Η πολιτιστική διπλωματία, το πυρηνικό όπλο που η Ελλάδα δεν ενεργοποίησε έναντι της Τουρκίας!

Συζήτηση-συνέντευξη με τον κο Αριστοτέλη Παπαμετζελόπουλο

Τι είναι πολιτιστική διπλωματία;

Για να κατανοήσουμε το πώς ορίζεται η πολιτιστική διπλωματία θα πρέπει να ξεχωρίσουμε τις δύο λέξεις που είναι ταυτόχρονα και συνθετικά του όρου. Η πρώτη λέξη είναι παράγωγο της λέξης ‘’πολιτισμός’’ ενώ η δεύτερη υποδηλώνει τη διπλή οπτική που θα πρέπει να έχει ένας διπλωμάτης για να προωθήσει τον πολιτισμό της χώρας του. Η πολιτιστική διπλωματία είναι η ήπια ισχύς της διπλωματίας, αυτή που φέρνει τους λαούς πιο κοντά τον έναν στον άλλο μέσω της ανταλλαγής πολιτιστικών στοιχείων. Είναι το απαραίτητο συμπλήρωμα στο κενό που αφήνει η σκληρή ισχύς (στρατιωτική και οικονομική ισχύς) σε μία περίοδο όπου ο έλεγχος έχει αρχίσει να περνάει από τα παραδοσιακά έθνη κράτη σε μη κρατικούς δρώντες.

Τι αποτελέσματα μπορεί να φέρει η πολιτιστική διπλωματία που άλλες μέθοδοι δεν μπορούν να δώσουν;

Η πολιτιστική διπλωματία έρχεται να διαμορφώσει καταστάσεις καλής γειτονίας, να δημιουργήσει συνεργασίες μεταξύ των λαών, να επηρεάσει συνειδήσεις, αλλά και να συμπληρώσει όπως ανέφερα και παραπάνω την παραδοσιακή διπλωματία ως μέσο εξωτερικής πολιτικής. Μπορεί τα αποτελέσματά της να θέλουν περισσότερο χρόνο να φανούν ωστόσο με φθηνότερο κόστος, αλλά κυρίως ειρηνικά δύναται να δημιουργηθούν δεσμοί και να σαγηνευτούν ξένοι λαοί με τρόπο που κανένας πόλεμος δεν θα μπορούσε να κατορθώσει. Η ελληνική πολιτιστική διπλωματία λοιπόν, είναι εδώ για να προωθήσει τον ελληνικό πολιτισμό σε διεθνές επίπεδο.

Τι μεθόδους πολιτιστικής διπλωματίας χρησιμοποιούν σήμερα οι υπερδυνάμεις και τι περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Ελλάδα. Σε τι διαφέρουν και που αποσκοπούν;

Έχουμε δει όλοι ότι στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης, του ελεύθερου εμπορίου και της πληροφορίας, οι υπερδυνάμεις αξιοποιούν ό,τι εργαλεία διαθέτουν για να δημιουργήσουν τις απαραίτητες συμμαχίες που θέλουν για να πετύχουν το στόχο τους. Για παράδειγμα, όλοι έχουμε δει ταινίες του Hollywood να προωθούν τις αμερικανικές αξίες περί ελευθερίας, εθνικής ασφάλειας και ελεύθερης οικονομίας. Το παράδειγμα του κινηματογράφου είναι χαρακτηριστικό της ήπιας ισχύος (soft power) των μεγάλων κρατών. Η Ελλάδα έχει μείνει πίσω κατά την άποψή μου σε αυτόν τον τομέα, παρότι διαθέτει ένα ιστορικότατο ‘’brand name’’ το οποίο θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει για την ευημερία του λαού της ποικιλοτρόπως. Η Σοβιετική Ένωση χρησιμοποίησε και την στρατιωτικοοικονομική και πολιτική της ισχύ για να προωθήσει τα συμφέροντά της αλλά με την πολιτιστική της διπλωματία δεν μπόρεσε να προσφέρει ένα πειστικό αφήγημα. Ο βαθύτερος στόχος λοιπόν του εκάστοτε διεθνή δρώντα -είτε είναι κρατικός είτε ιδιωτικός- είναι η δημιουργία νέων συμμαχιών, ο προσεταιρισμός μέχρι πρότινος αντιπάλων κρατών και η διαμόρφωση της κοινής γνώμης ώστε να προωθηθούν με καλύτερο τρόπο τα συμφέροντα μίας χώρας.

