ΣΥΡΙΖΑ, συν κάποια νεοεμφανιζόμενα ή ως τότε περιθωριακά κόμματα. Όταν τελικά ο Σαμαράς έγινε πρωθυπουργός τον Ιούνιο του 2012, είχε απέναντί του ένα μαινόμενο τέρας το οποίο αισθανόταν επιπλέον προδομένο από εκείνον, την ώρα που η κυβέρνησή του θα χρειαζόταν αναπόδραστα να ψηφίσει περαιτέρω σκληρά μέτρα. Παρότι στη συνέχεια η κυβέρνηση Σαμαρά υπήρξε η καλύτερη ή τουλάχιστον η λιγότερο κακή των τελευταίων χρόνων, και αρκετοί παρά τις διαφωνίες μας σφίξαμε την καρδιά μας και τη στηρίξαμε στις εκλογικές διαδικασίες του 2014 και 2015, ώστε να ορθωθεί ένα ανάχωμα στον εσμό της εξαχρείωσης, της άγνοιας και του φανατισμού που προήλαυνε με τον Τσίπρα επικεφαλής, το ρεύμα δεν ήταν δυνατόν να γυρίσει πίσω. Ωστόσο, παρά την εύνοια της τύχης, τα μοιραία τακτικά λάθη των αντιπάλων, τις πολύ καλές του σχέσεις με το μεγαλύτερο μέρος της ελλαδικής ψευδο-ελίτ και της εκκλησίας, και βέβαια τη στήριξη κρατικοδίαιτων και παρασιτικών κοινωνικών στρωμάτων, ο Αλέξης Τσίπρας απέτυχε να δημιουργήσει έναν πολιτικό οργανισμό με στίγμα και βάθος. Ο ΣΥΡΙΖΑ μετά από σχεδόν 4.5 χρόνια εξουσίας σε συνεργασία με πλήθος στελεχών του παπανδρεϊκού ΠΑΣΟΚ και της καραμανλικής ΝΔ, οργανωτικά παραμένει ένα μικρό κόμμα της αριστεράς, αδύναμο σε σχέση ακόμη και με το σημερινό ΠΑΣΟΚ, και δεν αποτελεί ούτε καν συγκρίσιμο μέγεθος με τη ΝΔ. Έχει υποστεί πανωλεθρίες στις εκλογικές αναμετρήσεις επαγγελματικών συλλόγων, επιμελητηρίων και συνδικάτων ανά την επικράτεια, και επίκειται η συντριβή του στις αυτοδιοικητικές εκλογές, όπως πιθανότατα και μια καθαρή ήττα στις ευρωεκλογές.

Συμπέρασμα
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ρίζωσε στην ελληνική κοινωνία και επιπλέον υπάρχει δικαιολογημένα τεράστια δυσφορία εναντίον του. Συνδυασμός που ενδεχομένως θα τον οδηγήσει στην αποσύνθεση μόλις χάσει την εξουσία, και θα αφήσει τον δήθεν χαρισματικό Τσίπρα μετέωρο. Εκτός βέβαια αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Φώφη Γεννηματά δεν διδαχτούν από τα λάθη και τα παθήματα των κομμάτων τους και καταλήξουν να προσθέσουν και τα δικά τους ονόματα στη λίστα των πολιτικών αυτοκτόνων.

Σωτήριος Φ. Δρόκαλος
Μεταπτυχιακοί τίτλοι και εργασίες στις Διεθνείς Σχέσεις, τις Στρατηγικές Σπουδές και τη Διεθνή Αντιτρομοκρατία, πτυχίο Νομικών Επιστημών με εργασία στην Πολιτική Οικονομία (Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, Πανεπιστήμιο Niccolò Cusano της Ρώμης). Συγγραφέας συνολικά έξι ιστορικών και θεωρητικών βιβλίων στην ιταλική και ελληνική γλώσσα, όπως και διάφορων μελετών και άρθρων ιστορίας και διεθνούς πολιτικής σε περιοδικά και ιστοσελίδες της Ελλάδας και της Ιταλίας.

 

new-economy.gr

 

Σημαντική σημείωση 1: το κείμενο γράφτηκε και εσταλη στο new-economy.gr προς δημοσίευση πριν τις εκλογές.

Σημαντική σημείωση 2:το κείμενο απηχεί αποκλειστικά τις απόψεις του συγγραφέα, και, ενδεχομένως, σε καμμιά περίπτωση εκείνες του new-economy.gr

Photo by Mikhail Vasilyev on Unsplash
  •  
    96
    Shares
  •  
  •  
  • 96
  •  

One thought on “Ο δήθεν χαρισματικός Τσίπρας και οι 4 πολιτικοί αυτοκτόνοι

Comments are closed.