Αντιμέτωπη με νέα κρίση η παγκόσμια οικονομία;

Η πτώση που επικρατεί τις τελευταίες μέρες στα διεθνή χρηματιστήρια, ίσως να αποτελεί τον προάγγελο μιας νέας κρίσης για την παγκόσμια οικονομία. Τα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης των κεντρικών τραπεζών από την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 και μετά, θα μπορούσε να πούμε ότι στο μεγαλύτερο μέρος τους έκρυψαν το πρόβλημα κάτω από το «χαλί», παρά το έλυσαν.

Το φθηνό κι άφθονο χρήμα των κεντρικών τραπεζών τα τελευταία δέκα χρόνια, κατευθύνθηκε κυρίως προς την αύξηση του χρέους και των κινητών αξιών, παρά προς την πραγματική οικονομία. Η πρόσφατη κρίση στην Τουρκία, μοιάζει ως προάγγελος αυτού που λίγο έως πολύ ήταν αναμενόμενο στις αγορές, δηλαδή μιας νέας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Πόσο εφικτή είναι όμως μια νέα κρίση;

Το χρέος των αναδυόμενων οικονομιών

Ο τερματισμός των ποσοτικών χαλαρώσεων από τη Fed, και η έναρξη ενός νέου κύκλου ανόδου επιτοκίων από αυτή, σίγουρα έβαλε σε προβληματισμό αρκετές οικονομίες, και κυρίως αυτές των αναδυόμενων. Η αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων, οδήγησε σε αύξηση των αποδόσεων των αμερικανικών κρατικών ομολόγων, καθώς και ενίσχυση του δολαρίου, το οποίο με την σειρά του έκανε ακριβότερο τον δανεισμό σε όρους δολαρίου.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα διεθνώς από την αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων και την αύξηση του δολαρίου, έχουν κυρίως οι αναδυόμενες οικονομίες, καθώς το χρέος αυτών σε ξένο νόμισμα εκτινάχθηκε στα $8,251 τρισ. στις 1/12/2017, από $4,473 τρισ. στις 1/12/2008. Σημαντική αύξηση, εάν αναλογιστεί κανείς τους ρυθμούς ανάπτυξης των οικονομιών αυτών την τελευταία δεκαετία, οι οποίοι ήταν οι υψηλότεροι παγκοσμίως.

Τις τελευταίες μέρες οι ρευστοποιήσεις στα διεθνή χρηματιστήρια έχουν ενταθεί, υπό τον φόβο ότι οι επιπτώσεις από την κρίση της τουρκικής οικονομίας διεθνώς θα είναι μεγάλες. Κι αυτό διότι, η έκθεση χρέους (κρατικό και ιδιωτικό) σε ξένο νόμισμα ανέρχεται στο 67,648% στην Τουρκία, στο 63,783% στην Ουγγαρία, και στο 55,59% στην Πολωνία, ενώ την μικρότερη έκθεση σε ξένο νόμισμα (κρατικό και ιδιωτικό χρέος) έχουν οι: Ινδία με 13,871%, Κίνα με 14,743%, και Ταϊλάνδη με 20,172%.

Εξάλλου, για το 2018 οι λήξεις ομολόγων (κρατικών και εταιρικών) στις αναδυόμενες οικονομίες, αγγίζουν τα $148,5 δισ. για το 2018, τα $171,3 δισ. το 2019, τα $181,7 δισ. το 2020, και τα $160,6 δισ. το 2021, ενώ το μεγαλύτερο ποσοστό κατοχής κρατικού χρέους από ξένους επενδυτές, παρατηρείται στο Περού με αυτό να αγγίζει το 48,3%, ακολουθεί η Τσεχία με 41,6%, και η Νότια Αφρική με 41,4%, με το μικρότερο ποσοστό να εμφανίζουν η Κίνα με 2,3%, η Ινδία με 4,6%, και η Νότια Κορέα με 11,2%.

Σύμφωνα με το πρόσφατο outlook του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (τον προηγούμενο μήνα), η ανάπτυξη στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 4,9% το τρέχον έτος, και στο 5,1% το 2019. Πραγματικά υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης, ικανοί να διατηρήσουν την παγκόσμια ανάπτυξη στα τρέχοντα επίπεδα. Μια κρίση όμως στις εν λόγω οικονομίες, θα μεταδοθεί σε χρόνο ρεκόρ και στις ανεπτυγμένες, δημιουργώντας δυσάρεστες καταστάσεις.

Η συμπεριφορά των αγορών

Η πολιτική των δασμών που αποφάσισε να ακολουθήσει ο Αμερικανός Πρόεδρος, δημιουργούν κατά καιρούς αναταράξεις στα διεθνή χρηματιστήρια. Οι φόβοι για τις επιπτώσεις από την κλιμάκωση του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας, υποχρεώνουν την πλειοψηφία των επενδυτών να τηρήσει επιφυλακτική στάση απέναντι στις μετοχές και στα εμπορεύματα.

Χαρακτηριστικό του φόβου που επικρατεί στις αναδυόμενες αγορές, αποτελεί η πτώση κατά 5,15% από το υψηλό στα τέλη του προηγούμενου μήνα, του ETF του δείκτη MSCI Emerging Markets (κλείσιμο 14/8).

Πηγή γραφήματος:www.stockcharts.com

Εξίσου απογοητευτική είναι και η εικόνα του ETF επί των νομισμάτων των αναδυόμενων αγορών, Wisdom Tree Emerging Currency (CEW), το οποίο από το υψηλό στα τέλη του προηγούμενου μήνα κατέγραψε απώλειες 4,15% (κλείσιμο 14/8).

Πηγή γραφήματος:www.stockcharts.com

Ακόμη πιο χαρακτηριστικό όμως για την κατάσταση που επικρατεί σε αναδυόμενες αγορές και τα εμπορεύματα, αποτελεί το παρακάτω γράφημα, σύμφωνα με το οποίο ο δείκτης MSCI Emerging Markets και η τιμή του χαλκού, βρίσκονται πολύ κοντά στην είσοδο σε bear market, με την συσχέτιση μεταξύ των δύο να είναι η υψηλότερη τα τελευταία έξι χρόνια.

Πηγή γραφήματος:Bloomberg

Συμπέρασμα

Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η πρόσφατη κρίση που ανέκυψε στην Τουρκία πιθανoν να μην είναι και τόσο αθώα όσο δείχνει. Κι αυτό διότι, η αύξηση του κόστους δανεισμού το οποίο προήλθε από την αύξηση των αμερικανικών επιτοκίων και την άνοδο του δολαρίου, σε συνδυασμό με το υψηλό χρέος των αναδυόμενων οικονομιών, όπου ένα σημαντικό μέρος αυτού είναι σε ξένο νόμισμα και δη σε δολάρια, απειλει να βυθίσει σε ύφεση όχι μόνο τις εν λόγω οικονομίες, αλλά και την παγκόσμια. Ίσως ο «μαύρος» κύκνος να έχει ήδη ξεκινήσει το ταξίδι του….

Θεόδωρος Σεμερτζίδης, CEFA

Τα παραπάνω εκφράζουν προσωπικές απόψεις, και δεν αποτελούν προτροπή για αγορά, πώληση ή διακράτηση οποιασδήποτε κινητής αξίας.

  •  
    65
    Shares
  •  
  •  
  • 65
  •