Πώς μπορεί η Ελλάδα να χρησιμοποιήσει την πολιτιστική διπλωματία σήμερα ώστε να κερδίσει την μάχη με την Τουρκία; Πως , για να κερδίσει την μάχη με άλλες βαλκανικές χώρες;

Στην περίπτωση της χώρας μας, κατά την άποψή μου η Ελληνική Πολιτιστική Διπλωματία θα πρέπει να δώσει έμφαση σε ημερίδες συνέδρια, εκθέσεις, στη δημιουργία ταινιών και συγγραφή βιβλίων που παρουσιάζουν και προβάλλουν τον ελληνικό πολιτισμό. Για παράδειγμα στη χώρα μας προβάλλονται τουρκικά σίριαλ και εκπομπές ψυχαγωγίας. Η γείτονα χώρα όχι μόνο δεν αρέσκεται στο να προβάλλει ελληνικές ταινίες και σήριαλ, αλλά δημιουργεί συνεχώς νέες προκλήσεις και εντάσεις σε Έβρο, Αιγαίο και Κύπρο. Η ευαισθητοποίηση του τουρκικού λαού, αλλά και των άλλων γειτονικών λαών στις αξίες της δημοκρατίας και της ελευθερίας του λόγου, όπως αυτές απορρεόυν απ’ το αρχαίο ελληνικό πνεύμα, καθώς και η προβολή κοινών πολιτιστικών στοιχείων θα μπορούσε να είναι ένας από τους στόχους της Ελλάδας. Στο ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων για παράδειγμα, φανταστείτε μια διεθνή συμπαραγωγή που να δείχνει την ιστορία του Μεγάλου Αλέξανδρου και της Παιονίας, περιοχής που ανήκει σήμερα στα Σκόπια ή διεθνείς εκδόσεις ιστορικών βιβλίων που προβάλλουν την πραγματική ιστορία της Μακεδονίας. Με πιο απλά λόγια, η μάχη σε ό,τι κάνεις ξεκινάει πρώτα από την ιδεολογία και τη στρατηγική που ακολουθείς και μετά έρχεται το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Πως μπορεί να γίνει κάποιος μέλος στο Ινστιτούτο στην Κόρινθο, και ποιοι οι στόχοι του στο επόμενο διάστημα;

Το παράρτημα του ΕΙΠΔ στην Κόρινθο περιλαμβάνει συνεργάτες που έχουν πραγματοποιήσει σπουδές σε τομείς που ξεκινούν από τη μουσειολογία και φθάνουν μέχρι τις πολιτικές επιστήμες και τις διεθνείς σχέσεις. Για να γίνει κάποιος μέλος του παραρτήματος στην Κόρινθο συμπληρώνει τη φόρμα εγγραφής στο site του ινστιτούτου helleniculturaldiplomacy.gr. Στόχος του παραρτήματος είναι να προσδώσει εξωστρέφεια στον Κορινθιακό πολιτισμό, μέσω της προβολής των ιδιαίτερων πολιτισμικών στοιχείων του τόπου, μέσω αδελφοποιήσεων μουσείων της Κορινθίας με αντίστοιχα του εξωτερικού, αλλά και μέσω διοργάνωσης ποικίλων πολιτιστικών δράσεων (εκδηλώσεων, συνεδρίων, σεμιναρίων) πολιτιστικού περιεχομένου εντός του 2018.

Ο Αριστοτέλης Παπαμετζελόπουλος είναι Δντης του παρ/τος Κορινθίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Πολιτιστικής Διπλωματίας

(τίτλοι: new-economy.gr)

  •  
    22
    Shares
  •  
  •  
  • 22
  •