Ερχεται νέο κύμα Ανεργίας, λόγω αυτοματοποίησης της Παραγωγής;

του Παναγιώτη (Τάκη) Κ. Μυλωνά

Η αυτοματοποίηση της παραγωγής και με την ευρεία επέκταση των εφαρμογών της “ρομποτικής τεχνολογίας”, εκτός απ’ την επαύξησή της, συνεπιφέρει και την υποκατάσταση -μικρότερου ή μεγαλύτερου μέρους και σε ορισμένες περιπτώσεις, του συνόλου- της εργατικής δύναμης, απ’ τις μηχανές αυτοματοποιημένης παραγωγής. Η “αυτοματοποίηση” δε αυτή, δημιουργεί αυξημένη παραγωγή, νέο πλούτο, νέα οικονομικοπολιτική ισχύ και νέες σχέσεις παραγωγής, με ότι -το τελευταίο αυτό- συνεπιφέρει, επιπρόσθετα.

Η «τεχνολογική ανεργία»

Η ραγδαία επέκταση του αυτοματισμού στην παραγωγική διαδικασία, προκαλεί επίσης -όπως ευκόλως αντιλαμβάνεται ο καθένας μας- και την λεγόμενη «Τεχνολογική Ανεργία». Η οποία ολοένα επεκτείνεται σε διάφορους τομείς και διογκώνεται, έως και υπέρμετρα, κατά περιοχές του πλανήτη, ώστε, να αποτελεί σημαντικό αρνητικό παράγοντα στη συρρίκνωση των πόρων χρηματοδότησης της κοινωνικής πολιτικής και των δαπανών κοινωνικής ασφάλισης, ιδίως στις χώρες που είχε λάβει υπόσταση το λεγόμενο “Κράτος Πρόνοιας”. Επηρεάζοντας, όμως έτσι, καθοριστικά το σύνολο των κοινωνικών μας σχέσεων.

Οι μεταβαλλόμενες κοινωνικές σχέσεις, μεταβάλλουν και τις κοινωνικοπολιτικές ισορροπίες, ακόμα εντονότερα. Και φυσικά, τείνουν να τις μεταβάλλουν υπέρ των ιδιοκτητών αυτών των αυτοματοποιημένων μέσων παραγωγής και σε βάρος των εργαζομένων. Ιδίως δε εκείνων που εξωθούνται στην ανεργία, εξ αιτίας του είδους αυτού της αυτοματοποιημένης παραγωγής…

Η τεχνολογία ανήκει κληρονομικά σε όλη της ανθρωπότητα

Και συνεπώς. Ο παραγόμενος νέος πλούτος, απ’ αυτή την υπεραυτοματοποίηση της παραγωγικής διαδικασίας, δεν είναι δίκαιο και πάντως, δεν μπορεί να είναι κοινωνικά ανεκτό, να ιδιοποιείται μόνο από τους ιδιοκτήτες αυτών των μέσων. Αλλά, η “υπεραξία” της παραγωγής αυτής, ως προϊόν της “υπεραυτοματοποίησης”, αλλά και ως απόρροια, δημιούργημα και κατάκτηση της πανανθρώπινης διάνοιας, ανήκει -κληρονομικά- σε όλη την ανθρωπότητα και όχι μόνο στους συγκυριακούς -τωρινούς- ιδιοκτήτες και τους κατόχους του πλούτου και μέσω αυτού, τους αποκλειστικούς ιδιοκτήτες και νομείς της ίδιας της τεχνολογίας…

Γι΄ αυτό κι η χρηματοδότηση του κοινωνικού κόστους, που θα προκαλέσει η επερχόμενη νέα ανεργία (τεχνολογική ανεργία): με την υποκατάσταση της εργασίας, απ’ την αυτοματοποιημένη παραγωγή, φέρνει νέα δεδομένα και νέα ζητήματα προς επίλυση. Για τα προβλήματα ακριβώς αυτά, που μας φέρνει η νέα τεχνολογία της σύγχρονης εποχής, θα πρέπει να υπάρξει η πρόβλεψη και να εξευρεθεί η μέθοδος, ώστε να ρυθμιστούν, με ειρηνικό και αποτελεσματικό τρόπο, οι επερχόμενες αντινομίες της που προκαλούνται απ αυτή.

Το φαινόμενο του «Λουδισμού»

Άλλωστε, ακόμα και στην εποχή της «πρώτης βιομηχανικής επανάστασης«, είχαμε -ως ιστορικό προηγούμενο- κάποιο ανάλογο, θεωρητικά, θέμα. Ήταν το γνωστό -και ιστορικά, τότε- εκείνο φαινόμενο του «Λουδισμού«, στην Αγγλία. Το φαινόμενο, δηλαδή, εκείνο που εκφράστηκε -συγκεκριμένα- με το λεγόμενο επαναστατικό κίνημα: του «Λουδισμού» και που εκδηλώθηκε με τις πρακτικές, του «σπασίματος των μηχανών». Δηλαδή, εκείνων των μηχανών, οι οποίες στερούσαν -υποτίθεται, τότε- την εργασία, απ’ τους εργάτες. Και το οποίο, κίνημα, δεν ήταν χωρίς ιδεολογική βάση. Ωστόσο, οι επιπτώσεις και οι συνέπειες του κινήματος αυτού, αποσoβήθηκαν γρήγορα. Τόσο, απ΄ την επελθούσα, ραγδαία οικονομική άνοδο της εποχής της “βιομηχανικής επανάστασης”, η οποία αύξησε και τις θέσεις εργασίας, που το κίνημα -εσφαλμένα τότε- θεωρούσε ότι απειλούνταν. Όσο και απ’ τους αναπτυσσόμενους εργατικούς αγώνες, οι οποίοι διεύρυναν τις κοινωνικές κατακτήσεις της εργατικής τάξης…

Η σημερινή εποχή

Σήμερα όμως έχουμε μια νέα κατάσταση, στις περισσότερες τεχνολογικά αναπτυγμένες χώρες και περιοχές του πλανήτη. Όπου: η υποκατάσταση της εργασίας, είναι δυνατόν να γίνει -και γίνεται ολοένα- σε τέτοια κλίμακα, ώστε, η οικονομική ανάπτυξη που σημειώνεται, γίνεται με την ταυτόχρονη έκρηξη και του φαινομένου της εκτεταμένης «τεχνολογικής ανεργίας«. Και μάλιστα, χωρίς την περαιτέρω μείωση των ωρών εργασίας και χωρίς, επίσης, την αναδιανομή του παραγόμενου νέου πλούτου. Κατάσταση δηλαδή, που οδηγεί –αναγκαστικά & συνολικά, τις κοινωνίες και τους λαούς- σε αξεπέραστα νέα μεγάλα αδιέξοδα

Η υποχρέωση της κάθε πολιτείας

Συνεπώς, κάθε πολιτεία, θα πρέπει, λογικά, εθνικά, διεθνώς και παγκόσμια, να αποτρέψει τους «φαβοριτισμούς» και τις υπεξαιρέσεις που αναπτύσσονται, πάνω στην “υπεραξία” και τον νέο πλούτο που παράγει η αυτοματοποιημένη αυτή παραγωγική διαδικασία. Υπεξαιρέσεις, που λαμβάνουν χώρα, αναγκαστικά, απ΄ την «κεκτημένη αδράνεια«, την οποία επιφέρει -στην εξέλιξη και στις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις- το δύσκαμπτο και αγκυλωμένο καθεστώς των προϋπάρχων σχέσεων παραγωγής.

Και το προϊόν αυτό, της παραγόμενης νέας «υπεραξίας«, της «νέας τεχνολογίας» και της «υπεραυτοματοποίησης» της παραγωγής, θα πρέπει να διανεμηθεί δίκαια και με κοινωνικά αποδεκτό και βιώσιμο τρόπο, προς όλη την κοινωνία. Χωρίς αποκλεισμούς κι ετσιθελικές πλεονεξίες, όσων έτυχε να βρίσκονται πλεονεκτική θέση, ως προς την απόκτηση, τη χρήση και την νομή της σύγχρονης τεχνολογίας.

Συμπέρασμα

Προς το σκοπό δε αυτό -και χωρίς την ευρύτερη μεταβολή των κοινωνιοιοικονομικών συστημάτων διακυβέρνησης, που ήδη επικρατούν- θα ήταν δυνατόν να εφαρμοστούν υποσυστήματα «μεταβιβαστικών πληρωμών» -μέσω της φορολογίας ή/και εισφορών στην εργασία- προς εξομάλυνση των φαινομένων αυτών. “Μεταβιβαστικών πληρωμών”, δηλαδή, μέσω της αναπροσαρμογής του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου.

Και με στόχο, την απόκρουση των αρνητικών συνεπειών που αναδεικνύονται από τις νέες αυτές συνθήκες και παραμέτρους που προξενεί η διαρκώς διευρυνόμενη υπεραυτοματοποίηση της παραγωγής. Επομένως, θα μπορούσαμε -με τη σύναψη και διακρατικών συμφωνιών, για τη ταυτόχρονη εφαρμογή “δέσμης μέτρων” και πολιτικών, στα σχετικά αυτά ζητήματα, ανάλογων και με τις προβλέψεις διεθνών δεσμεύσεων για την προστασία και του περιβάλλοντος της Γης- να μπουν σε εφαρμογή και τα σχέδια τέτοιων προβλέψεων και πολιτικών. Κι όλα αυτά, οφείλουν να αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπροστά στις νέες επερχόμενες κι ολοένα δημιουργούμενες νέες κοινωνικοοικονομικές αναδιαρθρώσεις της παραγωγής, του πλούτου και των σχέσεων αλληλεξάρτησης, ατόμων, ομάδων, κοινωνικών τάξεων και κρατών. Οι οποίες αποτελούν, άλλωστε και το ευρύτερο πλαίσιο του πολιτισμού κάθε κοινωνίας, σε κάθε εποχή.

Στην ίδια αυτή συλλογιστική, συμπεριλαμβάνεται και η ιδεολογική βάση του ζητήματος: «ΛΙΓΌΤΕΡΗ ΔΟΥΛΕΙΆ, ΔΟΥΛΕΙΆ ΓΙΑ ΌΛΟΥΣ». Εδώ, ακριβώς, ανήκει και το μέγα θέμα, για τον περιορισμό του χρόνου εργασίας των εργαζομένων, ώστε, τα ωφελήματα, απ’ τις αυτοματοποιημένες μηχανές, την αύξηση της παραγωγικότητας και της παραγωγής, καθώς και την αύξηση του ελεύθερου χρόνου των εργαζομένων, με την υποκατάσταση της εργατικής δύναμης, απ΄ αυτές, να είναι και να αποβαίνει, συνολικά, υπέρ του συνόλου της κοινωνίας και υπέρ της βελτίωσης της ποιότητας ζωής του συνόλου των κοινωνικών τάξεων. Και κατά της ιλιγγιωδώς επερχόμενης, εκτεταμένης κι εφιαλτικά διογκούμενης, νέας ανεργίας, εθνικά και παγκόσμια…

Παναγιώτης  Κ. Μυλωνάς, Οικονομολόγος

13Shares